R3JRPM59X7ERO
Ilustracja przedstawia ciemne duże litery wyryte na jasnej kamiennej płycie. Tworzą one łacińskie wyrazy.

Czasowniki w języku łacińskim

Marmurowa tablica z łacińską inskrypcją, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Marmurowa tablica przedstawiająca słowa w języku łacińskim, ilustracja, licencja: CC BY 3.0.

In initio repetitioin initio repetitioIn initio repetitio: To już wiesz

Istnieją języki, w których funkcje wyrazów w zdaniu są oddawane poprzez szyk. Takim językiem jest np. angielski, w którym brak jest fleksjifleksja fleksji.

Polecenie 1
R1AQR2FVKQH7J
Dzieci z książkami - grafika
Źródło: Freepik, brgfx, domena publiczna.
RCZH2GQRC5128
Przestaw szyk w zdaniu: "Czytamy dużo książek", a następnie odpowiedz na pytanie: Czy język polski jest językiem pozycyjnym (opartym na szyku zdania)?

Po wykonaniu tego polecenia zauważyłeś/zauważyłaś pewne prawidłowości. Język polski nie trzyma się „kurczowo” pozycji wyrazów w zdaniu. Co zatem wpływa na to, że zdanie jest dla nas zrozumiałe?

Tym czynnikiem jest fleksja, czyli odmiana.

bg‑turquoise
Ważne!
Ważne!

Podobnie, jak polszczyzna, łacina nie jest językiem pozycyjnym - posiada fleksję.

Zapoznaj się ze schematem budowy form fleksyjnych.

RMQGH6D621VNB1

Mapa myśli.

Elementy należące do kategorii FORMY FLEKSYJNE

·         Nazwa kategorii: Końcówka fleksyjna: część gramatyczna wyrazu dodawana do tematu fleksyjnego. Wyróżniamy dwa typy końcówek:

·         Nazwa kategorii: Temat fleksyjny: część wyrazu, która pozostaje niezmienna w różnych formach tego samego wyrazu w procesie odmiany (fleksji). Jest nośnikiem znaczenia leksykalnego wyrazu

Koniec elementów należących do kategorii FORMY FLEKSYJNE

Elementy należące do kategorii Końcówka fleksyjna: część gramatyczna wyrazu dodawana do tematu fleksyjnego. Wyróżniamy dwa typy końcówek:

·         Nazwa kategorii: osoby/osobowa: w odmianie czasownika

·         Nazwa kategorii: przypadka: w odmianie rzeczownika, przymiotnika, liczebnika, zaimka

Koniec elementów należących do kategorii Końcówka fleksyjna: część gramatyczna wyrazu dodawana do tematu fleksyjnego. Wyróżniamy dwa typy końcówek:

W tym module zajmiemy się odmianą czasowników łacińskich.

bg‑gray2

Z odmianą rzeczowników zapoznasz się w module: Różne odmiany łacińskich rzeczowników.

bg‑gold
Twoje cele
  • utworzysz tematy czasowników 

  • odmienisz czasowniki w wymaganych trybach, czasach i stronach

  • wykonasz różnorodne ćwiczenia wymagające znajomości odmiany oraz tłumaczenia form fleksyjnych czasowników na język polski

  • przetłumaczysz formy koniugacyjne w ćwiczeniach i tekstach

Słownik łacińsko‑polski

in initio repetitio
in initio repetitio

na początek powtórzenie; odwołanie się do posiadanej wiedzy

Słownik pojęć

fleksja 
fleksja 

łac. flexio – zginanie, zmienianie;  dział morfologii zajmujący się odmianą wyrazów

końcówka fleksyjna
końcówka fleksyjna

morfem końcowy, służący wyrażaniu funkcji składniowej wyrazu w zdaniu

morfem
morfem

gr. morphe – kształt, forma; najmniejsza jednostka języka, która ma znaczenie lub funkcję gramatyczną. Może to być np. rdzeń wyrazu (jak „kot” w „kotek”) lub końcówka (jak „-ek” w „kotek”)

morfologia
morfologia

gr. morphe – kształt, forma; logos – słowo, myśl, rozumowanie;  dział gramatyki dotyczący budowy i odmiany wyrazów