R7MSLZX669O3G
Ilustracja przedstawia drewnianą posadzę utworzoną z trójkątnych kawałków drewna.

Pole trójkąta

Źródło: JayMantri z Pixabay, domena publiczna.

2. Pole trójkąta

Trójkąt jest figurą, która „cieszy się szczególnymi względami” wśród autorów programów szkolnych. Pomyślcie bowiem, gdy nauczyciel w szkole poprosi o podanie wzoru na pole prostokąta jest niemal pewne, że przywołany zostanie tylko jeden – ten, w którym liczymy iloczyn długości boków: a·b. Raczej nikt nie powie, że pole prostokąta wyraża się np. wzorem 12·d2·sinφ, gdzie d jest długością przekątnej, a φ kątem między przekątnymi. Tymczasem swoistym elementarzem, w odniesieniu do trójkąta, jest nie tylko wzór, w którym liczymy połowę iloczynu długości podstawy i wysokości, ale także ten, często przywoływanym przy konstruowaniu zadań zamkniętych na maturę z matematyki, gdzie wykorzystujemy kąt między bokami, tj.: 12ab·sina,b, czy ten najkrótszy i często nieuświadomiony: p·r, który łączy promień okręgu wpisanego i obwód trójkąta. Ale teraz nadszedł czas, by te wzory wykorzystać.

Twoje cele
  • Zastosujesz  najważniejsze wzory na pole trójkąta.

  • Dobierzesz wzór do danych zawartych w zadaniu.

  • Wykorzystasz fakt, że bez względu na wykorzystany wzór, pole trójkąta jest wartością stałą.

Pole trójkąta możemy obliczyć za pomocą szeregu dostępnych wzorów. Wybór wzoru jest uzależniony od  danych zawartych w zadaniu.

RXLXNOLFAVA7G

W przypadku, gdy dysponujemy długością boku trójkąta oraz długością wysokościwysokość trójkątawysokości opuszczonej na ten bok, to możemy wykorzystać bardzo dobrze znany wzór:

P=12a·ha.

Oczywiście wzór ten możemy zastosować dla innych boków trójkąta, bowiem:

P=12a·ha=12b·hb=12c·hc.

Zauważmy, że z definicji funkcji sinus mamy sinα=hbc, a stąd po przekształceniu hb=c·sinα. Zatem wzór na pole trójkąta możemy zapisać jako

P=12hb·b=12bcsinα.

Naturalnie, możemy to uczynić dla każdego z kątów.

P=12a·b·sinγ=12a·c·sinβ=12b·c·sinα.

Pole trójkąta możemy obliczyć też wykorzystując informacje o długościach boków i długości promienia okręgu opisanego na trójkącie. Wzór ten ma postać:  

P=a·b·c4R.

Przyjrzyjmy się teraz sytuacji, gdy dany mamy promień okręgu wpisanego w trójkąt i długości jego boków.

RN852UOQCGH6H

Jeżeli w trójkącie ABC poprowadzimy odcinki łączące wierzchołki ze środkiem okręgu wpisanego w ten trójkąt, to otrzymamy trzy mniejsze trójkąty: ABO, BCO, CAO. Łatwo zauważyć, że wysokość każdego z nich jest równa długości promienia okręgu wpisanego w ten trójkąt. Sumując pola trzech powstałych trójkątów, otrzymujemy pole trójkąta ABC:

PABC=PABO+PBCO+PCAO=12ar+12br+12cr=r·12·a+b+c=rp,

gdzie p oznacza połowę obwodu trójkąta: p=a+b+c2,

Tym samym otrzymaliśmy jeszcze jeden wzór na pole trójkąta.

P=12ra+b+c=pr.
Ważne!

Pole trójkąta możemy obliczyć korzystając ze wzoru Herona:

P=pp-ap-bp-c

gdzie p=a+b+c2 oraz a, b, c są długościami boków trójkąta. Dowód na prawdziwość tego wzoru znajdziesz na następnej stronie.

Przykład 1

Rozważmy trójkąt taki, jak na rysunku,

R1B8951AXOZVH

gdzie kąt przy wierzchołku A ma miarę 60°. Niestety żaden z zaproponowanych wzorów nie pozwala  na obliczenie pola trójkąta ABC w bezpośredni sposób. Zauważmy jednak, że pole trójkąta ABC jest równe sumie pól trójkątów ABD oraz BCD.

