reakcja chemiczna, polegająca na wymianie jednego lub kilku atomów w cząsteczce związku chemicznego

(łac. additio „dodawanie”) reakcja przyłączania; reakcja chemiczna polegająca na przyłączaniu atomów lub cząsteczek związku chemicznego z utworzeniem cząsteczki jednego produktu (adduktu), dzięki pękającym wiązaniom $\pi$

reguła określająca przebieg reakcji addycji elektrofilowej do atomów węgla, połączonych podwójnym wiązaniem w cząsteczkach niesymetrycznych węglowodorów nienasyconych

(ang. CFC – chlorofluorocarbons) grupa chloro i fluoropochodnych węglowodorów alifatycznych, których emisja do środowiska jest jedną z głównych przyczyn zanikania warstwy ozonowej w atmosferze Ziemi

określona temperatura dla danego ciśnienia, w której ciecz paruje całą swoją objętością

wektorowa wielkość fizyczna charakteryzująca dipol elektryczny; występuje w przypadku nierównomiernego rozmieszczenia ładunku dodatniego i ujemnego w cząsteczkach

właściwość induwiduów chemicznych, które posiadają niezerowy wypadkowy moment dipolowy

(arab. al‑kuhl „delikatny proszek”) związki organiczne, pochodne węglowodorów, których cząsteczki zawierają grupę hydroksylową $-\mathrm{OH}$ (związaną bezpośrednio z tetraedrycznym atomem węgla) zamiast atomu wodoru połączonego związkiem macierzystym z atomem węgla grupy alkilowej lub cykloalkilowej

rozróżnia się alkohole: pierwszorzędowe, drugorzędowe i trzeciorzędowe

zabieg matematyczny z udziałem orbitali atomowych powłoki walencyjnej danego atomu wieloelektronowego, różniących się wartościami pobocznej liczby kwantowej

właściwość substancji, która polega na zdolności jej cząsteczek (lub ich części) do oddziaływania z rozpuszczalnikami polarnymi, gł. z wodą bądź grupami polarnymi innych związków; cecha makroskopowa materiałów, obrazująca ich zdolność do zwilżania wodą

właściwość substancji, która polega na niezdolności jej cząsteczek (lub ich części) do oddziaływania z rozpuszczalnikami polarnymi, gł. z wodą bądź grupami polarnymi innych cząsteczek; cecha makroskopowa materiałów, obrazująca ich brak zdolności do zwilżania przez wodę

cząsteczka polarna; cząsteczka biegunowa; cząsteczka dipolowa; cząsteczka utworzona z atomów o różnej elektroujemności, w której nastąpiło rozdzielenie ładunku dodatniego i ujemnego

jednowartościowa grupa atomów składająca się z atomu tlenu i atomu wodoru

atom, jon lub cząsteczka, która w reakcji oksydacyjno‑redukcyjnej jest akceptorem elektronu (elektronów)

usunięcie ze związku chemicznego atomów wodoru i tlenu lub usunięcie cząsteczek wody ze związków uwodnionych

cyfra w nazwie systematycznej związku organicznego, wskazująca atom węgla w cząsteczce tego związku (w łańcuchu bądź pierścieniu), z którym jest związany podstawnik lub wskazująca atom węgla, połączony z innym atomem węgla wiązaniem nienasyconym

atom lub grupa atomów, zastępująca atom wodoru w cząsteczce związku organicznego

ugrupowanie kilku atomów (lub pojedynczy atom), charakterystyczne dla danej grupy związków organicznych, np. grupa karboksylowa $—\text{COOH}$ dla kwasów karboksylowych

Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej (ang. International Union of Pure and Applied Chemistry) zajmuje się koordynacją badań i rozwojem współpracy międzynarodowej w dziedzinie chemii; w jej ramach działają komisje opracowujące jednolite słownictwo chemiczne

ciąg związków org. o cząsteczkach, które zawierają jednakowe grupy funkcyjne i mają taką samą budowę chem., natomiast różnią się między sobą o taką samą jednostkę strukturalną

(łac. contractio „skurczenie”, „ściągnięcie”) zmiana objętości przy mieszaniu niektórych rozpuszczających się wzajemnie cieczy, np. wody i alkoholu

