Mocznik i jego właściwości

bg‑azure

Czym jest mocznik?

Polecenie 1

Poniżej przedstawiono model cząsteczki mocznika. Czy wiesz, jak jest zbudowany i do jakiej klasy związków należy? Zapoznaj się z poniższą grafiką interaktywną.

Poniżej przedstawiono model cząsteczki mocznika. Czy wiesz, jak jest zbudowany i do jakiej klasy związków należy? Zapoznaj się z opisem grafiki interaktywnej.

R17iMPscaKzWv1

Ilustracja interaktywna Ilustracja interaktywna przedstawiająca model pręcikowo‑kulkowy budowy cząsteczki mocznika. Czarna kulka, to jest atom węgla łączy się za pomocą wiązania podwójnego z kulką czerwoną oraz za pomocą wiązań pojedynczych z dwiema grupami aminowymi N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, z których każda zbudowana jest z atomu azotu, niebieskiej kulki oraz dwóch atomów wodoru, dwóch białych kulek. 1. Mocznik Mocznik (karbamid, E dziewięćset dwadzieścia siedem b) jest to organiczny związek chemiczny. Stanowi diamid kwasu węglowego (H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, C O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego).

Wzór sumaryczny: C O nawias, N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego.

Wzór strukturalny:

Ilustracja przedstawiająca cząsteczkę mocznika zbudowaną z atomu węgla związanego za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązań pojedynczych z dwiema grupami aminowymi N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego. Na atomie tlenu zaznaczono po dwie wolne pary elektronowe w postaci czterech kropek. Od każdej pary poprowadzono przerywaną linię do wolnych par elektronowych na atomach azotu., 2. Analog kwasu węglowego Ponieważ mocznik pochodzi od kwasu węglowego, to jego wzór strukturalny można wyprowadzić na podstawie wzoru strukturalnego kwasu węglowego, który przedstawiono poniżej:

Ilustracja przedstawiające cząsteczkę kwasu węglowego o strukturze atom węgla związany za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz z dwiema grupami hydroksylowymi._{Indeks dolny Kwas węglowy}

We fragmencie kwasu tlenowego, grupy hydroksylowe zostały zastąpione grupami aminowymi (wolną — N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego), 3. Grupa karbonylowa Grupa karbonylowa w moczniku znajduję się w centralnej części mocznika, składa się z atomu węgla połączonego wiązaniem podwójnym z atomem tlenu (C wiązanie podwójne O).

Ilustracja przedstawiające wzór ogólny grupy karbonylowej. Atom węgla związany jest za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz z dwiema grupami R oraz R prim._{Indeks dolny Grupa karbonylowa}, 4. Grupy aminowe W skład mocznika wchodzą dwie grupy aminowe. W skład jednej z nich wchodzi atom azotu i dwa atomy wodoru.

Ilustracja przedstawiająca grupę aminową. Atom azotu związany jest z dwoma atomami wodoru oraz z nieokreślonym podstawnikiem., 5. Grupy amidowa Mocznik jest przykładem diamidu. W skład grupy amidowej wchodzą dwie grupy funkcyjne: karbonylowa (wiązanie pojedyncze C wiązanie podwójne O) i aminowa wiązanie pojedyncze N H indeks dolny dwa koniec indeksu dolnego.

Ilustracja przedstawiająca wzór ogólny amidów. Grupa R związana jest z karbonylowym atomem węgla, to jest takim, który łączy się za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązania pojedynczego z atomem azotu podstawionym grupami R prim oraz R dwa prim._{Indeks dolny Grupa amidowa}

Źródło: dostępny w internecie: nn.m.wikipedia.org, domena publiczna.

Mocznik należy do grupy amidów. Jego nazwa systematyczna to karbonamid. Jest to amid pochodzący od kwasu węglowego, w którym dwie grupy hydroksylowe zostały zastąpione grupami aminowymi. Dlatego mocznik nazywa się również diamidemdiamiddiamidem kwasu węglowego.

R17Ytjze3rk3t1

Ilustracja przedstawiająca wzór półstrukturalny kwasu węglowego. Atom węgla związany za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązań pojedynczych z grupami hydroksylowymi OH. Zastąpienie grup OH grupami aminowymi NH2 prowadzi do diamidu kwasu węglowego czyli mocznika o strukturze zbudowanej z atomu węgla związanego za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązań pojedynczych z grupami aminowymi NH2. — Mocznik to amid pochodzący od kwasu węglowego. Nazwa systematyczna mocznika to diamid kwasu węglowego bądź karbamid.
Źródło: GroMar Sp. z o.o. na podstawie M. Krzeczkowska, J. Loch, A. Mizera,Repetytorium chemia : Liceum - poziom podstawowy i rozszerzony, Wydawnictwo Szkolne PWN, Warszawa - Bielsko-Biała 2010., licencja: CC BY-SA 3.0.

Mocznik jest to bezbarwna, krystaliczna substancja stała, dobrze rozpuszczalna w wodzie. Jego roztwór wodny ma odczynodczynodczyn obojętny. W organizmach żywych, mocznik jest końcowym produktem przemian związków azotowych (czyli takich związków, w których występuje atom azotu). Drogą syntezy organicznej mocznik został po raz pierwszy otrzymany w $1828$ roku przez Friedricha Wöhlera.

