Czy potęga renesansowej muzyki wynikała przede wszystkim z geniuszu kompozytorów, czy z instytucji, które stworzyły warunki do rozwoju ich twórczości?

Muzyka w służbie dworu i Kościoła

Renesans przyniósł nie tylko rozwój nowych stylów kompozytorskich, lecz także stworzył warunki sprzyjające ich rozkwitowi. Jednym z ważnych elementów tego procesu były kapele muzyczne działające przy dworach królewskich, książęcych oraz instytucjach kościelnych. W wielu kapelach działali wybitni kompozytorzy i wykonawcy, którzy przyczyniali się do rozwoju nowych stylów muzycznych. Szczególną rolę odgrywała Kapela Papieska związana z Kaplicą Sykstyńską, należąca do najważniejszych ośrodków muzyki sakralnej renesansowej Europy. W Polsce ważnym ośrodkiem renesansowej polifonii sakralnej była Kapela Rorantystów działająca na Wawelu. W późnym renesansie pojawiły się również nowe rozwiązania związane z przestrzennym rozmieszczeniem zespołów wykonawczych, czego szczególnym przykładem była technika polichóralna rozwijana w Wenecji. Muzyka pozostawała w ścisłym związku z liturgią, a w niektórych ośrodkach także z przestrzenią, w której była wykonywana. Poznanie działalności kapel pozwala lepiej zrozumieć ich znaczenie dla organizacji życia muzycznego oraz rozwoju sztuki kompozytorskiej i wykonawczej renesansu.