John Stuart Mill
Świadomemu postępowaniu człowieka towarzyszą dwie okoliczności – po pierwsze intencje, po drugie skutki. W moralnej ocenie postępowania bierzemy pod rozwagę jedne bądź drugie. Czy powinno się moralnie kwestionować postępowanie, któremu towarzyszy szlachetny zamiar, ale którego skutki są złe? Czy, z drugiej strony, dobry jest czyn przynoszący dobre skutki, ale kierowany niegodną intencją?
Podobne wątpliwości można odnieść także do innych sytuacji w naszym życiu. Zastanów się przez chwilę: dlaczego decyzja o tym, kto jest twoim nauczycielem albo z jakiego podręcznika korzystasz, nie należy do ciebie? Skąd właściwie wynika obowiązek edukacji i dlaczego ktoś inny ma prawo narzucać ci, co masz robić? A może nie każda forma przymusu służy jedynie ograniczeniu naszej wolności?
Takie pytania były szczególnie ważne dla John Stuart Mill – wybitnego przedstawiciela Utylitaryzm oraz twórcy liberalnej koncepcji wolności. Mill wnikliwie analizował naturę ludzkiej niezależności i zastanawiał się, jaki zakres wpływu władzy na życie prywatne jest dopuszczalny. Rozważał relacje między jednostką a społeczeństwem i próbował wyznaczyć granice, których społeczeństwo nie powinno przekraczać wobec drugiego człowieka.
Zapraszam Cię do wspólnego odkrycia fundamentów nowoczesnego myślenia
o swobodzie obywatelskiej oraz poznania jednej z najbardziej wpływowych teorii etycznych w historii.
Zapoznasz się ze stanowiskami etycznego konsekwencjalizmu i deontologizmu oraz z założeniami etyki utylitarystycznej.
Podejmiesz próby rozstrzygnięcia problemów etycznych z użyciem argumentów konsekwencjalizmu i deontologizmu.
Scharakteryzujesz pojęcie wolności według utylitaryzmu Milla.
Przeanalizujesz różne sposoby rozumienia wolności.
Ocenisz argumentację utylitarystyczną w wybranych kontekstach i problemach moralnych.
Scharakteryzujesz znaczenie wolności przekonań w liberalizmie.
Rozpoznasz rodzaje wolności.
Zdefiniujesz negatywne i pozytywne rozumienie wolności.
Zastanowisz się, czy wolność przekonań jest nieograniczona.
Wskażesz, w jaki sposób prawa człowieka gwarantują wolność przekonań.
1) przedstawia główne tezy etyki utylitarystycznej;
2) omawia dziedziny ludzkiej wolności: wolność przekonań, wolność postępowania, wolność zrzeszania i wyjaśnia zasadę niekrzywdzenia innych;
3) rozpatruje wybrane problemy moralne z punktu widzenia utylitaryzmu i zasady niekrzywdzenia innych;
4) analizuje fragment O wolności Johna Stuarta Milla (rozd