RuDZtfkCAZW01

Fotografia czarno-biała, portretowa przedstawia Friedricha Wöhlera. Mężczyzna w średnim wieku ma podłużną twarz, gęste, kędzierzawe włosy. Ubrany jest w białą koszulę i dwurzędową marynarkę. Pod szyją ma zawiniętą chustkę. — Friedrich Wöhler - niemiecki chemik.
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

Na skalę przemysłową otrzymywany jest w reakcji amoniaku i tlenku węgla( $IV$ ) w obecności katalizatora:

\underset{tlenek węgla(IV)}{{CO}_{2}} + 2 \underset{amoniak}{{NH}_{3}} \overset{katalizator}{⟶} \underset{mocznik}{OC {({NH}_{2})}_{2}} + H_{2} O

bg‑azure

Jak zidentyfikować mocznik?

Wykrycie mocznika jest możliwe poprzez przeprowadzenie dwuetapowego doświadczenia, w którym początkowo podgrzewa się roztwór mocznika, a następnie po ostygnięciu do probówki dodaje się wodny roztwór siarczanu( $VI$ ) miedzi( $II$ ) i wodorotlenku sodu. Jeśli w roztworze obecny jest mocznik, wtedy w trakcie ogrzewania dojdzie do utworzenia cząsteczek biuretu i uwolnienia gazowego amoniaku, co potwierdza drażniący zapach powstającego gazu oraz kolor papierka uniwersalnego, świadczący o zasadowym charakterze powstającego gazu. Następnie przeprowadza się próbę biuretową, czyli do otrzymanego wskutek ogrzewania roztworu dodaje się wodny roztwór siarczanu( $VI$ ) miedzi( $II$ ) i wodorotlenku sodu. Próba ta wykorzystywana jest do wykrywania wiązań peptydowych w białkach, a biuret jest najprostszym związkiem dającym pozytywny wynik tej próby.

RSDR629qUy5sq1

Schemat doświadczenia pozwalającego wykryć mocznik w roztworze. Pierwsza część schematu probówka zawierająca roztwór wodny mocznika ogrzewana jest płomieniem palnika, co prowadzi do jego częściowego rozkładu i wydzielania się pęcherzyków gazu, którym jest amoniak. Przyłożenie do wylotu probówki zwilżonego uniwersalnego papierka wskaźnikowego spowoduje zmianę jego zabarwienia na niebieską. Strzałka w prawo. Za strzałką probówka po ogrzaniu, w której znajduje się wodny roztwór biuretu, do wnętrza probówki skierowana jest strzałka, nad którą zapis CuSO4aq dodać NaOHaq. Strzałka w prawo za strzałką probówka po dodaniu odczynników, której zawartość przybrała fioletowe zabarwienie. — Schemat doświadczenia pozwalającego wykryć mocznik w roztworze
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

RIDHM5Q7jPYHC1

Schemat reakcji chemicznej przedstawiający otrzymywanie biuretu na skutek ogrzewania mocznika. Dwie cząsteczki mocznika o strukturze atom węgla związany za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązania pojedynczego z dwiema grupami aminowymi NH2. Strzałka w prawo, nad strzałką zapis "ogrzewanie", za strzałką cząsteczka biuretu o strukturze grupa aminowa NH2 związana z atomem węgla połączonym za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz z grupą NH, która to łączy się z atomem węgla, który to łączy się za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązania pojedynczego z grupą aminową NH2. Dodać cząsteczka amoniaku NH3. — Równanie reakcji kondensacji mocznika
Źródło: GroMar Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.

RH307k6HZ08V21

Schemat przedstawiający równanie reakcji biuretowej. Cztery cząsteczki biuretu o strukturze: grupa aminowa związana z grupą karbonylową, której atom węgla łączy się z grupą NH związaną z drugą grupą karbonylową, która to łączy się z grupą aminową. Dodać cząsteczkę siarczanu(<math aria‑label="sześć">VI) miedzi(<math aria‑label="dwa">II) CuSO4aq, dodać cztery cząsteczki wodorotlenku sodu NaOHaq. Strzałka w prawo, za strzałką dwa kationy sodu oraz wzięty w kwadratowy nawias kompleks miedzi z czterema cząsteczkami biuretu. Środkowe atomy azotu każdej z czterech cząsteczek biuretu uległy deprotonacji i posiadają ujemny ładunek, od nich do kationu miedzi(<math aria‑label="dwa">II) wychodzą wiązania koordynacyjne, tworząc tym samym tetracykliczny kompleks o sumarycznym ładunku <math aria‑label="minus dwa">-2. Dodać cząsteczka siarczanu(<math aria‑label="sześć">VI) sodu Na2SO4 oraz cztery cząsteczki wody H2O. — Równanie reakcji biuretowej
Źródło: GroMar Sp. z o. o., licencja: CC BY-SA 3.0.

W przypadku, gdy celem jest nie samo wykrycie mocznika, lecz odróżnienie go od innych substancji, np. soli zbudowanych z tych samych atomów, jak węglan amonu, można wykorzystać różnice we właściwościach poszczególnych związków, takie jak charakter chemiczny związku czy rozpuszczalność produktów powstających w wyniku reakcji badanych związków z tą samą substancją.

Polecenie 2

W dwóch probówkach znajduje się roztwór mocznika oraz roztwór węglanu amonu. W jaki sposób sprawdzisz, w której z tych probówek znajduje się mocznik? Masz do wyboru następujące odczynniki: chlorek wapnia, siarczan amonu, chlorek sodu. Zaprojektuj doświadczenie, a następnie narysuj schemat doświadczenia, zanotuj obserwacje i wnioski oraz zapisz równania reakcji.

RE7doNVyQPkmr

W dwóch probówkach znajduje się roztwór mocznika oraz roztwór węglanu amonu. W jaki sposób sprawdzisz, w której z tych probówek znajduje się mocznik? Masz do wyboru następujące odczynniki: chlorek wapnia, siarczan amonu, chlorek sodu. Zaprojektuj doświadczenie, a następnie opisz schemat doświadczenia, zanotuj obserwacje i wnioski oraz zapisz równania reakcji.

