R1G6pOnCBi9QY
Zdjęcie przedstawia zbliżenie mechanizmu zegarka. Na pierwszym planie widać fragmenty dwóch złotych kół zębatych ustawionych wobec siebie prostopadle. Ich karbowane brzegi zazębiają się. Tło jest nieostre.

Czasownik - przypomnienie i uzupełnienie wiadomości

Trybiki w zegarku
Źródło: SomeDriftwood, licencja: CC BY-SA 3.0.
Ćwiczenie 1
RBcJlHri6b41Y1
Zadanie interaktywne polega na dobraniu do zdań z kolumny lewej nazwy celu wypowiedzi z kolumny prawej.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
RDis1xmyNQiyu
Kolorowe zdjęcie przedstawia czterech chłopców grających w piłkę nożną na murawie. Dwóch piłkarzy ma na sobie czerwono‑czarne koszulki, a dwóch niebiesko‑biało‑czarne. Piłka jest biało‑czarna. Za nimi jest siatka, a dalej drzewa.
Piłkarze
Źródło: Pixabay, domena publiczna.
Ćwiczenie 2
Rs70XoOzzQCBA1
Zadanie interaktywne polega na przyporządkowaniu podanego słownictwa do odpowiednich kategorii.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
REBDKg7jhkKW4
Grafika przedstawia uśmiechniętą, dziecięcą twarz, z której ust wydobywa się dymek. Wewnątrz niego znajduje się napis: Zapamiętaj! W języku polskim czasownik może występować w trzech trybach: - tryb orzekający – mówiący informuje, że dana czynność miała, ma lub będzie miała miejsce. Przykłady: zjem, ugotowała, będziecie czytali. – tryb rozkazujący – mówiący domaga się wykonania danej czynności, rozkazuje, prosi, życzy sobie. Przykłady: pisz, przeczytajcie, niech słucha. – tryb przypuszczający – mówiący wyraża niepewność, podaje warunki, dzięki którym czynność może być spełniona. Przykłady: wygrałabym, usnąłby, poszlibyśmy. Uwaga! Tylko w trybie orzekającym można wskazywać formę czasu.
Tryby czasownika
Źródło: a. nn., domena publiczna.
Ćwiczenie 3
RNNZgaurKHw2w1
Zadanie interaktywne polega na uzupełnieniu luk w tekście prawidłowymi formami wyrazów.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
R10OlnOMtGhQi
Grafika przedstawia uśmiechniętą, dziecięcą twarz, z której ust wydobywa się dymek.Wewnątrz niego znajduje się napis: Pamiętaj! Tryb przypuszczający rozpoznajemy po charakterystycznych cząstkach: -bym, -byś, -by, -byśmy, -byście, np.: zrobiłabym, wyszedłbyś, graliby, chodzilibyśmy, czytalibyście. Cząstki: -bym, -byś, -by, -byśmy, -byście są ruchome, to znaczy można je oderwać od formy czasownika, np.: Zrobiłabym to jutro. Jutro bym to zrobiła. Może dzisiaj poszlibyśmy do kina? Może dzisiaj byśmy poszli do kina?
Tryb przypuszczający
Źródło: a. nn., domena publiczna.
Ćwiczenie 4
RJgtnCg2ooJM61
Zadanie interaktywne polega na przyporządkowaniu podanego słownictwa do odpowiednich kategorii.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 5
RihGTpBMzT0PP1
Zadanie interaktywne polega na zaznaczeniu właściwych wyrazów.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
1
Polecenie 1

Wiersz „Marzenie” jest niedokończony. Napisz własną zwrotkę pasującą do utworu.  Pamiętaj, żeby używać czasowników w trybie przypuszczającym.

uzupełnij treść
1
Polecenie 2

Odpowiedz na pytania, stosując tryb przypuszczający. Swoje propozycje zapisz poniżej lub w zeszycie.

  1. Gdzie pojechałbyś/pojechałabyś na wycieczkę klasową?

  2. Co mógłbyś/mogłabyś zrobić, żeby poprawić humor smutnej koleżance?

  3. O czym chciałbyś/chciałabyś porozmawiać na kolejnej lekcji wychowawczej?

  4. Jak rozwiązałbyś/rozwiązałabyś problem spóźnień na pierwszą lekcję?

uzupełnij treść
RcIBpzjRkzGLS
Grafika przedstawia uśmiechniętą, dziecięcą twarz, z której ust wydobywa się dymek. Wewnątrz niego znajduje się napis: Zapamiętaj! Cząstki: -bym, -byś, -by, -byśmy, -byście piszemy łącznie z osobowymi formami czasownika (np. skończyliby, uczyłbyś się) i ze spójnikami (np. gdybym, jeślibym). Oddzielnie natomiast piszemy cząstki: bym, byś, by, byśmy, byście z formami nieosobowymi czasownika (np. zrobić byś mógł) i pozostałymi częściami mowy (np. wesoło by było, nic byś nie zrobił).
Pisownia cząstki -by
Źródło: a. nn., domena publiczna.
Ćwiczenie 6
RiZjhqGvYffdK
Zadanie interaktywne polega na uzupełnieniu tekstu prawidłowymi formami wyrazów.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
R10Kc8f0t1522
Kolorowe zdjęcie przedstawia mężczyznę o siwych włosach i długiej, siwej brodzie, który siedzi przy niskim stoliczku. Postać ubrana jest w kimono - tradycyjną japońską, długą szatę o szerokich rękawach, przewiązaną w pasie szeroką taśmą. Przed nim na stoliczku leży instrument szarpany. Mężczyzna unosi ręce nad nim. Tło jest jednolite, intensywnie czerwone.
Filozof
Źródło: Pixabay, domena publiczna.
R12TORWO8X7FM
Kolorowe zdjęcie przedstawia portret kobiety o długich, ciemnych włosach, ubraną w bluzkę w poprzeczne biało‑różowe paski. Postać leży na trawie. Na twarzy ma założone okulary w czarnych ramkach, do których doczepione są czarne, wielkie brwi, duży nos oraz czarne wąsy. Kobieta ma otwartą buzię.
Wąsy
Źródło: Pixabay, domena publiczna.
RyiXO0lJM2eJZ
Kolorowe zdjęcie przedstawia widok drewnianego mostu - wejście na most oraz roztaczający się za nim widok. Konstrukcja jest wykonana z poprzecznie ułożonych desek, drewniane barierki są częściowo zielone. Za mostkiem widać pnie wysokich drzew oraz krzewy.
Most
Źródło: Pixabay, domena publiczna.
RtRJEX3nMbwvz
Kolorowe zdjęcie przedstawia młodą kózkę, która przeskakuje przez drewnianą przeszkodę. Jej grzbiet jest brązowy, a przednie łapy czarne. Czubek pyszczka, uszy oraz czoło ma białe. W tle widać zielone krzewy i fragment drucianego ogrodzenia.
Kózka
Źródło: Pixabay, domena publiczna.

Sprawdź, czy umiesz!

Ćwiczenie 7
RIuIEibKnnmwQ
Zadanie interaktywne polega na dobraniu do początków zdań z kolumny lewej ich zakończeń z kolumny prawej.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
1
Ćwiczenie 8

Wyjaśnij znaczenie powyższych powiedzeń. Zastanów się, w jakich sytuacjach można by ich użyć.

uzupełnij treść
O czym informuje aspekt czasownika?
Czym różni się forma osobowa od nieosobowej czasownika?