Obliczmy zatem pole trójkąta ABD.

REPJ62DMSHGJA

Wiemy, że kąt ABD ma miarę 30°, bowiem suma kątów w trójkącie wynosi 180°. Możemy teraz łatwo obliczyć pole trójkąta ABD korzystając ze wzoru

P=12a·b·sinγ.

Podstawiamy dostępne wartości i dostajemy

P=12·8·43·sin30°=12·8·43·12=83.

Z kolei do obliczenia pola trójkąta BDC możemy wykorzystać podstawowy, znany ze szkoły podstawowej wzór

P=12a·ha

bowiem bok BD jest wysokością opuszczoną na bok CD. Mamy zatem

P=124311,5=233.

Ostatecznie pole trójkąta ABC wynosi P=233+83=313.

Uwaga!

Do obliczenia pola trójkąta ABD można było również wykorzystać podstawowy wzór, jednak niezbędne byłoby wyznaczenie długości odcinka AD ze wzoru Pitagorasa.

Przykład 2

Dany jest trójkąt ABC, w którym AC=17BC=12. Na boku AB leży punkt D taki, że AD:DB=1:4 oraz DC=12. Obliczymy pole trójkąta ABC.

Rozwiązanie

Stworzymy odpowiedni rysunek.

R1JSEV4ABDPQX

Z podanego stosunku w treści zadania wiemy, że istnieje taka liczba x, że  AD=x oraz DB=4x. Zauważmy, że trójkąt DBC jest równoramienny zatem wysokość podzieli odcinek DB równo na połowę. Oznaczymy spodek wysokości literą E. Zatem DE=EB=2x.

Skorzystamy z twierdzenia Pitagorasa dla trójkąta DEC oraz AEC. Otrzymujemy wówczas

h2+4x2=144  oraz h2+9x2=289 .

Przekształcamy obydwa równania

h2=144-4x2 oraz h2=289-9x2 .

Stąd otrzymujemy, że

144-4x2=289-9x2 ,

5x2=145,

x2=29,

x=29.

Wyznaczymy długość podstawy AB=5x=529 oraz wysokość h=144-4·29=144-116=28=27.

Zatem P=12·529·27=5203.

Przykład 3

W trójkąt prostokątny wpisano okrąg. Punkt styczności dzieli przeciwprostokątną   na odcinki długości x oraz y. Wykaż, że pole trójkąta jest równe xy.

Rozwiązanie

Na podstawie treści zadania stworzymy odpowiedni rysunek.

R1APUO5HKHBU5

Z podobieństwa trójkątów CFO oraz COD wynika, że CF=x. Podobnie z podobieństwa trójkątów EBO oraz BDO wynika, że EB=y. Zatem AC=x+r oraz AB=y+r.

Możemy zapisać pole trójkąta jako P=12·x+r·y+r oraz P=pr=x+y+r·r.

Przyrównujemy otrzymane  wyrażenia  i dostajemy w ten sposób równanie x+y+r·r=12·x+r·y+r.

Przekształcamy je w następujący sposób

2xr+2yr+2r2=xy+xr+yr+r2,

xr+yr+r2=xy,

x+y+r·r=xy,

P=xy.

Zatem udowodniliśmy tezę z treści zadania.

Przykład 4

W trójkącie ABC: AC=9, BC=12, miara kąta przy wierzchołku kąta C wynosi 90°. Obliczymy długość promienia okręgu wpisanego w ten trójkąt.

Rozwiązanie

R1TOLJNERM16Q

Użyjemy wzoru na długość promienia okręgu wpisanego w trójkąt:

P=r·p, zatem r=Pp.

Znane są długości dwu przyprostokątnych. Możemy obliczyć długość przeciwprostokątnej oraz pole trójkąta.

Na podstawie twierdzenia Pitagorasa mamy:

AB=AC2+BC2=92+122=81+144=225=15.

Wyznaczymy teraz pole trójkąta ABC:

P=12·AC·BC=12·9·12=54.

Następnie obliczymy połowę obwodu trójkąta:

p=9+12+152=362=18.

W ten sposób długość promienia okręgu wpisanego w trójkąt ABC jest równa:

r=Pp=5418=3.