Rti794Gqg1Nx4

RDMxIzrKIhPDr

RaBOQSfvWzOdf

R1IbDYWvLTVEC

Zwróć uwagę, że mocznik jest związkiem kowalencyjnym, a węglan amonu jest solą. Można zatem wykorzystać reakcję strąceniową, w której dojdzie do strącenia soli nierozpuszczalnej w probówce z węglanem amonu.

RNu9KWUC5hf0M

Tabela rozpuszczalności soli i wodorotlenków w wodzie. Z tabeli można odczytać, które substancje są dobrze rozpuszczalne w wodzie, co symbolizuje litera R, praktycznie nierozpuszczalne w wodzie, osad wytrąca się z rozcieńczonych roztworów, co symbolizuje litera N, trudno rozpuszczalne w wodzie, osad wytrąca się przy odpowiednim stężeniu roztworu, co symbolizuje litera T, substancje rozkładające lub takie, dla których substancja chemiczna nie została otrzymana oznaczone gwiazdką, substancje, dla których zachodzi złożona reakcja chemiczna oznaczone kropką. Ponadto zaznaczono kolory otrzymywanych osadów. Wszystkie sole oraz wodorotlenki amonowe sodowe, potasowe oraz azotany(<math aria‑label="pięć">V) są rozpuszczalne w wodzie. Wszystkie sole i wodorotlenek litu są rozpuszczalne w wodzie, z wyjątkiem trudno rozpuszczalnych T i białych fluorku litu oraz węglanu litu. Dla magnezu do nierozpuszczalnych oznaczonych N należą białe wodorotlenek magnezu, fluorek magnezu, węglan magnezu, krzemian magnezu, fosforan(<math aria‑label="pięć">V) magnezu. Pozostałe związki magnezu zawarte w tabeli są rozpuszczalne. Dla wapnia jako nierozpuszczalne N oznaczono białe fluorek wapnia, węglan wapnia, krzemian wapnia, fosforan(<math aria‑label="pięć">V) wapnia. Jako trudno rozpuszczalne T oznaczono białe wodorotlenek wapnia, siarczek wapnia, siarczan(<math aria‑label="sześć">VI) wapnia, siarczan(<math aria‑label="cztery">IV) wapnia. Pozostałe sole wapnia są rozpuszczalne. Wśród związków strontu jako nierozpuszczalne N oraz białe oznaczono fluorek strontu, siarczan(<math aria‑label="sześć">VI) strontu, siarczan(<math aria‑label="cztery">IV) strontu, węglan strontu, krzemian strontu oraz fosforan strontu. Jako trudno rozpuszczalny T oznaczono żółty osad chromianu(<math aria‑label="sześć">VI) strontu. Pozostałe sole są rozpuszczalne. Wśród związków baru jako nierozpuszczalne i białe oznaczono fluorek baru, siarczan(<math aria‑label="sześć">VI) baru, siarczan(<math aria‑label="cztery">IV) baru, węglan baru, krzemian baru oraz fosforan baru, a także żółty chromian(<math aria‑label="sześć">VI) baru. Dalej oznaczono nierozpuszczalne i białe związki ołowiu, wśród których wodorotlenek ołowiu, fluorek ołowiu, siarczan(<math aria‑label="sześć">VI) ołowiu siarczan(<math aria‑label="cztery">IV) ołowiu, węglan ołowiu, krzemian ołowiu oraz fosforan ołowiu, a także czarny siarczek ołowiu o żółty chromian(<math aria‑label="sześć">VI) ołowiu. Do trudno rozpuszczalnych i białych związków ołowiu zaliczono chlorek ołowiu oraz bromek ołowiu. Pozostałe związki są dobrze rozpuszczalne. Wśród związków srebra do nierozpuszczalnych N związków zaliczono brązowe wodorotlenek srebra oraz chromian(<math aria‑label="sześć">VI) srebra, białe chlorek srebra i azotan(<math aria‑label="trzy">III) srebra, żółte bromek srebra, węglan srebra, krzemian srebra i fosforan(<math aria‑label="pięć">V) srebra, a także czarny siarczek srebra. Do trudno rozpuszczalnych T soli srebra należą białe siarczan(<math aria‑label="cztery">IV) srebra oraz siarczan(<math aria‑label="sześć">VI) srebra. Pozostałe sole są dobrze rozpuszczalne. Wśród związków rtęci na drugim stopniu utlenienia należących do nierozpuszczalnych N znajdują się żółte wodorotlenek rtęci i siarczan(<math aria‑label="cztery">IV) rtęci, czarny siarczek rtęci, czerwony węglan rtęci bezbarwny krzemian rtęci oraz biały fosforan(<math aria‑label="pięć">V) rtęci. Do trudno rozpuszczalnych T zaliczono białe bromek rtęci i octan rtęci, a także czerwony chromian(<math aria‑label="sześć">VI) rtęci(<math aria‑label="dwa">II). Pozostałe związki rtęci są dobrze rozpuszczalne. Wśród związków miedzi do nierozpuszczalnych zaliczono niebieskie wodorotlenek miedzi, węglan miedzi, krzemian miedzi oraz fosforan(<math aria‑label="pięć">V) miedzi, czarny siarczek miedzi oraz brązowy chromian(<math aria‑label="sześć">VI) miedzi. Do trudno rozpuszczalnych związków miedzi biały fluorek miedzi. Pozostałe sole miedzi są rozpuszczalne. Wśród nierozpuszczalnych N związków bizmutu na trzecim stopniu utlenienia znajdują się białe wodorotlenek bizmutu, węglan bizmutu, krzemian bizmutu i fosforan(<math aria‑label="pięć">V) bizmutu, brązowy siarczek bizmutu i żółty chromian(<math aria‑label="sześć">VI) bizmutu. Do trudno rozpuszczalnych T zaliczono biały siarczan(<math aria‑label="cztery">IV) bizmutu. Pozostałe sole bizmutu są dobrze