RRC199KFANKSF
Zdjęcie przedstawia czwórkę młodych ludzi nad brzegiem zbiornika wodnego. Osoby są widoczne od tyłu i uchwycone w momencie podskoku. Mają podniesione do góry ręce. Od lewej widoczna jest dziewczyna ubrana dżinsy, czarną kurtkę i przepasana koszulą w kratę. Po prawej widoczny jest chłopak ubrany w czarne dżinsy i dżinsową kurtkę, obok niego chłopak ubrany w czarne dżinsy i czarną skórzaną kurtkę. Po prawej stronie widoczna jest dziewczyna ubrana w dżinsową kurtkę, spod której wystaje koszula w kratę.

John Stuart Mill

Źródło: dostępny w internecie: www.freepik.com [dostęp 27.01.2022], domena publiczna.

Świadomemu postępowaniu człowieka towarzyszą dwie okoliczności – po pierwsze intencje, po drugie skutki. W moralnej ocenie postępowania bierzemy pod rozwagę jedne bądź drugie. Czy powinno się moralnie kwestionować postępowanie, któremu towarzyszy szlachetny zamiar, ale którego skutki są złe? Czy, z drugiej strony, dobry jest czyn przynoszący dobre skutki, ale kierowany niegodną intencją? 

Podobne wątpliwości można odnieść także do innych sytuacji w naszym życiu. Zastanów się przez chwilę: dlaczego decyzja o tym, kto jest twoim nauczycielem albo z jakiego podręcznika korzystasz, nie należy do ciebie? Skąd właściwie wynika obowiązek edukacji i dlaczego ktoś inny ma prawo narzucać ci, co masz robić? A może nie każda forma przymusu służy jedynie ograniczeniu naszej wolności?

Takie pytania były szczególnie ważne dla John Stuart Mill – wybitnego przedstawiciela Utylitaryzm oraz twórcy liberalnej koncepcji wolności. Mill wnikliwie analizował naturę ludzkiej niezależności i zastanawiał się, jaki zakres wpływu władzy na życie prywatne jest dopuszczalny. Rozważał relacje między jednostką a społeczeństwem i próbował wyznaczyć granice, których społeczeństwo nie powinno przekraczać wobec drugiego człowieka.

Zapraszam Cię do wspólnego odkrycia fundamentów nowoczesnego myślenia
o swobodzie obywatelskiej oraz poznania jednej z najbardziej wpływowych teorii etycznych w historii.

Twoje cele
  • Zapoznasz się ze stanowiskami etycznego konsekwencjalizmu i deontologizmu oraz z założeniami etyki utylitarystycznej.

  • Podejmiesz próby rozstrzygnięcia problemów etycznych z użyciem argumentów konsekwencjalizmu i deontologizmu.

  • Scharakteryzujesz pojęcie wolności według utylitaryzmu Milla.

  • Przeanalizujesz różne sposoby rozumienia wolności.

  • Ocenisz argumentację utylitarystyczną w wybranych kontekstach i problemach moralnych.

  • Scharakteryzujesz znaczenie wolności przekonań w liberalizmie.

  • Rozpoznasz rodzaje wolności.

  • Zdefiniujesz negatywne i pozytywne rozumienie wolności.

  • Zastanowisz się, czy wolność przekonań jest nieograniczona.

  • Wskażesz, w jaki sposób prawa człowieka gwarantują wolność przekonań.

  • 1) przedstawia główne tezy etyki utylitarystycznej;

    2) omawia dziedziny ludzkiej wolności: wolność przekonań, wolność postępowania, wolność zrzeszania i wyjaśnia zasadę niekrzywdzenia innych;

    3) rozpatruje wybrane problemy moralne z punktu widzenia utylitaryzmu i zasady niekrzywdzenia innych;

    4) analizuje fragment O wolności Johna Stuarta Milla (rozd