R12Ytz1yfzWOE
Ilustracja przedstawia szaty oraz atrybuty duchowieństwa polskiego w XVI wieku. Na pierwszym planie widoczny jest duchowny w czerwonej szacie oraz nakryciu głowy. Trzyma on wysoki krzyż. Za nim stoją mężczyźni ubrani w czarne i szare stroje, niektórzy mają nakrycia głowy, krzyże na szyi oraz białe alby.

Od chorału gregoriańskiego do ideału szkoły rzymskiej

Duchowieństwo polskie 1588–1632
Źródło: Jan Matejko, domena publiczna.
bg‑yellow

Ćwiczenia

R1P9CGF2TE5FK
Ćwiczenie 1
Scharakteryzuj twórczość Giovanniego Pierluigiego da Palestriny.
R6F4O6BVOQ5OQ
Ćwiczenie 1
Ćwiczenie 2
ROjNnsgf9XO5i
Ilustracja przedstawia obraz „Portret Marcina Lutra” autorstwa Lucasa Cranacha Starszego. Masywna postać Marcina Lutra szczelnie wypełnia przestrzeń kompozycji. Duchowny kieruje wzrok na widza. Ubrany w czarny, gruby strój i czarne nakrycie głowy z pod którego wychodzą ciemne włosy.
RGV89LDSTMN7S
Przygotuj pytanie na kartkówkę dotyczące Soboru Trydenckiego.
R1T99PRFEXBCL
Ćwiczenie 2
Przygotuj pytanie na kartkówkę dotyczące Soboru Trydenckiego.
R14MQL67KSSEH
Ćwiczenie 3
Zaznacz informację, która dotyczy postaci z poprzedniego zadania. Możliwe odpowiedzi: 1. Nadworny kompozytor papieski, przedstawiciel Szkoły Rzymskiej., 2. Zakonnik, który rozpoczął ruchy reformacyjne., 3. Papież, który zwołał posiedzenie Soboru Trydenckiego.
RQT2MRAL5L3E1
Ćwiczenie 4
Zaznacz sekwencje, które pozostały w liturgii kościoła po Soborze Trydenckim. Możliwe odpowiedzi: 1. Stabat Mater, 2. Veni Creator Spiritus, 3. Veni Sancte Spiritus, 4. Dies Irae, 5. Lauda Sion Salvatorem, 6. Victimae paschali laudes
R5C3RXSKVFB8C
Ćwiczenie 5
Określ prawdziwość zdań. PRAWDA Możliwe odpowiedzi: 1. Sobór Trydencki był bezpośrednim działaniem kontrreformacyjnym., 2. Giovanni Pierluigi da Palestrina był inicjatorem ruchów reformacyjnych., 3. Jedną z omawianych na Soborze Trydenckim kwestii, była muzyka liturgiczna., 4. Na Soborze Trydenckim postanowiono, że jedyną właściwą formą muzyki liturgicznej jest chorał gregoriański. FAŁSZ Możliwe odpowiedzi: 1. Sobór Trydencki był bezpośrednim działaniem kontrreformacyjnym., 2. Giovanni Pierluigi da Palestrina był inicjatorem ruchów reformacyjnych., 3. Jedną z omawianych na Soborze Trydenckim kwestii, była muzyka liturgiczna., 4. Na Soborze Trydenckim postanowiono, że jedyną właściwą formą muzyki liturgicznej jest chorał gregoriański.
RKKBJ7GQX2AMN
Ćwiczenie 6
Zapisz lata, w których odbywał się Sobór Trydencki.
R1XLA32K2L5NF
Ćwiczenie 7
Zaznacz postanowienia Soboru Trydenckiego. Możliwe odpowiedzi: 1. Ograniczenie ilości używanych sekwencji do pięciu., 2. Całkowite zrezygnowanie z polifonii na rzecz chorału gregoriańskiego., 3. Zakazanie wykorzystywania świeckiego cantus firmus., 4. Dopuszczenie polifonii, jednak z naciskiem na odpowiednią deklamację tekstu.
ROGO3F85E4LSV
Ćwiczenie 8
Wskaż papieża, który zwołał Sobór Trydencki. Możliwe odpowiedzi: 1. Paweł III, 2. Klemens VII, 3. Juliusz III, 4. Marceli II
Ćwiczenie 9

Zapoznaj się z fragmentami nagrań i zapisów nutowych dwóch różnych części mszy Missa Papae Marcelli: Kyrie i Gloria. 

RLPvMqsrcriVy
RS5fNVC8VpAUt
Utwór: Missa Papae Marcelli, Gloria, autorstwa: Giovanni Pierlugi da Palestrina. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się religijnym, hymnicznym charakterem.
Giovanni Pierlugi da Palestrina, Missa Papae Marcelli, Gloria, 1562, youtube/morphthing1, CC BY 3.0

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D3U2RX76Z

Giovanni Pierlugi da Palestrina, Missa Papae Marcelli, Gloria, 1562, youtube/morphthing1, CC BY 3.0

Utwór: Missa Papae Marcelli, Gloria, autorstwa: Giovanni Pierlugi da Palestrina. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się religijnym, hymnicznym charakterem.

Utwór: Missa Papae Marcelli, Kyrie, autorstwa: Giovanni Pierlugi da Palestrina. Kompozycja posiada wolne tempo. Cechuje się religijnym, hymnicznym charakterem.
Giovanni Pierlugi da Palestrina, Missa Papae Marcelli, Kyrie, 1562, youtube/morphthing1, CC BY 3.0

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D3U2RX76Z

Giovanni Pierlugi da Palestrina, Missa Papae Marcelli, Kyrie, 1562, youtube/morphthing1, CC BY 3.0

Utwór: Missa Papae Marcelli, Kyrie, autorstwa: Giovanni Pierlugi da Palestrina. Kompozycja posiada wolne tempo. Cechuje się religijnym, hymnicznym charakterem.

RS5fNVC8VpAUt
Utwór: Missa Papae Marcelli, Gloria, autorstwa: Giovanni Pierlugi da Palestrina. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się religijnym, hymnicznym charakterem.
Giovanni Pierlugi da Palestrina, Missa Papae Marcelli, Gloria, 1562, youtube/morphthing1, CC BY 3.0

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D3U2RX76Z

Giovanni Pierlugi da Palestrina, Missa Papae Marcelli, Gloria, 1562, youtube/morphthing1, CC BY 3.0

Utwór: Missa Papae Marcelli, Gloria, autorstwa: Giovanni Pierlugi da Palestrina. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się religijnym, hymnicznym charakterem.

R1PQK3XDCEA2X
Giovanni Pierluigi da Palestrina, Missa Papae Marcelli, fragment części Kyrie. Sześciogłosowy zapis chóralny obejmuje sopran, alt, dwa tenory i dwa basy. Głosy wchodzą kolejno z tekstem „Kyrie eleison”, tworząc fakturę polifoniczną opartą na imitacji. Linie melodyczne są rozbudowane i melizmatyczne, a poszczególne sylaby tekstu przypadają często na kilka dźwięków.
Źródło: cke.gov.pl. Egzamin maturalny z historii muzyki 2020, domena publiczna, Giovanni Pierluigi da Palestrina, Missa Papae Marcelli, Kyrie (fragment).
ROQ3C629ROQ21
Giovanni Pierluigi da Palestrina, Missa Papae Marcelli, dalszy fragment części Kyrie. Sześć głosów prowadzi samodzielne, nakładające się linie melodyczne. Kolejne wejścia tekstu „Kyrie eleison” pojawiają się w różnych głosach w odmiennych momentach, a liczne melizmaty i imitacje podkreślają polifoniczny charakter opracowania.
Źródło: cke.gov.pl. Egzamin maturalny z historii muzyki 2020, domena publiczna, Giovanni Pierluigi da Palestrina, Missa Papae Marcelli, Kyrie (fragment).
R1RNOENF95HPD
Giovanni Pierluigi da Palestrina, Missa Papae Marcelli, fragment części Gloria. Sześciogłosowy zapis chóralny obejmuje sopran, alt, dwa tenory i dwa basy. W wielu miejscach kilka głosów wykonuje jednocześnie te same lub zbliżone fragmenty tekstu, m.in. „Et in terra pax” i „Laudamus te”. Dominuje bardziej homorytmiczne i sylabiczne prowadzenie głosów niż w części Kyrie, co zwiększa czytelność tekstu.
Źródło: cke.gov.pl. Egzamin maturalny z historii muzyki 2020, domena publiczna, Giovanni Pierluigi da Palestrina, Missa Papae Marcelli, Gloria (fragment).
RA1VFDRJ2TCBG
Giovanni Pierluigi da Palestrina, Missa Papae Marcelli, dalszy fragment części Gloria. W zapisie widoczne jest częste równoczesne prowadzenie tekstu przez kilka głosów oraz przewaga sylabicznego opracowania słów. Fragmenty „Glorificamus te”, „Gratias agimus tibi” i „Domine Deus” są opracowane w sposób bardziej zwarty rytmicznie niż Kyrie, choć miejscami pojawiają się krótsze odcinki bardziej samodzielnego prowadzenia głosów.
Źródło: cke.gov.pl. Egzamin maturalny z historii muzyki 2020, domena publiczna, Giovanni Pierluigi da Palestrina, Missa Papae Marcelli, Gloria (fragment).
RK2HDF2L7XATM
Źródło: cke.gov.pl. Egzamin maturalny z historii muzyki 2020, domena publiczna.
R47RVGRDMGJ78
Źródło: cke.gov.pl. Egzamin maturalny z historii muzyki 2020, domena publiczna.
R6TJHD4BVUAC1
Ćwiczenie 9
W samym sednie
Słownik