Przykład 5

W prostokątny trójkąt równoramienny o polu 8 wpisano koło. Wyznaczymy długość promienia tego koła.

Rozwiązanie

Przyjmijmy oznaczenia jak na rysunku:

RUD1UF665MR15

Wiemy, że pole w prostokątnym trójkącie równoramiennym jest równe połowie iloczynu długości przyprostokątnych. Zatem: 12·x·x=8 stąd x2=16.

Zatem x=4 lub x=-4.

Ponieważ długość boku trójkąta nie może być liczbą ujemną, zatem x=4.

Długość przeciwprostokątnej możemy obliczyć z twierdzenia Pitagorasa, albo zauważyć, że nasz trójkąt jest połową kwadratu, a przeciwprostokątna jest przekątną tego kwadratu. Zatem przeciwprostokątna ma długość 42.

Możemy zatem obliczyć obwód naszego trójkąta, który wynosi 8+42.

Wstawiając dostępne dane do wzoru r=Pp mamy r=84+22=42+2·2-22-2=8-422=4-22.

Zatem długość promienia koła wynosi 4-22.

Przykład 6

W trójkąt równoramienny o bokach długości 4, 4 ,6 wpisano okrąg. Wyznacz stosunek pola koła ograniczonego tym okręgiem do pola trójkąta.

Rozwiązanie

Musimy wyznaczyć zarówno pole trójkąta, jak też pole kołapole kołapole koła. Przyjmijmy oznaczenia jak na rysunku:

R1JHD56FS223C

Z twierdzenia Pitagorasa otrzymujemy a22+h2=b2.

Stąd:
32+h2=42
9+h2=16,
czyli:
h2=7
i ostatecznie:
h=7.

Po zastosowaniu znanego wzoru na pole trójkąta: Pt=12·a·h mamy Pt=12·6·7=37.

Zauważmy ponadto, że połowa obwodu naszego trójkąta wynosi p=4+4+62=7.

Stąd, po zastosowaniu wzoru: r=Ptp mamy r=377.

Pole koła o promieniu długości r zadane jest wzorem Pk=πr2.

Zatem, w naszym przypadku: Pk=π3772=97π.

Ostatecznie, stosunek pola koła do pola trójkąta wynosi: PkPt=97π37.

Co po usunięciu niewymierności z mianownika daje: PkPt=97π147.

Przykład 7

W trójkącie równoramiennym ABC o obwodzie 120, gdzie AB=BC, stosunek długości boków ABAC wynosi 3:2. Wyznacz długość promienia okręgu wpisanego w ten trójkąt.

Rozwiązanie

Oznaczmy boki trójkąta jak na rysunku poniżej:

R9AMNA1113P1H

Wówczas obwód tego trójkąta można wyrazić w następujący sposób: 3x+3x+2x=120, czyli 8x=120, skąd x=15.

Zatem boki naszego trójkąta mają długości AB=BC=45, AC=30.

Wysokość tego trójkąta można łatwo obliczyć z twierdzenia Pitagorasa, a mianowicie 452=h2+152, czyli h2=1800. Stąd h=1800=302.

Możemy teraz obliczyć pole trójkąta, które wynosi P=12·30·302=4502.

Ostatecznie długość promienia okręgu wpisanego obliczamy ze wzoru r=Pp=450260=1522.

Przykład 8

Obliczymy pole trójkąta prostokątnego, w którym jedna przyprostokątna ma długość 4, a promień okręgu opisanego na tym trójkącie wynosi 6.

Rozwiązanie:

Narysujmy trójkąt oraz opisany na nim okrąg i wprowadźmy oznaczenia, jak na rysunku.

R15V1BJTZTRFH

Niech R będzie długością promienia okręgu opisanego na tym trójkącie. Zatem

c=2R=2·6=12

Zatem do wyznaczenia wartości a rozwiązujemy równanie, utworzone na podstawie twierdzenia Pitagorasa:

a2+42=122

a2+16=144

a2=128, czyli a=82

Wobec tego pole trójkąta wynosi:

P=82·42=162

Galeria zdjęć interaktywnych

Zapoznaj się z przykładami w galerii zdjęć interaktywnych i na ich podstawie wykonaj polecenia poniżej.