rozpuszczalne. Wśród związków cyny na drugim stopniu utlenienia zaliczonych do nierozpuszczalnych znalazły się żółte wodorotlenek cyny oraz węglan cyny, brązowy siarczek cyny, przeźroczyste krzemian cyny i chromian(<math aria‑label="sześć">VI) cyny oraz biały fosforan(<math aria‑label="pięć">V) cyny. Do trudno rozpuszczalnych związków T cyny należy biały azotan(<math aria‑label="trzy">III) cyny. Pozostałe są dobrze rozpuszczalne. Wśród związków kadmu na drugim stopniu utlenienia zaliczanych do nierozpuszczalnych można zaliczyć białe wodorotlenek kadmu, węglan kadmu, krzemian kadmu, fosforan(<math aria‑label="pięć">V) kadmu, żółte siarczek kadmu i chromian(<math aria‑label="sześć">VI) kadmu. Do trudno rozpuszczalnych T należy siarczan(<math aria‑label="cztery">IV) kadmu. Pozostałe sole są rozpuszczalne. Wśród związków glinu do nierozpuszczalnych i białych zalicza się wodorotlenek glinu, fluorek glinu, siarczek glinu, siarczan(<math aria‑label="cztery">IV) glinu, węglan glinu, krzemian glinu, fosforan(<math aria‑label="pięć">V) glinu oraz żółty chromian(<math aria‑label="sześć">VI) glinu. Pozostałe sole są dobrze rozpuszczalne. Wśród związków cynku na drugim stopniu utlenienia nierozpuszczalnych N wyróżnia się białe wodorotlenek cynku, siarczek cynku, węglan cynku, krzemian cynku, fosforan(<math aria‑label="pięć">V) cynku. Do trudno rozpuszczalnych T związków cynku zalicza się białe fluorek cynku i siarczan(<math aria‑label="cztery">IV) cynku, a także żółty chromian(<math aria‑label="sześć">VI) cynku. Pozostałe związki cynku są rozpuszczalne. Wśród związków żelaza na drugim stopniu utlenienia nierozpuszczalnych N wyróżnia się białe wodorotlenek żelaza(<math aria‑label="dwa">II) i węglan żelaza(<math aria‑label="dwa">II), czarny siarczek żelaza(<math aria‑label="dwa">II), zielony krzemian żelaza(<math aria‑label="dwa">II). Do trudno rozpuszczalnych T związków żelaza na drugim stopniu utlenienia zalicza się niebieski fluorek żelaza(<math aria‑label="dwa">II), zielony siarczan(<math aria‑label="cztery">IV) żelaza(<math aria‑label="dwa">II) oraz niebieski fosforan(<math aria‑label="pięć">V) żelaza(<math aria‑label="dwa">II). Pozostałe sole żelaza(<math aria‑label="dwa">II) są dobrze rozpuszczalne. Wśród związków nierozpuszczalnych N żelaza na trzecim stopniu utlenienia wyróżnia się brązowe wodorotlenek żelaza(<math aria‑label="trzy">III), siarczek żelaza(<math aria‑label="trzy">III), azotan(<math aria‑label="trzy">III) żelaza(<math aria‑label="trzy">III), węglan żelaza(<math aria‑label="trzy">III), żółte krzemian żelaza(<math aria‑label="trzy">III) i fosforan(<math aria‑label="pięć">V) żelaza(<math aria‑label="trzy">III), a także czerwony chromian(<math aria‑label="sześć">VI) żelaza(<math aria‑label="trzy">III). Do trudno rozpuszczalnych soli zalicza się żółty fluorek żelaza(<math aria‑label="trzy">III). Pozostałe sole są rozpuszczalne. Wśród związków niklu na drugi stopniu utlenienia zaliczanych do nierozpuszczalnych N należą zielone wodorotlenek niklu, siarczan(<math aria‑label="cztery">IV) niklu, węglan niklu, krzemian niklu i fosforan(<math aria‑label="pięć">V) niklu, a także przeźroczysty chromian(<math aria‑label="sześć">VI) niklu i czarny siarczek niklu. Do trudno rozpuszczalnych soli zalicza się żółty fluorek niklu. Pozostałe sole są rozpuszczalne. Wśród nierozpuszczalnych N związków kobaltu na drugim stopniu utlenienia wyróżnia się biały wodorotlenek kobaltu, czarny siarczek, różowy siarczan(<math aria‑label="cztery">IV) kobaltu, czerwony węglan kobaltu, fioletowe krzemian kobaltu i fosforan(<math aria‑label="pięć">V) kobaltu oraz brązowy chromian(<math aria‑label="sześć">VI) kobaltu. Pozostałe sole są dobrze rozpuszczalne. Wśród nierozpuszczalnych N związków manganu na drugim stopniu utlenienia wyróżnia się białe wodorotlenek manganu(<math aria‑label="dwa">II), siarczan(<math aria‑label="cztery">IV) manganu(<math aria‑label="dwa">II), węglan manganu(<math aria‑label="dwa">II), różowe fluorek manganu(<math aria‑label="dwa">II) i fosforan(<math aria‑label="pięć">V) manganu(<math aria‑label="dwa">II), a także brązowy siarczek manganu(<math aria‑label="dwa">II) i chromian(<math aria‑label="sześć">VI) manganu (<math aria‑label="dwa">II) i czerwony krzemian manganu (<math aria‑label="dwa">II). Pozostałe sole są dobrze rozpuszczalne. — Rozpuszczalność soli i wodorotlenków w wodzie w temperaturze $25 ° C$
Źródło: GroMar Sp. z o.o., rozpuszczalność na podstawie: W. Mizerski, *Tablice chemiczne*, Warszawa 2004; kolory osadów na podstawie: W. E. White, *A Table of solubilities and colors of precipitates for use in a course in qualitative analysis*, J. Chem. Educ., 1931., licencja: CC BY-SA 3.0.

