grupa poetów, kompozytorów i teoretyków muzyki działająca we Florencji pod koniec XVI w., głosząca potrzebę odejścia od polifonii wokalnej na rzecz nowego stylu deklamacyjnego.

technika trzygłosowa, polegająca na stosowaniu równoległych akordów w pierwszym przewrocie (akordów sekstowych).

pionowa podpora, najczęściej wolno stojąca, pełniąca podobną funkcję jak kolumna (może mieć również bazę, głowicę, nasadnik), o przekroju wielobocznym, z kamienia, cegły, betonu itp.

(wł. fresco świeży), al fresco, buon fresco, malarska technika malarstwa ściennego, polegająca na malowaniu na mokrym tynku (pokrytym kilkoma warstwami zaprawy) farbami z pigmentów odpornych na alkaliczne działanie wapna, rozprowadzonymi wodą deszczową; także malowidło wykonane tą techniką.

płaski, konstrukcyjny łuk podsklepienny z cegły lub kamienia wzmacniający sklepienie.

poziomy, zwykle profilowany pas wysunięty przed lico muru.

wł. nagi, obnażony.

technika kompozytorska, w której tematy pojawiające się wraz z kolejnymi fragmentami tekstu są imitowane we wszystkich głosach.

opracowanie (przeniesienie) utworu wokalnego na instrument.

technika kompozytorska powstała w średniowieczu, polegająca na operowaniu stałym schematem rytmicznym, czasem również melodycznym.

sklepienie kolebkowe; sklepienie mające kształt połowy powierzchni bocznej walca.

typ faktury polifonicznej, w której każdy głos wykazuje dużą samodzielność i nie jest podporządkowany strukturze harmonicznej utworu.

małe sklepienie wcięte w sklepienie główne (przeważnie kolebkowe) poprzecznie do jego osi (powstaje w ten sposób sklepienie kolebkowe z lunetami); luneta obejmuje na ogół otwór okienny lub drzwiowy.

styl wykształcony na przełomie XVI/XVII w., w którym deklamacyjnemu śpiewowi towarzyszy akordowy akompaniament – basso continuo.

msza oparta na materiale muzycznym innej wielogłosowej kompozycji, zwykle chanson.

rodzaj wysklepka w kształcie trójkąta sferycznego umożliwiający przejście od kwadratu podbudowy kopuły do jej kolistej podstawy.

płaski filar przyścienny, nieznacznie wysunięty przed lico ściany, pełniący funkcję podpory i dekoracyjnego rozczłonkowania muru.

powtarzający się człon konstrukcji przestrzennej, zawarty między sąsiadującymi z sobą podporami; liczbą przęseł określa się długość budowli lub jej części (np. trójprzęsłowa nawa); 2) wyodrębniona powtarzanymi elementami podziału pionowego część elewacji (przęsło ścienne); 3) w przypadku sklepienia pole wydzielone gurtami lub żebrami.

motyw dekoracyjny, przedstawiający małego, nagiego, pulchnego chłopca.

konstrukcja budowlana w kształcie łuku, zamykająca od góry przestrzeń budynku.

rodzaj iluzjonistycznego ujęcia przedstawianego motywu, wywołujący u widza wrażenie, że ma przed sobą rzeczywiste, trójwymiarowe przedmioty.