(gr. hydro „woda”, phobos „strach”) właściwość substancji, która polega na niezdolności jej cząsteczek (lub ich części) do oddziaływania z rozpuszczalnikami polarnymi, głównie z wodą bądź grupami polarnymi innych cząsteczek; cecha makroskopowa materiałów obrazuje brak zdolności do zwilżania przez wodę

(gr. hydro „woda”, philia „lubić”) właściwość substancji, która polega na zdolności jej cząsteczek (lub ich części) do oddziaływania z rozpuszczalnikami polarnymi, głównie z wodą bądź grupami polarnymi innych związków; cecha makroskopowa materiałów obrazuje zdolność do zwilżania wodą

spalanie, które zachodzi, gdy cała masa spalanej substancji ulegnie utlenieniu; produktem, oprócz wody, jest tlenek węgla(IV)

zawierające jedną grupę hydroksylową ($—\text{OH}$)

alkohole zawierające dwie grupy hydroksylowe ($—\text{OH}$)

proces spalania w warunkach niedoboru tlenu; produktem, oprócz wody, jest tlenek węgla$\left(\text{II}\right)$

spalanie, które zachodzi przy niedostatecznym dostępie do tlenu, oraz gdy niecała masa spalanej substancji ulegnie utlenieniu; produktem, oprócz wody, jest sadza (węgiel)

alkohol zawierający jedną grupę hydroksylową ($—\text{OH}$)

związek organiczny zawierający grupę karboksylową ($—\text{COOH}$)

kwas octowy ${\text{CH}}_3\text{COOH}$, bezbarwna ciecz o charakterystycznym zapachu

związek organiczny zawierający grupę karbonylową $\left(\text{C}\left(\text{O}\right)—\right)$ połączoną z dwoma takimi samymi lub różnymi grupami, powstający przez utlenianie alkoholu drugorzędowego

aceton ${\text{CH}}_3\text{C}\left(\text{O}\right){\text{CH}}_3$, lotna ciecz o ostrym zapachu

kwas szczawiowy ${\left(\text{COOH}\right)}_2$, związek organiczny, bezbarwna substancja krystaliczna o działaniu trującym

alkohol zawierający kilka grup hydroksylowych ($—\text{OH}$)

alkohol, w którego cząsteczce grupa hydroksylowa jest połączona z atomem węgla pierwszorzędowym (połączonym z jednym atomem węgla)

alkohol, w którego cząsteczce grupa hydroksylowa jest połączona z atomem węgla drugorzędowym (połączonym z dwoma atomami węgla)

alkohol, w którego cząsteczce grupa hydroksylowa jest połączona z atomem węgla trzeciorzędowym (połączonym z trzema atomami węgla)

reakcja chemiczna podstawienia, w której czynnikiem atakującym jest nukleofil

anion lub cząsteczka, w której występuje nadmiar elektronów

kation z ładunkiem dodatnim zlokalizowanym na atomie węgla

uniemożliwienie zajścia reakcji chemicznej spowodowane zbyt dużym rozmiarem grup funkcyjnych, powodujące brak możliwości dostępu atakującego indywiduum chemicznego do danego atomu

ogólna nazwa monocyklicznych i policyklicznych węglowodorów aromatycznych

(gr. hýdōr „woda”, lýsis „rozłożenie”) rozkład substancji pod wpływem wody; reakcja podwójnej wymiany, która zachodzi między wodą a substancją w niej rozpuszczoną i prowadzi do powstania cząsteczek nowych związków chemicznych

proces technologiczny, polegający na ogrzewaniu węgla w specjalnych piecach, bez dostępu powietrza

reakcja chem. polegająca na wprowadzeniu grupy nitrowej $-{\text{NO}}_2$ do cząsteczki związku org. w wyniku podstawienia atomu wodoru

związki organiczne, mono-, di- i polihydroksylowe pochodne benzenu oraz alkilobenzenów, których cząsteczki zawierają grupy hydroksylowe ($-\text{OH}$) związane z atomem węgla pierścienia benzenowego

alkohole cukrowe, które zawierają po jednej grupie hydroksylowej przy każdym atomie węgla

(arab. al‑kuhl „delikatny proszek”) związki zawierające grupę funkcyjną $-\mathrm{OH}$ związaną z tetraedrycznym atomem węgla.

(gr. xýlon „drewno”) pięciowęglowy alkohol polihydroksylowy o słodkim smaku