Aby umożliwić rozróżnienie obydwóch związków, można wykorzystać chlorek wapnia.

R1OmVfgAcQAYK

R1GOEvmXTgbws

Ilustracja przedstawiająca schemat doświadczenia. Po prawej stronie dwie probówki oznaczone numerami: jeden i dwa. Do wnętrza obu skierowane są strzałki, nad którymi chlorek wapnia CaCl2. Strzałka w prawo, za strzałką dwie probówki. W pierwszej probówce brak zmian, w drugiej po dodaniu chlorku wapnia wytrącił się biały osad. — Schemat doświadczenia w Poleceniu 2
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

RiMQzywmOTzFb

W probówce $1$ – brak reakcji

W probówce $2$ – ${({NH}_{4})}_{2} {CO}_{3} + {CaCl}_{2} \to {CaCO}_{3} ↓ + 2 {NH}_{4} Cl$

Polecenie 3

Zapoznaj się z filmem i utwórz na podstawie zapamiętanych informacji mapę pojęciową.

RdWUlJcHvnlgT1

Film samouczek pt. „Czym jest mocznik i jak zbudowana jest jego cząsteczka?”
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Ćwiczenie 1

R1KseKrBqzUpo

Reakcje hydrolizy kwasowej i zasadowej mocznika

Ponieważ mocznik to diamid kwasu węglowego, to w reakcji hydrolizy kwasowej powstaje tlenek węgla( $IV$ ), pochodzący od nietrwałego kwasu węglowego. Natomiast w reakcji hydrolizy zasadowej powstaje sól kwasu węglowego, czyli węglan.

R1RQdM25FEDQF

Ilustracja przedstawiająca reakcję hydrolizy kwasowej mocznika zapisanej w formie cząsteczkowej i jonowej skróconej. Równanie w formie cząsteczkowej. Cząsteczka mocznika zbudowanego z atomu węgla połączonego za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązań pojedynczych z dwiema grupami NH2. Dodać cząsteczka H2SO4, dodać cząsteczka H2O. Strzałka w prawo, nad strzałką zapis ogrzewanie. Za strzałką cząsteczka tlenku węgla(<math aria‑label="cztery">IV) CO2 w postaci gazowej. Dodać cząsteczka siarczanu(<math aria‑label="sześć">VI amonu NH42SO4. Równanie w formie jonowej skróconej. Cząsteczka mocznika zbudowanego z atomu węgla połączonego za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązań pojedynczych z dwiema grupami NH2. Dodać dwa kationy H3O+. Strzałka w prawo, nad strzałką zapis ogrzewanie. Za strzałką cząsteczka tlenku węgla(<math aria‑label="cztery">IV) CO2 w postaci gazowej. Dodać dwa kationy amonowe NH4+, dodać cząsteczka wody H2O. — Hydroliza kwasowa mocznika zapisana w formie cząsteczkowej i jonowej skróconej
Źródło: GroMar sp.z.o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

REbTSlxcZPzsu

Ilustracja przedstawiająca reakcję hydrolizy zasadowej mocznika zapisanej w formie cząsteczkowej i jonowej skróconej. Równanie w formie cząsteczkowej. Cząsteczka mocznika zbudowanego z atomu węgla połączonego za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązań pojedynczych z dwiema grupami NH2. Dodać dwie cząsteczki NaOH. Strzałka w prawo, nad strzałką woda H2O oraz zapis ogrzewanie. Za strzałką cząsteczka węglanu sodu zbudowanego z atomu węgla połączonego za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązań pojedynczych z dwiema grupami ONa. Dodać dwie cząsteczki amoniaku NH3 w postaci gazowej. Równanie w formie jonowej skróconej. Cząsteczka mocznika zbudowanego z atomu węgla połączonego za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązań pojedynczych z dwiema grupami NH2. Dodać dwa aniony OH-. Strzałka w prawo, nad strzałką woda H2O oraz zapis ogrzewanie. Za strzałką anion węglanowy CO32- dodać dwie cząsteczki amoniaku NH3 w postaci gazowej. — Hydroliza zasadowa mocznika zapisana w formie cząsteczkowej i jonowej skróconej
Źródło: GroMar sp.z.o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Reakcja z kwasem azotowym( $V$ )

Mocznik, jako słaba zasada, wchodzi w reakcje z mocnymi kwasami, tworząc sole. Produktem reakcji mocznika z kwasem azotowym( $V$ ) jest azotan( $V$ ) mocznika, tworzący biały osad.