1
Polecenie 1

Oblicz długość podstawy trójkąta równoramiennego, w którym stosunek długości podstawy do długości ramienia wynosi 2:3, jeśli pole trójkąta równoramiennego wynosi 20.

Polecenie 2

Oblicz pole oraz długość ramienia i podstawy w trójkącie równoramiennym, w którym ramię jest dwa razy dłuższe od podstawy, jeśli suma długości promienia okręgu opisanego i długości promienia okręgu wpisanego w ten trójkąt wynosi30.

Polecenie 3

Zapoznaj się z przykładami przedstawionymi w animacji, a następnie wykonaj polecenia.

RDAP9PFMB825X
Film nawiązujący do treści materiału dotyczącej zależności między polem trójkąta a promieniem koła wpisanego w ten trójkąt.
Polecenie 4

Oblicz pole koła wpisanego w trójkąt o bokach 4, 6, 8.

Polecenie 5

W trójkąt, którego boki są trzema kolejnymi liczbami naturalnymi, wpisano okrąg o polu równym 83π. Wyznacz boki tego trójkąta jeśli wiadomo, że jego pole wynosi 66.

Zestaw ćwiczeń interaktywnych

1
Pokaż ćwiczenia:
1
Ćwiczenie 1
RJ85A8VF66Z6V
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
R1OGMQQL5AR6B
Uzupełnij luki odpowiednimi oznaczeniami. W trójkącie A B C zaznaczono nazwy boków, kąty oraz poprowadzono wysokości.
Bok 1. c, 2. GAMMA, 3. h indeks dolny, c, koniec indeksu dolnego, 4. b, 5. h indeks dolny, a, koniec indeksu dolnego, 6. h indeks dolny, b, koniec indeksu dolnego, 7. BETA, 8. alfa, 9. a znajduje się na przeciwko wierzchołka A.
Bok 1. c, 2. GAMMA, 3. h indeks dolny, c, koniec indeksu dolnego, 4. b, 5. h indeks dolny, a, koniec indeksu dolnego, 6. h indeks dolny, b, koniec indeksu dolnego, 7. BETA, 8. alfa, 9. a znajduje się na przeciwko wierzchołka B.
Bok 1. c, 2. GAMMA, 3. h indeks dolny, c, koniec indeksu dolnego, 4. b, 5. h indeks dolny, a, koniec indeksu dolnego, 6. h indeks dolny, b, koniec indeksu dolnego, 7. BETA, 8. alfa, 9. a znajduje się na przeciwko wierzchołka C.
Wysokość upuszczoną na bok a oznaczamy 1. c, 2. GAMMA, 3. h indeks dolny, c, koniec indeksu dolnego, 4. b, 5. h indeks dolny, a, koniec indeksu dolnego, 6. h indeks dolny, b, koniec indeksu dolnego, 7. BETA, 8. alfa, 9. a.
Wysokość upuszczoną na bok b oznaczamy 1. c, 2. GAMMA, 3. h indeks dolny, c, koniec indeksu dolnego, 4. b, 5. h indeks dolny, a, koniec indeksu dolnego, 6. h indeks dolny, b, koniec indeksu dolnego, 7. BETA, 8. alfa, 9. a.
Wysokość upuszczoną na bok c oznaczamy 1. c, 2. GAMMA, 3. h indeks dolny, c, koniec indeksu dolnego, 4. b, 5. h indeks dolny, a, koniec indeksu dolnego, 6. h indeks dolny, b, koniec indeksu dolnego, 7. BETA, 8. alfa, 9. a.
Kąt przy wierzchołku A oznaczamy jako 1. c, 2. GAMMA, 3. h indeks dolny, c, koniec indeksu dolnego, 4. b, 5. h indeks dolny, a, koniec indeksu dolnego, 6. h indeks dolny, b, koniec indeksu dolnego, 7. BETA, 8. alfa, 9. a.
Kąt przy wierzchołku B oznaczamy jako 1. c, 2. GAMMA, 3. h indeks dolny, c, koniec indeksu dolnego, 4. b, 5. h indeks dolny, a, koniec indeksu dolnego, 6. h indeks dolny, b, koniec indeksu dolnego, 7. BETA, 8. alfa, 9. a.
Kąt przy wierzchołku A oznaczamy jako 1. c, 2. GAMMA, 3. h indeks dolny, c, koniec indeksu dolnego, 4. b, 5. h indeks dolny, a, koniec indeksu dolnego, 6. h indeks dolny, b, koniec indeksu dolnego, 7. BETA, 8. alfa, 9. a.
R1X5RS94H9MEV1
Ćwiczenie 2
