związki organiczne, które powszechnie występują w organizmach żywych, zawierające w cząsteczce co najmniej jedną grupę karboksylową $\left(—\text{COOH}\right)$ i co najmniej jedną grupę aminową $\left(—{\text{NH}}_2\right)$

związki chemiczne pierwiastka węgla z wyłączeniem tlenków i siarczków węgla, kwasu węglowego i jego nieorganicznych pochodnych

organiczne związki acykliczne, związki łańcuchowe, węglowodory i ich pochodne o cząsteczkach, w których atomy węgla są połączone ze sobą w otwarte proste (liniowe) lub rozgałęzione łańcuchy

alkohol, gdzie grupa funkcyjna – grupa hydroksylowa – jest przyłączona do pierwszorzędowego atomu węgla (atom węgla, który jest połączony z jednym atomem węgla w cząsteczce). Przykładem alkoholu pierwszorzędowego jest propan‑1-ol

reakcja przyłączenia cząsteczki wodoru do danego związku chemicznego; jest to reakcja redukcji

substancja, która wprowadzona do mieszaniny reakcyjnej przyspiesza reakcję chemiczną, ale nie zużywa się w niej. Katalizator można odzyskać po zakończeniu reakcji chemicznej

reakcja polegająca na eliminacji grupy karboksylowej z cząsteczki kwasu karboksylowego, jego soli czy estru; w wyniku reakcji powstaje również tlenek węgla(IV)

sól, która zawiera w sieci krystalicznej swojej cząsteczki wodę, np.: ${\text{CaSO}}_4{\text{·2 H}}_2\text{O}$ (siarczan(VI) wapnia – woda (1/2))

związki organiczne, których cząsteczki zawierają grupę funkcyjną karboksylową ($-\mathrm{COOH}$) oraz długi łańcuch węglowodorowy; są naturalnymi składnikami tłuszczy

kwas, który w roztworze wodnym tylko częściowo dysocjuje na jony. Stopień dysocjacji elektrolitycznej słabych kwasów jest mniejszy od 1. Przykładem takiego kwasu może być kwas węglowy

kwas, który w roztworze wodnym całkowicie dysocjuje na jony. Stopień dysocjacji elektrolitycznej mocnych kwasów jest równy 1. Przykładem takiego kwasu może być kwas azotowy(V)

liczba wyrażona w procentach lub w ułamku, ukazująca stosunek cząsteczek, które rozpadły się na jony podczas dysocjacji elektrolitycznej, do liczby cząsteczek wprowadzonej do roztworu

kwasy karboksylowe, które posiadają długi łańcuch węglowy

kwasy karboksylowe nie zawierające podwójnych wiązań między atomami węgla w cząsteczce

kwasy karboksylowe zawierające przynajmniej jedno wiązanie podwójne między atomami węgla w cząsteczce

rodzaj izomerii geometrycznej, w której podstawniki znajdują się po tej samej stronie płaszczyzny wiązania podwójnego lub pierścienia

sole wyższych kwasów karboksylowych

przyłączenie do związku mniej nasyconego atomów wodoru w celu uzyskania związku bardziej nasyconego

reakcja chemiczna, w której brom przyłącza się do cząsteczki związku chemicznego

rozpad substancji na jony pod wpływem rozpuszczalnika (najczęściej wody)

dysocjacja zachodząca w więcej niż jednym etapie. Na każdym etapie wydajność dysocjacji jest inna, a wydajność kolejnych dysocjacji jest coraz mniejsza. Przykładem substancji dysocjującej stopniowo, jest kwas szczawiowy ($\mathrm{HOOC}-\mathrm{COOH}$)

kwas organiczny zawierający więcej niż jedną grupę karboksylową. elektrolit (gr. ḗlektron „bursztyn”, lytós „rozpuszczalny”) – substancja, która ulega dysocjacji elektrolitycznej oraz jest zdolna do przewodzenia prądu elektrycznego

substancja, która w małym stopniu dysocjuje, np. kwas octowy ${\text{CH}}_3\text{COOH}$

stała równowagi chemicznej procesu dysocjacji. Jest charakterystyczna dla danego elektrolitu, a jej wartość jest bezwymiarowa

atom lub grupa atomów, które stanowią odgałęzienie od łańcucha głównego w związku organicznym

zdolność atomu danego pierwiastka do przyciągania elektronów. Elektroujemność może być wyrażona w postaci bezwymiarowych liczb w skali Paulinga

związek organiczny mający grupę funkcyjną: karboksylową. Atomy węgla połączone są w postaci otwartego i prostego lub rozgałęzionego łańcucha