Rs1qkGlNDfs7M1

Ilustracja przedstawiająca reakcję mocznika z kwasem azotowym(pięć). Cząsteczka mocznika zbudowanego z atomu węgla połączonego za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązań pojedynczych z dwiema grupami N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego. Dodać cząsteczka kwasu azotowego(pięć) H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego. Strzałka w prawo, za strzałką struktura kationu znajdującego się w nawiasie kwadratowym, względem którego w indeksie górnym znajduje się znak plus. W nawiasie struktura zbudowana z atomu węgla połączonego za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązań pojedynczych z grupą N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego oraz z grupą N H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego. Za nawiasem anion azotanowy(pięć) N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks górny, minus, koniec indeksu górnego. — Reakcja z kwasem azotowym( $V$ ). Reakcja ta wykazuje bardzo słabe właściwości zasadowe mocznika.
Źródło: GroMar sp.z.o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Reakcja kondensacji

Kondensacja to typ reakcji chemicznej, w wyniku której substraty łączą się, tworząc większą cząsteczkę produktu głównego oraz mniejszą cząsteczkę produktu ubocznego.

R1ToEUFerPwHN1

Ilustracja przedstawiająca równanie reakcji. Dwie cząsteczki mocznika zbudowanego z atomu węgla połączonego za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązań pojedynczych z dwiema grupami NH2. Pod wpływem ogrzewania dają one cząsteczkę biuretu zbudowaną z grupy NH2 połączonej z atomem węgla, który to łączy się za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązania pojedynczego z grupą NH, która to związana jest z drugim atomem węgla również połączonym za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązania pojedynczego z grupą NH2. Dodać cząsteczkę gazowego amoniaku NH3. — Równanie reakcji kondensacji, w wyniku której powstaje wiązanie amidowe (peptydowe) pomiędzy atomem węgla a atomem azotu (czerwona strzałka na ilustracji).
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Produkt główny, czyli biuret, charakteryzuje się występowaniem wiązania amidowego, które można zaznaczyć w następujący sposób:

RYhZ59OKxZcZ51

Ilustracja przedstawiająca dwa wzory biuretu. Cząsteczki te utworzone są przez atom azotu położony centralnie w łańcuchu, który to łączy się z atomem wodoru oraz dwoma atomami węgla. Każdy atom węgla łączy się wiązaniem podwójnym z atomem tlenu oraz wiązaniem pojedynczym z grupą aminową NH2. W pierwszym wzorze zaznaczono wiązanie pomiędzy atomem węgla leżącym po lewej stronie azotu a atomem azotu, które jest wiązaniem amidowym. W drugim wzorze również zaznaczono wiązanie amidowe pomiędzy atomem azotu a atomem węgla leżącym po jego prawej stronie. — Wiązanie amidowe biuretu
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Czym jest reakcja biuretowa?

Związki, które zawierają wiązanie amidowe ( $— C — N —$ ), ulegają reakcji biuretowej. Reakcja ta polega na dodaniu do tych związków jonów ${Cu}^{2 +}$ w środowisku zasadowym. Tworzy się wówczas roztwór o charakterystycznej, intensywnej, różowofioletowej barwie. Jest to spowodowane powstawaniem anionowych związków kompleksowych, które zawierają co najmniej dwa wiązania amidowe obok siebie (lub oddzielone jednym atomem węgla), a jon ${Cu}^{2 +}$ jest kompleksowany przez cztery atomy azotu grup peptydowych. Często mówi się również o fiołkowym zabarwieniu powstającego związku kompleksowego.

Ważne!

R1KVGs1KieQTK

Ilustracja przedstawiająca wzór półstrukturalny biuretu wraz zaznaczonym wiązaniem amidowym pomiędzy atomem azotu a atomem węgla. Na ilustracji zaznaczono również ugrupowanie amidowe, które to zakreślono niebieskim prostokątem i które to tworzą atom węgla połączony za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązania pojedynczego z atomem azotu podstawionym atomem wodoru. — Wiązanie amidowe (peptydowe) a ugrupowanie amidowe (peptydowe)
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Przykładową reakcją wykrywania wiązań amidowych (peptydowych) jest reakcja biuretu z jonami ${Cu}^{2 +}$ , którą można zapisać schematycznie w następujący sposób:

RKGuCZKAUi3Qs1

Ilustracja przedstawiająca schemat reakcji biuretowej. Biuret zbudowany z grupy aminowej NH2 związanej z atomem węgla połączonym za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz z grupą NH, która to wiąże się z atomem węgla, który to łączy się za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązania pojedynczego z grupą aminową NH2. Strzałka w prawo, nad strzałką Cu2+ oraz OH-. Za strzałką Kompleks biretu, w którym atom centralny stanowi jony miedzi na drugim stopniu utlenienia, który to łączy się za pomocą wiązań koordynacyjnych z czterema atomami azotu pochodzącymi od czterech grup NH czterech cząsteczek biuretu tworzących wspólnie kompleks. — Schemat reakcji biuretowej. Związek kompleksowy, w którym jon ${Cu}^{2 +}$ jest kompleksowany przez cztery grupy amidowe (peptydowe).
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Powstający jon jest dwuujemny, ponieważ w trakcie kompleksowania doszło do deprotonacji (usunięcia jonów $H^{+}$ ) atomów azotu grup amidowych, które uzyskały ładunek ujemny, co w sumie dało ładunek $- 4$ . Następnie tworzy się wiązanie koordynacyjne między atomami azotu a jonem ${Cu}^{2 +}$ . Wobec tego cały jon uzyskał ładunek $- 2$ .

Reakcja kondensacji

Kondensacja to typ reakcji chemicznej, w wyniku której substraty łączą się, tworząc większą cząsteczkę produktu głównego oraz mniejszą cząsteczkę produktu ubocznego.

R1ToEUFerPwHN1

Produkt główny, czyli biuret, charakteryzuje się występowaniem wiązania amidowego, które można zaznaczyć w następujący sposób:

RYhZ59OKxZcZ51

Czym jest reakcja biuretowa?

Ważne!

