RcDbmEdvbEsNJ1

Obraz przedstawia antyczną scenę rodzajową. W pobliżu dużego budynku przy schodach znajduje się grupa ludzi. Są to mężczyźni i kobiety. Ubrani są w antyczne, różnokolorowe togi. Są w różnym wieku. Jeden z mężczyzn siedzi na schodach. Jest starszy, łysiejący. Zapisuje coś gęsim piórem w grubej księdze. Przed mężczyzną znajduje się czarna tablica. Jest na niej rysunek wykonany białą kredą. Tablicę podtrzymuje w pionie młoda dziewczyna. Obok siedzącego, starszego mężczyzny jest zgromadzona grupa ludzi. Zaglądają mu przez ramię. Słuchają z zaciekawieniem. Także ci, którzy stoją przed mężczyzną.

Podczas gdy jońscy filozofowie przyrody szukali arché w którymś z żywiołów, a więc w konkretnym, materialnym elemencie rzeczywistości, pitagorejczycy jako pierwsi wskazali (jak można by powiedzieć dziś) zupełnie niematerialne arché. Przyjęli, że zasadą jest liczba. Cały otaczający ludzi świat przenikają relacje i proporcje matematyczne, które nadają mu ład i porządek. Dzięki liczbie można odnaleźć harmonię i poznawać mechanizmy, jakimi rządzi się rzeczywistość. Wielkim wkładem pitagorejczyków w rozwój wiedzy było więc uprawianie matematyki, która stała się nauką, mimo że dotąd pozostawała wiedzą praktyczną, związaną z namysłem nad konkretnymi przedmiotami. Za ich sprawą zaistniała jako abstrakcyjna, teoretyczna dyscyplina naukowa.

Pitagoras już w starożytności był postacią częściowo legendarną. Wiemy, że żył w VI w. p.n.e. i urodził się na wyspie Samos, kolonii jońskiej. W wieku ok. 40 lat musiał opuścić rodzinne strony i przeniósł się do Wielkiej Grecji. W mieście Krotona założył szkołę filozoficzno‑religijną, tzw. Związek Pitagorejski. Podobno podróżował po świecie i zetknął się z mędrcami i kapłanami Wschodu. Nie pozostawił po sobie żadnych pism, jednakże jego uczniowie i następcy, dla podkreślenia autorytetu mistrza i własnej skromności, przypisywali mu swoje dzieła, tak że dzisiaj trudno jest oddzielić jego oryginalne poglądy od poglądów kontynuatorów.

RlCJ0pI4huHyO

Film nawiązujący do treści materiału, dotyczy Pitagorasa i pitagorejczyków.

Film nawiązujący do treści materiału, dotyczy Pitagorasa i pitagorejczyków.

Film dostępny pod adresem /preview/resource/RlCJ0pI4huHyO

Film nawiązujący do treści materiału, dotyczy Pitagorasa i pitagorejczyków.

Pitagoras utworzył stowarzyszenie, które starało się realizować cele nie tylko filozoficzno‑naukowe i religijno‑etyczne, ale także polityczne. Pitagorejczycy jako niewygodni przeciwnicy polityczni już po śmierci swego założyciela spotkali się z prześladowaniami. Związek Pitagorejski w sposobie organizacji przypominał zarazem szkołę i klasztor. Jego członków obowiązywały surowe zasady obyczajowe, osobista asceza, polegająca na kontrolowaniu swojego postępowania, przeprowadzaniu codziennego rachunku sumienia, opanowywaniu namiętności i pragnień. Przystępować do związku mogły również kobiety. W V w. p.n.e. doszło w gronie pitagorejczyków do rozłamu. Wydzieliły się dwa odłamy: akusmatycyakuzmatycyakusmatycy, którzy większą wagę przywiązywali do obrzędów religijnych i mistycznych, oraz matematycy, którzy skupiali się na badaniach naukowych.

RZQ8bNiVm1NAj

Obraz przedstawia wzgórze porośnięte drzewami. W pobliżu jednego z drzew znajduje się grobowiec z płytą. Stoi przy nim grupa ludzi. Są wyraźnie poruszeni, unoszą ku górze dłonie, patrzą się na grobowiec.

Podstawowym dogmatem pitagorejczyków była wiara w nieśmiertelność duszy ludzkiej oraz w metempsychozę, czyli wędrówkę dusz przez serię kolejnych wcieleń. Niewątpliwie było to nawiązanie do orfizmuorfizmorfizmu, którego twórcą - wedle tradycji - miał być mityczny śpiewak Orfeusz.

RMz2L6xBg2m2x1

Obraz przedstawia młodego mężczyznę w długiej szacie, idącego ścieżką. Mężczyzna trzyma pod lewą pachą małą harfę. W oddali, za nim idzie ścieżką młoda kobieta w długiej sukni.

Poza przestrzeganiem surowych reguł życiowych i udziałem w misteriach pitagorejczycy kładli duży nacisk na oczyszczanie duszy przez zgłębianie wiedzy. Ich poglądy filozoficzne ze współczesnego punktu widzenia sprawiają wrażenia dziwnego i osobliwego pomieszania mistyki z matematyką. Mieli zwyczaj prezentować swoje twierdzenia w postaci krótkich pytań i jeszcze krótszych odpowiedzi. Pitagorejczycy jako pierwsi wyrazili przekonanie, że liczby rządzą światem. Liczba była dla nich zasadą wszelkiego bytu. Zauważali, że różne zjawiska w świecie dają się sprowadzić do relacji liczbowych. Co za tym idzie, liczby wyjaśniają świat. Przy czym liczby wyobrażali sobie jako wielkości przestrzenne, jako byty posiadające sobie właściwe kształty; liczby nie były materią wszechświata - i tu różnili się od filozofów z Miletu - lecz jego formą. W ten sposób w ich myśleniu pojawiła się teoria o dualizmie świata, w którym istnieje to, co jest kształtowane, czyli materia, i to, co kształtuje, czyli forma, w tym przypadku liczba. Poszczególnym liczbom przypisywali znaczenie symboliczne:

R18q5AE89EFbD1

Ilustracja przedstawia trójkąt. Jest on podzielony na mniejsze trójkąty. Na górze jest jeden mały trójkąt, w drugim rzędzie trzy trójkąty, w trzecim rzędzie cztery trójkąty. Na każdym z wierzchołków małych trójkątów są duże, czarne kamyki. Na każdym z boków dużego trójkąta są takie cztery kamyki.

1. punkt

2. linia

3. figura geometryczna płaska

4. ciało geometryczne płaskie, a ponadto świętość i siła

5. własności ciał fizycznych, np. barwa

6. życie

7. duch

8. miłość

9. roztropność i sprawiedliwość

10. doskonałość wszechświata, także dlatego, że jest sumą pierwszych czterech liczb (1+2+3+4=10), co obrazowano jeszcze za pomocą trójkąta zwanego po grecku tetraktys (tetra z gr. cztery).