Połącz w pary wartości pól trójkątów z danymi w trójkącie, gdzie a, b, c oznaczają długości boków w trójkącie , a alfa, BETA, GAMMA oznaczają miary kątów pomiędzy ramionami w trójkącie. a, równa się, trzy, b, równa się, cztery, GAMMA, równa się, trzydzieści stopni Możliwe odpowiedzi: 1. P, równa się, dziewięć, 2. P, równa się, trzy, 3. P, równa się, sześć, 4. P, równa się, trzy pierwiastek kwadratowy z siedem, 5. P, równa się, początek ułamka, dziewięć, mianownik, cztery, koniec ułamka, pierwiastek kwadratowy z trzy a, równa się, sześć, b, równa się, cztery, c, równa się, cztery Możliwe odpowiedzi: 1. P, równa się, dziewięć, 2. P, równa się, trzy, 3. P, równa się, sześć, 4. P, równa się, trzy pierwiastek kwadratowy z siedem, 5. P, równa się, początek ułamka, dziewięć, mianownik, cztery, koniec ułamka, pierwiastek kwadratowy z trzy a, równa się, trzy, b, równa się, cztery, alfa, równa się, dziewięćdziesiąt stopni Możliwe odpowiedzi: 1. P, równa się, dziewięć, 2. P, równa się, trzy, 3. P, równa się, sześć, 4. P, równa się, trzy pierwiastek kwadratowy z siedem, 5. P, równa się, początek ułamka, dziewięć, mianownik, cztery, koniec ułamka, pierwiastek kwadratowy z trzy a, równa się, trzy, alfa, równa się, sześćdziesiąt stopni, BETA, równa się, sześćdziesiąt stopni Możliwe odpowiedzi: 1. P, równa się, dziewięć, 2. P, równa się, trzy, 3. P, równa się, sześć, 4. P, równa się, trzy pierwiastek kwadratowy z siedem, 5. P, równa się, początek ułamka, dziewięć, mianownik, cztery, koniec ułamka, pierwiastek kwadratowy z trzy h indeks dolny, a, koniec indeksu dolnego, równa się, trzy, a, równa się, sześć Możliwe odpowiedzi: 1. P, równa się, dziewięć, 2. P, równa się, trzy, 3. P, równa się, sześć, 4. P, równa się, trzy pierwiastek kwadratowy z siedem, 5. P, równa się, początek ułamka, dziewięć, mianownik, cztery, koniec ułamka, pierwiastek kwadratowy z trzy
R1CZKUK2CFZQK1
Ćwiczenie 3
Dopasuj promień okręgu opisanego na trójkącie do danego trójkąta, gdzie a, b, c oznaczają długości boków w trójkącie , a alfa, BETA, GAMMA oznaczają miary kątów pomiędzy ramionami trójkąta. a, równa się, b, równa się, c, równa się, trzy Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, pięć, mianownik, dwa, koniec ułamka, 2. pierwiastek kwadratowy z trzy, 3. początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka, pierwiastek kwadratowy z dwa, 4. jeden, 5. początek ułamka, dwadzieścia pięć, mianownik, cztery, koniec ułamka alfa, równa się, BETA, równa się, GAMMA, a, równa się, pierwiastek kwadratowy z trzy Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, pięć, mianownik, dwa, koniec ułamka, 2. pierwiastek kwadratowy z trzy, 3. początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka, pierwiastek kwadratowy z dwa, 4. jeden, 5. początek ułamka, dwadzieścia pięć, mianownik, cztery, koniec ułamka a, równa się, b, równa się, dziesięć, c, równa się, dwanaście Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, pięć, mianownik, dwa, koniec ułamka, 2. pierwiastek kwadratowy z trzy, 3. początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka, pierwiastek kwadratowy z dwa, 4. jeden, 5. początek ułamka, dwadzieścia pięć, mianownik, cztery, koniec ułamka a, równa się, trzy, BETA, równa się, alfa, równa się, czterdzieści pięć stopni Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, pięć, mianownik, dwa, koniec ułamka, 2. pierwiastek kwadratowy z trzy, 3. początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka, pierwiastek kwadratowy z dwa, 4. jeden, 5. początek ułamka, dwadzieścia pięć, mianownik, cztery, koniec ułamka a, równa się, trzy, b, równa się, cztery, c, równa się, pięć Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, pięć, mianownik, dwa, koniec ułamka, 2. pierwiastek kwadratowy z trzy, 3. początek ułamka, trzy, mianownik, dwa, koniec ułamka, pierwiastek kwadratowy z dwa, 4. jeden, 5. początek ułamka, dwadzieścia pięć, mianownik, cztery, koniec ułamka
2
Ćwiczenie 4