R1KVGs1KieQTK

Przykładową reakcją wykrywania wiązań amidowych (peptydowych) jest reakcja biuretu z jonami ${Cu}^{2 +}$ , którą można zapisać schematycznie w następujący sposób:

RKGuCZKAUi3Qs1

Polecenie 4

Czy wiesz, czym jest mocznik i w jaki sposób przebiega jego kondensacja? Czy potrafisz wymienić produkty tej kondensacji? Zapoznaj się z animacją, a następnie rozwiąż zadania.

R1ZYlGwrVOp5v1

Animacja pt. W jaki sposób przebiega kondensacja mocznika i co w jej wyniku powstaje?
Źródło: GroMar Sp. z o.o., Dominika Kruszewska, licencja: CC BY-SA 3.0.

Ćwiczenie 2

Na czym polega reakcja kondensacji?

RgttQDQX4J6wx

Ćwiczenie 3

Wyjaśnij, do czego służy reakcja biuretowa.

R5BRjLBUAaPws

Polecenie 5

Jakim reakcjom ulega mocznik? Zapoznaj się z grafiką interaktywną, prezentującą reaktywność mocznika, a następnie przejdź do pytań zamieszczonych poniżej.

R1aYdkGygtr2E1

Ilustracja interaktywna Ilustracja interaktywna przedstawiająca schemat reakcji, w których bierz udział mocznik. W środkowej części schematu znajduje się cząsteczka mocznika zbudowanego z atomu węgla połączonego za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązań pojedynczych z dwiema grupami N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego. Od cząsteczki odchodzą cztery strzałki, które wskazują na struktury produktów, jakie mogą powstawać w poszczególnych reakcjach z udziałem mocznika. Za pierwszą strzałką znajdują się produkty hydrolizy mocznika w środowisku kwasowym cząsteczka tlenku węgla(cztery) C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego w postaci gazowej. Dodać cząsteczka siarczanu(sześć amonu nawias, N H indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego. Za drugą strzałką znajdują się produkty hydrolizy mocznika w środowisku zasadowym - cząsteczka węglanu sodu zbudowanego z atomu węgla połączonego za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązań pojedynczych z dwiema grupami O N a. Dodać dwie cząsteczki amoniaku N H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego w postaci gazowej. Za trzecią strzałką znajduje się produkt reakcji mocznika z kwasem azotowym(pięć), który to składa się z kationu znajdującego się w nawiasie kwadratowym, względem którego w indeksie górnym znajduje się znak plus. W nawiasie struktura zbudowana z atomu węgla połączonego za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązań pojedynczych z grupą N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego oraz z grupą N H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego. Za nawiasem anion azotanowy(pięć) N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks górny, minus, koniec indeksu górnego. Za czwartą strzałką znajdują się produkty kondensacji dwóch cząsteczek mocznika, to jest biuret oraz amoniak. Cząsteczka biuretu zbudowana z grupy N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego połączonej z atomem węgla, który to łączy się za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązania pojedynczego z grupą N H, która to związana jest z drugim atomem węgla również połączonym za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązania pojedynczego z grupą N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego. Dodać cząsteczkę gazowego amoniaku N H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego.}_{Indeks dolny Związek kompleksowy, w którym jon C u indeks górny, dwa, plus, koniec indeksu górnego jest kompleksowany przez cztery grupy peptydowe.} 1. Mocznik ulega hydrolizie kwasowej. W reakcji mocznika z wodą i kwasem siarkowym(sześć) powstaje siarczan(sześć) amonu i tlenek węgla(cztery), zgodnie ze schematem:

C O nawias, N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O, plus, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, T powyżej, strzałka w prawo, nawias, N H indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, plus, C O indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, strzałka do góry, 2. Mocznik ulega hydrolizie zasadowej. Mocznik w reakcji z zasadą sodową prowadzi do otrzymania węglanu sodu i amoniaku, zgodnie ze schematem:

C O nawias, N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, dwa N a O H T, przecinek, H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O powyżej, strzałka w prawo, N a indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, C O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, plus, dwa N H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, 3. Mocznik reaguje z kwasem azotowym(pięć). Mocznik wchodzi w reakcję z H N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, dając azotan(pięć) mocznika, zgodnie ze schematem:

C O nawias, N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, dwa N a O H, strzałka w prawo, nawias kwadratowy, nawias, N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu, C O nawias, N H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, zamknięcie nawiasu, zamknięcie nawiasu kwadratowego, indeks górny, plus, koniec indeksu górnego, plus, N O indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego, indeks górny, minus, koniec indeksu górnego

Reakcja ta znalazła zastosowanie do oddzielenia mocznika z moczu podczas analiz lekarskich.
Ilustracja przedstawiająca statyw z probówkami znajdujący się na stole laboratoryjnym._{Indeks dolny Próbki moczu. Źródło: pixabay.com; Licencja: domena publiczna;}, 4. Mocznik ulega kondensacji. Mocznik, ulega kondensacji z wytworzeniem biuretu, czyli dimeru mocznika N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, C nawias, O, zamknięcie nawiasu, N H C nawias, O, zamknięcie nawiasu, N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, zgodnie ze schematem:

Ilustracja przedstawiająca równanie reakcji. Dwie cząsteczki mocznika zbudowanego z atomu węgla połączonego za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązań pojedynczych z dwiema grupami N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego. Strzałka w prawo, nad nią zapis ogrzewanie. Za strzałką cząsteczka biuretu zbudowana z grupy N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego połączonej z atomem węgla, który to łączy się za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązania pojedynczego z grupą N H, która to związana jest z drugim atomem węgla również połączonym za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązania pojedynczego z grupą N H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego. Dodać cząsteczkę gazowego amoniaku N H indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego._{Indeks dolny Reakcja kondensacji mocznika}

Aby odnotować obecność wiązań peptydowych w związkach organicznych takich jak białka i peptydy używa się reakcji biuretowej (reakcja Piotrowskiego). Gdy w strukturze substancji znajdują się minimum dwa wiązania peptydowe umiejscowione obok siebie lub przedzielone nie więcej niż jednym atomem węgla, obserwuje się pozytywny wynik testu.