(łac. resonare „odbijać się echem”, mezomeria – gr. mesos „pomiędzy”; meros „część”) zjawisko, które dotyczy delokalizacji wolnych par elektronów (p) niewiążących oraz elektronów πpi wiążących. Wzory rezonansowe są równoważne i pokazują tzw. graniczne struktury związku chemicznego

atom lub grupa atomów w związkach organicznych, która decyduje o właściwościach danego związku oraz jego przynależności do danej klasy związków

efekt przesunięć elektronów walencyjnych (delokalizacji chmur elektronowych), spowodowany różnicą elektroujemności powiązanych ze sobą atomów różnych pierwiastków, czego konsekwencją jest polaryzacja wiązania, która skutkuje pojawieniem się cząstkowych ładunków δdelta+ i δdelta- na tych atomach. Efekt indukcyjny może być przenoszony na odległość dwóch – trzech wiązań

(niem. essigäther „octan etylu” essig „ocet” i Äther „eter”) związek organiczny, powstający w wyniku działania kwasów na alkohole lub fenole

atom lub grupa atomów, która powoduje pojawienie się charakterystycznych cech w danym związku chemicznym

grupa funkcyjna $—\text{C}\left(\text{O}\right)\text{O}—$, która występuje w estrach pochodzących od kwasów organicznych

(arab. al‑kuhl „delikatny proszek”) związki organiczne, pochodne węglowodorów, których cząsteczki zawierają grupę hydroksylową $—\text{COOH}$, związaną bezpośrednio z atomem węgla o hybrydyzacji $s{p}^3$

związki organiczne, mono-, di- i polihydroksylowe pochodne benzenu oraz alkilobenzenów, których cząsteczki zawierają grupy hydroksylowe ($—\text{OH}$), związane z atomami węgla pierścienia benzenowego

${\text{C}}_6{\text{H}}_6$, związek organiczny, podstawowy węglowodór aromatyczny

związki organiczne, których cząsteczki zawierają grupę karboksylową ($—\text{COOH}$)

woski naturalne, mieszaniny gł. estrów monohydroksylowych alkoholi alifatycznych o długich łańcuchach z kwasami tłuszczowymi o długich łańcuchach węglowodorowych, a także alkoholi i kwasów tłuszczowych oraz węglowodorów

tłuszcze właściwe, lipidy proste, biochem. estry glicerolu z kwasami tłuszczowymi długołańcuchowymi o parzystej liczbie atomów węgla (acyloglicerole)

w ujęciu kinetycznym — stan, do którego dąży układ w miarę przebiegu reakcji odwracalnej

substancje zdolne do pochłaniania pary wodnej i wody

Le Chateliera i Brauna reguła, reguła przeciwdziałania: reguła głosząca, że układ będący w stanie równowagi chemicznej, poddany działaniu czynnika z zewnątrz, reaguje w taki sposób, żeby zmniejszyć wpływ tego czynnika i osiągnąć nowy stan równowagi możliwie niezbyt odległy od stanu równowagi wyjściowej

katalizator [gr.] substancja, która zwiększa szybkość reakcji chemicznej, nie naruszając stanu końcowej równowagi i właściwości termodynamicznych układu i pozostając w stanie niezmienionym po zakończeniu reakcji

organiczna grupa funkcyjna o wzorze sumarycznym ${\mathrm{C}}_6{\mathrm{H}}_5-$; wchodzi w skład wielu związków organicznych

Rg9xxuBO7sNOC

Na ilustracji jest wzór: sześcioczłonowy pierścień z trzema wiązaniami podwójnymi łączy się z lewej strony wiązaniem pojedynczym z grupą węglowodorową oznaczoną literą R.

