1. dobór i sposób użycia instrumentów w kompozycji muzycznej. 2. dziedzina naukowa zajmująca się badaniem możliwości technicznych i wyrazowych poszczególnych instrumentów, sposobami ich zestawiania i łączenia w grupy.

1. Publiczne wykonanie utworów muzycznych. 2. Gatunek instrumentalny zazwyczaj trzyczęściowy, wykształcony w epoce klasycyzmu, złożony z części szybkiej, wolnej i szybkiej. Istotą koncertu jest współzawodnictwo solisty i orkiestry.

środki, dzięki którym w kompozycji instrumentalnej mogą zaistnieć odniesienia pozamuzyczne. Słownymi środkami są tytuł utworu i jego program. Do środków muzycznych należą np. cytat, stylizacja, motywy przewodnie, symbole i charaktery muzyczne.

struktura muzyczna (najczęściej pojedynczy motyw, akord, fraza), która w muzyce wokalnej albo programowej jest związana z określoną sytuacją, osobą, przedmiotem, ideą.

muzyka instrumentalna komponowana z myślą o określonym programie pozamuzycznym, zaopatrzona w tytuł lub też odautorski komentarz słowny dołączony do zapisu nutowego. Związki kompozycji programowej z jej programem (np. literackim, historycznym, autobiograficznym, malarskim, związanym ze zjawiskami przyrody, krajobrazami, ideami) są realizowane za pomocą środków muzycznych (media programowości).

gatunek wokalno‑instrumentalny, dramatyczny, przeznaczony do wykonywania na scenie, którego libretto (scenariusz) jest w całości śpiewane. Do elementów opery należą arie, recytatywy, duety, tercety, kwartety itp., chóry i fragmenty czysto instrumentalne (uwertura, intermezzo, antrakt). Opera podzielona jest na akty, sceny i obrazy.

utwór instrumentalny na orkiestrę symfoniczną inspirowany wątkami pozamuzycznymi (często literackimi), czyli programem – zwykle sugerowanym już w tytule. Forma poematu symfonicznego nie jest z góry ustalona, lecz jest podporządkowana wymogom fabularnej treści.

epoka w historii sztuki i historii literatury trwająca od lat 90. XVIII w. do lat 40. XIX w. Romantyzm był ruchem ideowym, literackim i artystycznym, który rozwinął się początkowo w Europie i wyrażał się w poezji, malarstwie i muzyce.

wieloczęściowy utwór na orkiestrę symfoniczną, którego forma jest podporządkowana programowi pozamuzycznemu, co oznacza, że jest o wiele bardziej swobodna niż w klasyczno‑romantycznym gatunku symfonii.

odrębny, nie związany z operą, jednoczęściowy utwór na orkiestrę symfoniczną, który posiada program pozamuzyczny. Uwertura jest mniej rozbudowana niż poemat symfoniczny.