Dla danego trójkąta oblicz brakujące wartości, a następnie przenieś je w odpowiednie miejsca.

R7FQHENTLXMBX
R1KL8H497UVL8
Wstaw podane wartości w odpowiednie miejsca.
  1. b, równa się 1. dwa, 2. trzydzieści, 3. trzynaście, 4. początek ułamka, pięć, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 5. początek ułamka, sześćdziesiąt, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 6. początek ułamka, dwanaście, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 7. początek ułamka, trzynaście, mianownik, dwa, koniec ułamka
  2. h indeks dolny, b, koniec indeksu dolnego, równa się 1. dwa, 2. trzydzieści, 3. trzynaście, 4. początek ułamka, pięć, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 5. początek ułamka, sześćdziesiąt, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 6. początek ułamka, dwanaście, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 7. początek ułamka, trzynaście, mianownik, dwa, koniec ułamka
  3. sinus alfa, równa się 1. dwa, 2. trzydzieści, 3. trzynaście, 4. początek ułamka, pięć, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 5. początek ułamka, sześćdziesiąt, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 6. początek ułamka, dwanaście, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 7. początek ułamka, trzynaście, mianownik, dwa, koniec ułamka
  4. sinus GAMMA, równa się 1. dwa, 2. trzydzieści, 3. trzynaście, 4. początek ułamka, pięć, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 5. początek ułamka, sześćdziesiąt, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 6. początek ułamka, dwanaście, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 7. początek ułamka, trzynaście, mianownik, dwa, koniec ułamka
  5. r, równa się 1. dwa, 2. trzydzieści, 3. trzynaście, 4. początek ułamka, pięć, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 5. początek ułamka, sześćdziesiąt, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 6. początek ułamka, dwanaście, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 7. początek ułamka, trzynaście, mianownik, dwa, koniec ułamka
  6. R, równa się 1. dwa, 2. trzydzieści, 3. trzynaście, 4. początek ułamka, pięć, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 5. początek ułamka, sześćdziesiąt, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 6. początek ułamka, dwanaście, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 7. początek ułamka, trzynaście, mianownik, dwa, koniec ułamka
  7. P, równa się 1. dwa, 2. trzydzieści, 3. trzynaście, 4. początek ułamka, pięć, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 5. początek ułamka, sześćdziesiąt, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 6. początek ułamka, dwanaście, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 7. początek ułamka, trzynaście, mianownik, dwa, koniec ułamka
RX4ASCCFPNABA2
Ćwiczenie 5
Zaznacz prawidłową odpowiedź. Pole trójkąta równoramiennego jest równe pierwiastek kwadratowy z piętnaście. Ramię jest dwa razy dłuższe od podstawy. Zatem promień okręgu wpisanego w ten trójkąt wynosi: Możliwe odpowiedzi: 1. r, równa się, początek ułamka, pierwiastek kwadratowy z piętnaście, mianownik, pięć, koniec ułamka., 2. zbyt mało danych., 3. r, równa się, pierwiastek kwadratowy z piętnaście., 4. r, równa się, początek ułamka, pierwiastek kwadratowy z piętnaście, mianownik, piętnaście, koniec ułamka., 5. r, równa się, jeden.
3
Ćwiczenie 6

Dany jest równoramienny trójkąt prostokątny o polu 54.

R1QQD913JCGKZ

Podaj pole sumy półkoli.