reakcja zachodząca pomiędzy substancją rozpuszczoną a rozpuszczalnikiem (w tym przypadku wodą); ulegają jej związki organiczne i nieorganiczne

w chemii: rodzaj reakcji; dochodzi w niej do połączenia substratów w większą cząsteczkę; powstaje tzw. produkt główny; wynikiem reakcji mogą być również małe cząsteczki produktu/produktów o drugorzędnym znaczeniu

rodzaj sprzętu laboratoryjnego; jej zadaniem jest pośredniczenie w ogrzewaniu lub chłodzeniu zanurzonego naczynia laboratoryjnego i jego zawartości; na łaźni wodnej można ogrzewać różne naczynia; najczęściej stosuje się kolby okrągłodenne, mające długie i wąskie szyjki

sole zbudowane z metali i wyższych kwasów tłuszczowych; kwasy tłuszczowe mają od 12 do 20 atomów węgla; przykładami takich kwasów są: kwas palmitynowy, kwas stearynowy i kwas oleinowy; ich powszechnie wykorzystywaną właściwością jest zmniejszanie napięcia powierzchniowego, dzięki temu są używane jako środki myjące i piorące

związki chemiczne, które powstają podczas oddziaływania alkoholu na kwas w procesie reakcji zwanej estryfikacją

alkohole posiadające w swojej cząsteczce więcej niż jedną grupę hydroksylową

grupa funkcyjna, powstająca przez oderwanie się przynajmniej jednej grupy hydroksylowej, zazwyczaj od kwasu karboksylowego

R1B0ttmIzBrNv

Ilustracja przedstawiająca wzór ogólny grupy acylowej. Atom węgla łączy się wiązaniem podwójnym z atomem tlenu, z prawej strony za pomocą wiązania pojedynczego z grupą $\text{R}$, zaś z lewej, również za pomoc wiązania pojedynczego, z dowolnym podstawnikiem, co symbolizuje falowana linia przecinająca wiązanie odchodzące od atomu węgla pod kątem prostym.

atom tlenu w grupie karbonylowej, czyli grupie funkcyjnej, składającej się z atomu węgla połączonego wiązaniem podwójnym z atomem tlenu

(gr. glykys „słodki”) alkohol polihydroksylowy, zawierający trzy grupy hydroksylowe; jego nazwa systematyczna to propano-$1$,$2$,$3$-triol; powszechnie znany jest również pod nazwą gliceryna.

kwasy karboksylowe, które zawierają długie łańcuchy węglowe, zbudowane z ponad $10$ atomów węgla

woda bromowa, czyli wodny roztwór bromu

to reakcja addycji elektrofilowej wodoru do węglowodorów nienasyconych, posiadających wiązania wielokrotne pomiędzy atomami węgla, pod wpływem katalizatora, którym może być pallad, platyna lub nikiel

jedna z możliwości rozmieszczenia atomów lub grup atomów wokół wiązania podwójnego w izomerii geometrycznej; oznacza, że po dwóch stronach wiązania podwójnego te same atomy lub grupy atomów rozmieszczone są w tym samym kierunku; przeciwieństwem jest konfiguracja trans, oznaczająca rozmieszczenie po dwóch stronach wiązania podwójnego tych samym atomów lub grup atomów w różnych kierunkach

RbVtzTwpu9xnO

Ilustracja przedstawiająca dwa wzory ogólne alkenów, każdy z nich posiada przy wiązaniu podwójnym dwa podstawniki a oraz dwa podstawniki b. Pierwszy z nich to alken o konfiguracji cis, w którym dwa podstawniki a znajdują się po tej samej stronie płaszczyzny oraz dwa podstawniki b również znajdują się po tej samej stronie płaszczyzny. Drugi alken trans posiada po tej samej stronie płaszczyzny podstawnik a i b, po drugiej stronie płaszczyzny znajdują się podstawniki b i a. W obu izomerach każdy atom węgla przy wiązaniu podwójnym posiada zarówno podstawnik a, jak i b.

reakcja addycji, czyli łączenia, w której związek posiadający niedomiar elektronów (elektrofil) przyłącza się do związku chemicznego posiadającego nadmiar elektronów bez powstawania produktów ubocznych

estry glicerolu oraz wyższych nienasyconych kwasów tłuszczowych