Polityka i kultura polityczna
To co już powinieneś wiedzieć a być może nie pamiętasz
Zamieszczone poniżej ćwiczenia i informacje pozwolą Ci przypomnieć sobie wiadomości i umiejętności, które powinieneś posiadać po ukończeniu szkoły podstawowej.
Słowo demokracja pojawiło się w starożytnej Grecji. Powstało z połączenia dwóch słów: demos – lud i kratos – władza, rząd. Oznaczało władzę ludu (ludowładztwo), czyli rządy ogółu obywateli. Najważniejszymi wartościami i zasadami greckiej demokracji były wolność i równość obywateli.
Wykonajcie zadanie, pracując w kilkuosobowych grupach.
Zaprojektujcie plakat adresowany do młodzieży waszej szkoły, promujący wartości demokratyczne. Zastanówcie się nad jego tytułem i hasłami, które powinien zawierać. Zaprezentujcie efekty waszej pracy pozostałej części klasy.
Wykonajcie zadanie, pracując w kilkuosobowych grupach.
Zaprojektujcie apel adresowany do młodzieży waszej szkoły, promujący wartości demokratyczne. Zastanówcie się nad jego tytułem i hasłami, które powinien zawierać. Zaprezentujcie efekty waszej pracy pozostałej części klasy.
Demokracja to współcześnie najpowszechniejsza w Europie forma ustroju politycznego. Od 1989 roku do grona państw demokratycznych dołączyła Polska. Fundamentem demokracji w naszym kraju jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, przyjęta przez Zgromadzenie Narodowe 2 kwietnia 1997 roku. Konstytucja to nadrzędne prawo, które chroni wspólnotę wolnych i równych obywateli.
Podstawą istnienia demokratycznego państwa jest realizacja zasady suwerenności narodu i rządów prawa oraz zapewnienie warunków zgodnych z definicją współczesnej demokracji. Większość państw demokratycznych odwołuje się też do zasady trójpodziału i równoważenia władzy. Sposoby sprawowania władzy w państwach demokratycznych zależą od wielu czynników, dlatego różnie kształtują się relacje między centralnymi organami państwa. Normy prawne, najczęściej ujęte w formie konstytucji, regulują powoływanie i odwoływanie, zakres działania organów władzy wykonawczej, ustawodawczej i sądowniczej. Normy te mają uniemożliwić dominację jednego organu – np. rządu – nad pozostałymi. Żaden z tych organów nie może być pozbawiony rzeczywistego wpływu na sprawowanie władzy w państwie.
Wyjaśnij, na czym polega suwerenność narodu.
Wyjaśnij, na czym polega i czemu służy zasada podziału władz.
W społeczeństwach demokratycznych ludzie mogą dobrowolnie działać w różnych organizacjach: fundacjach, stowarzyszeniach, związkach zawodowych i partiach politycznych.
Partie polityczne to dobrowolne organizacje zrzeszające ludzi o podobnych poglądach na państwo, społeczeństwo, rolę religii, ekologię. Dążą one do zdobycia władzy, aby móc wdrażać swój program polityczny czyli zmieniać państwo i rzeczywistość według własnej koncepcji. Dlatego partii politycznych nie zaliczamy do organizacji pozarządowych. Zwykle partie dzielimy na lewicowe, prawicowe i centrowe.
Partie lewicowe, to partie socjaldemokratyczne, socjalistyczne, komunistyczne. Opowiadają się za rozbudowanymi programami socjalnymi, co oznacza wprowadzanie wysokich podatków i wypłacanie zasiłków potrzebującym. Lewica manifestuje swoje sympatie wobec mniejszości seksualnych, postuluje rozdział Kościoła od państwa.
Partie prawicowe to zwykle partie konserwatywne, które przykładają dużą wagę do takich wartości, jak rodzina, tradycja, religia, naród.
Partie centrowe to określenie ugrupowań politycznych, których program jest wyważony, usytuowany pomiędzy poglądami lewicowymi a prawicowymi.
Partia polityczna tworzy i rozpowszechnia informacje kształtujące opinie na temat swoich wartości, programów i działań. Wpływa także na postawy polityczne ludzi, czyli stosunek do państwa i jego instytucji, partii politycznych, polityków oraz wartości politycznych, np. wolności, równości, sprawiedliwości, praworządności.
Wykonaj zadanie, pracując w kilkuosobowych grupach.
Wyjaśnij, co oznacza pojęcie polityka.
Zapisz swoje skojarzenia w postaci krótkich haseł. Przedstaw wnioski pozostałej części klasy.
Dokończ zdanie, używając różnych przykładów i haseł: Uważam, że polityka to....
UWAGA: Nie oceniaj. Nie używaj określeń emocjonalnych.
Jeżeli potrzebujesz przypomnieć sobie więcej informacji i przećwiczyć opanowane w szkole podstawowej umiejętność zajrzyj do odpowiedniego modułu naszego e‑podręcznika dedykowanego dla szkoły podstawowej: