Empiryzm brytyjski
Element jest częścią modułowego podręcznika pt. "Kompas filozoficzny. Filozofia - zakres rozszerzony". Kliknij tutaj, aby przejść do spisu treści.
W rozdziale tym poznamy nowożytny empiryzm brytyjski, nurt filozoficzny, który w opozycji do kontynentalnego racjonalizmu uznał doświadczenie zmysłowe za jedyne źródło ludzkiej wiedzy. Zaczniemy od Johna Locke'a, jego koncepcji umysłu jako niezapisanej tablicy (tabula rasa), analizy pojęcia substancji i przyczynowości jako granic poznania empirycznego, a także jego teorii umowy społecznej, która położyła fundamenty europejskiego liberalizmu. Następnie przejdziemy do Davida Hume'a, który doprowadził empiryzm do najbardziej konsekwentnej postaci, dzieląc treści umysłu na impresje i idee, a związek przyczynowo‑skutkowy sprowadzając do psychicznego mechanizmu przyzwyczajenia. Rozdział zamknie filozofia George'a Berkeleya, który wyciągnął z empiryzmu skrajne wnioski: skoro poznajemy jedynie wrażenia zmysłowe, materia nie istnieje realnie, a istnieć znaczy tyle co być postrzeganym, co doprowadziło go od sensualizmu przez immaterializm aż do solipsyzmu.
Bibliografia
- Źródło: David Hume, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, tłum. D. Misztal, T. Sieczkowski.
- Źródło: John Locke, Rozważania dotyczące rozumu ludzkiego, I, 2, tłum. B. J. Gawecki.
- Źródło: David Hume, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, tłum. D. Misztal, T. Sieczkowski.
- Źródło: David Hume, Traktat o naturze ludzkiej, tłum. Cz. Znamierowski, Warszawa 1963.
- Źródło: David Hume, Badania dotyczące rozumu ludzkiego, tłum. C. Znamierowski, Warszawa 1988, s. 192.