Kapela renesansowa jako wyraz harmonii sztuki, wiary i humanistycznej wizji świata
Klucz do rozwoju
Kapela renesansowa była czymś znacznie więcej niż zespołem wykonawców – stanowiła instytucję organizującą życie muzyczne epoki. Aby dobrze zrozumieć ten rozdział, zwróć uwagę na zależność między miejscem wykonywania muzyki, architekturą świątyń i dworów, a rozwojem nowych technik kompozytorskich oraz wysokim poziomem wykonawstwa, który ukształtował europejską kulturę muzyczną.
Ważne daty
590–604 – pontyfikat Grzegorza I Wielkiego; tradycja wiąże z tym okresem rozwój rzymskiej schola cantorum oraz uporządkowanie śpiewu liturgicznego
1471–1484 – pontyfikat Sykstusa IV; reorganizacja Kapeli Papieskiej oraz budowa Kaplicy Sykstyńskiej (1473–1481), która stała się miejscem jej działalności
1473–1481 – budowa Kaplicy Sykstyńskiej w Watykanie
1508 – papież Juliusz II powierza Michałowi Aniołowi wykonanie dekoracji sklepienia Kaplicy Sykstyńskiej
1508–1512 – wykonanie fresków na sklepieniu Kaplicy Sykstyńskiej przez Michała Anioła
1512 – ukończenie dekoracji sklepienia Kaplicy Sykstyńskiej i odsłonięcie jednego z najwybitniejszych dzieł renesansu
1514–1562 – działalność Adriana Willaerta, współtwórcy szkoły weneckiej i pioniera techniki polichóralnej
1527 – Adrian Willaert obejmuje stanowisko kapelmistrza bazyliki św. Marka w Wenecji; jego działalność odegrała istotną rolę w rozwoju szkoły weneckiej
1540 – Zygmunt I Stary ustanawia fundację Kapeli Rorantystów przy Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu
1543 – Kapela Rorantystów rozpoczyna działalność liturgiczną i wykonawczą na Wawelu
1554 – publikacja pierwszej księgi mszy (Missarum liber primus) Giovanniego Pierluigiego da Palestriny
1545–1563 – obrady Soboru Trydenckiego; reformy wpływające na rozwój muzyki liturgicznej i praktykę wykonawczą
1555 – Giovanni Pierluigi da Palestrina zostaje przyjęty do Kapeli Sykstyńskiej
1597 – publikacja pierwszego tomu Sacrae Symphoniae Giovanniego Gabrieliego – jednego z najwybitniejszych przykładów techniki polichóralnej
1615 – wydanie drugiego tomu Sacrae Symphoniae, zawierającego motet In ecclesiis.
Cele
charakteryzować rolę kapeli muzycznej w kulturze renesansu;
wyjaśnić znaczenie Kapeli Papieskiej i Kapeli Rorantystów dla rozwoju muzyki sakralnej;
rozpoznać cechy techniki polichóralnej oraz wskazać jej najważniejszych przedstawicieli.