Podczas tej próby dodaje się do sprawdzanej mieszaniny (w tym przypadku do mocznika), świeżo przygotowanego roztworu wodorotlenku miedzi(dwa), powstałego zgodnie ze schematem:

dwa N a O H, plus, C u S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego, strzałka w prawo, C u nawias, O H, zamknięcie nawiasu, indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, N a indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, S O indeks dolny, cztery, koniec indeksu dolnego

Wynik uważa się za dodatni, gdy następuje zmiana barwy z niebieskiej na fioletową. Efekt kolorystyczny jest wynikiem tworzenia się anionowych związków kompleksowych, w których jon C u indeks górny, dwa, plus, koniec indeksu górnego jest kompleksowany przez minimum dwie grupy peptydowe.

Ilustracja przedstawiająca strukturę kompleksu peptydu z jonem miedzi na drugim stopniu utlenienia. Atom centralny stanowi atom miedzi na drugim stopniu utlenienia. jest on związany z czterema atomami azotu, z czego co drugie z wiązań jest wiązaniem kowalencyjnym, a dwa pozostałe są koordynacyjne i pochodzą od atomów azotu grup N H w cząsteczkach peptydów. Dwa peptydy tworzące kompleks są tak samo zbudowane, to znaczy grupa R łączy się z grupą C H, która to podstawiona jest grupą metylową i łączy się z atomem azotu grupy N H związanym kowalencyjnie z atomem miedzi. Wspomniany atom azotu łączy się za pomocą wiązania peptydowego z atomem węgla połączonym za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązania pojedynczego z kolejna grupą C H związaną z podstawnikiem R oraz z grupą N H związaną koordynacyjnie z atomem miedzi, a także za pomocą wiązania peptydowego z atomem węgla połączonym za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązania pojedynczego z grupą metylową. Jak wspomniano pozostałe dwa atomy azotu łączące się z atomem miedzi w cząsteczce należą do analogicznego peptydu. Wiązania akceptorowo‑donorowe znajdują się pomiędzy jonem miedzi a grupami N H._{Indeks dolny Związek kompleksowy, w którym jon C u indeks górny, dwa, plus, koniec indeksu górnego jest kompleksowany przez cztery grupy peptydowe.}

Grafika interaktywna pt. Reakcje, którym ulega mocznik

Źródło: GroMar Sp. z o.o., opracowano na podstawie McMurry J., Chemia organiczna, Warszawa 2005, wyd. 3. ISBN 83-01-14406-8, licencja: CC BY-SA 3.0.

Ćwiczenie 4

Zwróć uwagę na wzór strukturalny kwasu węglowego przedstawionego poniżej i zaznacz odpowiednią grupę funkcyjną, która, poprzez wstawienie w miejsca ugrupowań $— OH$ (we wzorze kwasu węglowego zaznaczone są na fioletowo), utworzy wzór strukturalny mocznika.

Zwróć uwagę na wzór strukturalny kwasu węglowego przedstawionego poniżej i zaznacz odpowiednią grupę funkcyjną, która, poprzez wstawienie w miejsca ugrupowań $— OH$ , utworzy wzór strukturalny mocznika.

R16kk0UbwsNy3

Ilustracja przedstawiająca wzór kwasu węglowego zbudowany jest z atomu węgla połączonego za pomocą wiązania podwójnego z atomem tlenu oraz za pomocą wiązań pojedynczych z dwiema grupami OH. — Wzór kwasu węglowego
Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

R5lc78MEOXQSH

Źródło: GroMar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

R12lQqowegYNP

R1D9vaZjEJcjm

R1GWspqZ3ZUiG

Ćwiczenie 5

bg‑blue

Notatnik

R17TY7A3VUjRk

Źródło: Gromar Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

diamid

związek chemiczny zawierający dwa ugrupowania amidowe

odczyn

cecha roztworu elektrolitu zależna od równowagi między właściwościami kwasowymi i zasadowymi substancji rozpuszczonych w roztworze. Odczyn roztworu wodnego może być kwaśny, zasadowy lub obojętny, w zależności od tego, czy przeważa stężenie uwodnionych jonów wodorotlenowych, często oznaczanych skrótowo symbolem $H_{3} O^{+}$ , czy jonów wodorotlenkowych – ${OH}^{-}$

Budowa amidów i ich właściwości fizykochemiczne

Słownik

Czym jest mocznik?

Jak zidentyfikować mocznik?

Reakcje hydrolizy kwasowej i zasadowej mocznika

Reakcja z kwasem azotowym( $V$ )

Reakcja kondensacji

Czym jest reakcja biuretowa?

Reakcja kondensacji

Czym jest reakcja biuretowa?

Notatnik

Budowa amidów i ich właściwości fizykochemiczne

Słownik

Mocznik i jego właściwości

Czym jest mocznik?

Jak zidentyfikować mocznik?

Reakcje hydrolizy kwasowej i zasadowej mocznika

Reakcja z kwasem azotowym(V)

Reakcja kondensacji

Czym jest reakcja biuretowa?

Reakcja kondensacji

Czym jest reakcja biuretowa?

Notatnik

Reakcja z kwasem azotowym( $V$ )