Od chorału gregoriańskiego do ideału szkoły rzymskiej
Słownik
z wł. w kaplicy, określenie muzyki wokalnej bez towarzyszenia instrumentów
z łac. śpiew stały, melodia wykorzystywana w utworze wielogłosowym, istniejąca przed powstaniem tego utworu
(łac. censura – sąd, krytyka) kontrola, zazwyczaj państwowa, wszelkich publikacji, widowisk teatralnych, audycji radiowych itp.; ich urzędowa ocena pod względem politycznym i moralnym
(gr. dokeín - wydawać się (dobrym), mniemać, wierzyć) w teologii chrześcijańskiej twierdzenie uznane za prawdę objawioną przez Boga i przekazywane wiernym jako norma wiary i pobożności
członkowie Towarzystwa Jezusowego, męskiego papieskiego zakonu apostolskiego założonego przez Ignacego Loyolę w 1534 r.; jezuitów cechuje dyspozycyjność do służenia papieżowi, zwłaszcza w zadaniach najtrudniejszych; zakon nie ma określonego zakresu działania
(łac. praedestinare - przeznaczyć z góry) koncepcja religijna, głosząca, że Bóg przeznaczył wybranych ludzi do zbawienia (a innych na potępienie), na co nie mają wpływu ich własne zasługi lub winy; losy człowieka są więc z góry określone przez wolę Boga
(wł. capuccio - kaptur) katolicka wspólnota zakonna wywodząca się z grupy zakonów żebrzących, wyodrębniona w 1528 r. ze wspólnoty zakonnej św. Franciszka z Asyżu,, 11 lat po podziale franciszkanów na Braci Mniejszych i Braci Mniejszych Konwentualnych; nazwa pochodzi od włoskiego słowa capuccini, którym dzieci nazwały zakapturzonych, brodatych zakonników wędrujących po włoskich wsiach i miasteczkach
oficjalna wykładnia doktryny wiary i zasad moralności Kościoła katolickiego opublikowana w 1566 r. i zaaprobowana przez Sobór Trydencki; przygotowany z myślą o pracy duszpasterskiej księży, systematyzował wiedzę przedreformacyjnego duchowieństwa; w 1992 r. został zastąpiony przez Katechizmu Kościoła Katolickiego
(z łac. contra – przeciw + reformatio – przekształcenie) ruch w Kościele katolickim zapoczątkowany przez sobór trydencki, będący reakcją na reformację i dążący do wewnętrznej naprawy Kościoła; jej realizatorzy dbali o wykształcenie i moralność duchownych oraz szerzyli katechizm i nawoływali wiernych do wzmożonej pobożności
śpiewy liturgiczne oparte na tekście lamentacji proroka Jeremiasza, wykonywane w Wielkim Tygodniu; do tekstów lamentacji powstały liczne kompozycje wielogłosowe
koncepcja religijna głosząca, że nie uczynki i wyznawanie przed Bogiem swoich grzechów, lecz wiara prowadzi do zbawienia, a więc czyni sprawiedliwym przed stwórcą
antyfona zaliczana do części zmiennych mszy; testy antyfon stanowiły podstawę licznych kompozycji wielogłosowych
(łac. reformatio) ruch religijny w Europie w XVI w. o podłożu społeczno‑politycznym zapoczątkowany w Niemczech przez Marcina Lutra, dążący do przeprowadzenia reform w zakresie doktryny, kultu i organizacji oraz obyczajów
ruch odnowy muzyki kościelnej powstały w XIX wieku w Niemczech, zmierzający do przywrócenia należnego miejsca chorałowi gregoriańskiemu i polifonii wokalnej
(łac. scribere - pisać) używany przede wszystkim w średniowieczu przenośny pulpit do pisania i czytania; pomieszczenie przy średniowiecznych klasztorach lub katedrach, w których kopiowano ręcznie księgi
zebranie duchowieństwa całego Kościoła celem ustanowienia pewnych praw
sobór powszechny, obradujący z przerwami w latach 1545−1563; został zwołany przez papieża w odpowiedzi na szerzącą się w Europie reformację i coraz liczniejsze naciski środowisk kościelnych, oczekujących reform; odrzucił główne idee reformacji i opracował program odnowy Kościoła, zapoczątkowując kontrreformację
[wł.], stile antico, stile romano, muz. styl kontrapunktyczny G. P. da Palestriny, powściągliwy, przeciwstawiany nowemu stile concitato lub stile rappresentativo.
https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/stile-osservato;3979788.html
technika polifoniczna polegająca na rozpoczynaniu kolejnych odcinków kompozycji imitacją
nazwa członkiń zakonów żeńskich, nawiązujących swą działalnością do Towarzystwa Świętej Urszuli powołanego do życia w 1572 r. przez św. Anielę Merici i kontynuujących jego tradycję jako niezależne gałęzie rodziny urszulańskiej; Aniela Merici dążyła do odnowy Kościoła katolickiego poprzez działalność charytatywną i edukacyjną
(łac. versio vulgata,- przekład rozpowszechniony, popularny) – przekład Biblii na łacinę z hebrajskiego i greki, dokonany przez Hieronima ze Strydonu w latach 382–406; Nowy Testament był rewizją tekstu starołacińskiego, a Stary Testament w większej części był nowym przekładem