R6Q87K1PSHF7P1
Ćwiczenie 7
Wstaw właściwą wartość. Pole koła wpisanego w trójkąt prostokątny, którego boki są trzema kolejnymi liczbami naturalnymi wynosi: 1. osiem, 2. PI, 3. pięć, 4. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka.
RLDN7Q6FT8L6Q1
Ćwiczenie 8
Połącz w pary trójkąt o zadanym polu i obwodzie z promieniem koła wpisanego w ten trójkąt. P, równa się, trzydzieści; L, równa się, trzydzieści Możliwe odpowiedzi: 1. r, równa się, jeden, 2. r, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 3. r, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, 4. r, równa się, początek ułamka, dziesięć, mianownik, trzy, koniec ułamka, 5. r, równa się, dwa P, równa się, pięćdziesiąt; L, równa się, trzydzieści Możliwe odpowiedzi: 1. r, równa się, jeden, 2. r, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 3. r, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, 4. r, równa się, początek ułamka, dziesięć, mianownik, trzy, koniec ułamka, 5. r, równa się, dwa P, równa się, pięćdziesiąt; L, równa się, sto Możliwe odpowiedzi: 1. r, równa się, jeden, 2. r, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 3. r, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, 4. r, równa się, początek ułamka, dziesięć, mianownik, trzy, koniec ułamka, 5. r, równa się, dwa P, równa się, dziesięć; L, równa się, czterdzieści Możliwe odpowiedzi: 1. r, równa się, jeden, 2. r, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 3. r, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, 4. r, równa się, początek ułamka, dziesięć, mianownik, trzy, koniec ułamka, 5. r, równa się, dwa P, równa się, dziesięć; L, równa się, sto Możliwe odpowiedzi: 1. r, równa się, jeden, 2. r, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 3. r, równa się, początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, 4. r, równa się, początek ułamka, dziesięć, mianownik, trzy, koniec ułamka, 5. r, równa się, dwa
R1RMPNLBQ2G8A2
Ćwiczenie 9
Zaznacz prawidłową odpowiedź. W trójkąt równoramienny o podstawie sześć i kącie przy podstawie równym trzydzieści stopni wpisano koło . Promień tego koła wynosi: Możliwe odpowiedzi: 1. sześć, plus, trzy pierwiastek kwadratowy z trzy., 2. trzy nawias, dwa, minus, pierwiastek kwadratowy z trzy, zamknięcie nawiasu., 3. trzy, minus, pierwiastek kwadratowy z dwadzieścia siedem., 4. wszystkie odpowiedzi są poprawne.
R9FT8NGZL1O9K3
Ćwiczenie 10
Zaznacz prawidłową odpowiedź. Pole koła wpisanego w trójkąt równoramienny o kącie pomiędzy ramionami równym dziewięćdziesiąt stopni wynosi cztery PI. Pole tego trójkąta wynosi: Możliwe odpowiedzi: 1. dwanaście, plus, osiem pierwiastek kwadratowy z dwa., 2. dwanaście, plus, dwa pierwiastek kwadratowy z dwa., 3. dwanaście, plus, cztery pierwiastek kwadratowy z trzy., 4. dziesięć, plus, cztery pierwiastek kwadratowy z dwa.
Ćwiczenie 11

Wyznacz pole koła opisanego na trójkącie o bokach długości 8, 1012.

ROEMHJ7QULV9E1
Ćwiczenie 12
Wstaw w tekst odpowiednie liczby. Jeżeli promień okręgu opisanego na trójkącie równobocznym ma długość cztery, to pole powierzchni tego trójkąta wynosi 1. dwadzieścia cztery pierwiastek kwadratowy z trzy koniec pierwiastka, 2. trzydzieści dwa, 3. szesnaście pierwiastek kwadratowy z pięć koniec pierwiastka, 4. dwanaście pierwiastek kwadratowy z trzy koniec pierwiastka, 5. trzydzieści dwa pierwiastek kwadratowy z pięć koniec pierwiastka, 6. szesnaście.
Jeżeli promień okręgu opisanego na trójkącie prostokątnym ma długość sześć, a jedna z przyprostokątnych jest równa osiem, to pole powierzchni tego trójkąta jest równe 1. dwadzieścia cztery pierwiastek kwadratowy z trzy koniec pierwiastka, 2. trzydzieści dwa, 3. szesnaście pierwiastek kwadratowy z pięć koniec pierwiastka, 4. dwanaście pierwiastek kwadratowy z trzy koniec pierwiastka, 5. trzydzieści dwa pierwiastek kwadratowy z pięć koniec pierwiastka, 6. szesnaście.
Jeżeli promień okręgu opisanego na trójkącie prostokątnym równoramiennym ma długość cztery, to pole powierzchni tego trójkąta wynosi 1. dwadzieścia cztery pierwiastek kwadratowy z trzy koniec pierwiastka, 2. trzydzieści dwa, 3. szesnaście pierwiastek kwadratowy z pięć koniec pierwiastka, 4. dwanaście pierwiastek kwadratowy z trzy koniec pierwiastka, 5. trzydzieści dwa pierwiastek kwadratowy z pięć koniec pierwiastka, 6. szesnaście.
1
Ćwiczenie 13

Na podstawie rysunku zaznacz zdania, które są prawdziwe.

RVH2F52JBX5DJ
RK9VAJO9V55E5
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
2
Ćwiczenie 14
RX3BOBK5J5SPH
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
R1BDBTG9RPA8Z
R, równa się, dwa pierwiastek kwadratowy z trzy
P, równa się, dziewięć pierwiastek kwadratowy z trzy Możliwe odpowiedzi: 1. Ilustracja przedstawia trójkąt o podstawie 8 wpisany w okrąg. Promienie okręgu mają długość pięć., 2. Ilustracja przedstawia trójkąt prostokątny o przyprostokątnych 12 i 5 oraz przeciwprostokątnej c opisany na okręgu o promieniu R. Przeciwprostokątna to dwa promienie okręgu., 3. Ilustracja przedstawia trójkąt równoboczny o boku 6 wpisany w okrąg. Promień okręgu ma długość R. R, równa się, początek ułamka, trzynaście, mianownik, dwa, koniec ułamka
P, równa się, trzydzieści Możliwe odpowiedzi: 1. Ilustracja przedstawia trójkąt o podstawie 8 wpisany w okrąg. Promienie okręgu mają długość pięć., 2. Ilustracja przedstawia trójkąt prostokątny o przyprostokątnych 12 i 5 oraz przeciwprostokątnej c opisany na okręgu o promieniu R. Przeciwprostokątna to dwa promienie okręgu., 3. Ilustracja przedstawia trójkąt równoboczny o boku 6 wpisany w okrąg. Promień okręgu ma długość R. R, równa się, pięć
P, równa się, trzydzieści dwa Możliwe odpowiedzi: 1. Ilustracja przedstawia trójkąt o podstawie 8 wpisany w okrąg. Promienie okręgu mają długość pięć., 2. Ilustracja przedstawia trójkąt prostokątny o przyprostokątnych 12 i 5 oraz przeciwprostokątnej c opisany na okręgu o promieniu R. Przeciwprostokątna to dwa promienie okręgu., 3. Ilustracja przedstawia trójkąt równoboczny o boku 6 wpisany w okrąg. Promień okręgu ma długość R.
2
Ćwiczenie 15

Oblicz pole trójkąta prostokątnego równoramiennego, jeżeli promień okręgu opisanego na tym trójkącie ma długość 16.

3
Ćwiczenie 16

Oblicz obwód koła opisanego na trójkącie o bokach długości 3, 46.

3
Ćwiczenie 17

W trójkącie dane są:

  • pole P=2,

  • promień okręgu opisanego na tym trójkącie R=12,

  • długość jednego boku c=2,

  • obwód trójkąta L=6.

Wyznacz długości pozostałych boków tego trójkąta.

Słownik

wysokość trójkąta
wysokość trójkąta

to odcinek poprowadzony z wierzchołka opuszczony pod kątem prostym na prostą zawierającą przeciwległy bok

okrąg wpisany w trójkąt
okrąg wpisany w trójkąt

to okrąg, który jest styczny do wszystkich boków trójkąta. Środek tego okręgu leży w punkcie przecięcia dwusiecznych kątów trójkąta

okrąg opisany na trójkącie
okrąg opisany na trójkącie

to okrąg, na którym leżą wszystkie wierzchołki trójkąta. Jego środek leży w punkcie przecięcia symetralnych boków trójkąta

pole koła
pole koła

pole koła o promieniu r>0 zadane jest wzorem P=πr2