Nie wszystko jest całością - ułamki dziesiętne
1. Ułamki o mianownikach 10, 100, 1000,...
Jeszcze w latach sześćdziesiątych dwudziestego wieku na znakach stojących wzdłuż dróg Kalifornii (USA), odległości wyrażone za pomocą ułamków dziesiętnych zapisywane były z częścią ułamkową w indeksie górnym.

Szesnastowieczny szkocki arystokrata, matematyk John Napier jako pierwszy zapoczątkował współczesny zapis ułamków dziesiętnych, stosując kropkę do oddzielenia części całkowitej od ułamkowej.
Obecnie kropkę w ułamkach dziesiętnych wykorzystuje się nadal w krajach anglosaskich. W Polsce – stosujemy przecinek dziesiętny (separator dziesiętny).
Jakie liczby nazywamy ułamkami dziesiętnymi, jak się je zapisuje i odczytuje - dowiesz się, analizując poniższy materiał.
Pojęcie ułamka dziesiętnego
Wśród ułamków zwykłych są takie, których mianowniki są równe 10, 100, 1000,...
Na przykład:
Takie ułamki nazywamy ułamkami dziesiętnymi.
Ułamek, którego mianownik jest jedną z liczb: , , , nazywamy ułamkiem dziesiętnym.
Ułamek dziesiętny cztery setne można zapisać dwoma sposobami:
jako ułamek zwykły
z wykorzystaniem przecinka, czyli w postaci dziesiętnej
Z ułamka można wyłączyć całości i otrzymamy jeden i trzy dziesiąte.
Liczbę jeden i trzy dziesiąte zapisujemy w postaci liczby mieszanej lub z wykorzystaniem przecinka .
czytamy: jeden i dwie setne
czytamy: pięćdziesiąt pięć tysięcznych
Ułamki dziesiętne można zapisać w postaci liczb dziesiętnych, czyli liczb z przecinkiem.
,
,
Mówimy też, że te ułamki lub liczby mieszane zapisane są w postaci dziesiętnej.
Odczytaj, jaką część kwadratu zamalowano.

Zamiana liczb dziesiętnych na ułamki zwykłe
Liczby dziesiętne możemy zapisać w postaci ułamka zwykłego lub liczby mieszanej. Jeżeli można, skracamy otrzymany ułamek zwykły.
Zauważ, że to połowa, a to ćwierć całości.
Połącz w pary działanie z wynikiem. zero przecinek dwa Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dwadzieścia, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, 6. początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka zero przecinek cztery Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dwadzieścia, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, 6. początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka zero przecinek jeden pięć Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dwadzieścia, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, 6. początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka zero przecinek dwa pięć Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dwadzieścia, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, 6. początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka zero przecinek pięć Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dwadzieścia, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, 6. początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka zero przecinek siedem pięć Możliwe odpowiedzi: 1. początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dwadzieścia, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, 6. początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka
Połącz w pary działanie z wynikiem. zero przecinek trzy sześć Możliwe odpowiedzi: 1. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka, 2. początek ułamka, dziewięć, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 3. dwa początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 4. pięć początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamka, 5. pięć początek ułamka, sto jedenaście, mianownik, dwieście pięćdziesiąt, koniec ułamka, 6. cztery początek ułamka, jeden, mianownik, sto dwadzieścia pięć, koniec ułamka jeden przecinek dwa pięć Możliwe odpowiedzi: 1. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka, 2. początek ułamka, dziewięć, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 3. dwa początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 4. pięć początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamka, 5. pięć początek ułamka, sto jedenaście, mianownik, dwieście pięćdziesiąt, koniec ułamka, 6. cztery początek ułamka, jeden, mianownik, sto dwadzieścia pięć, koniec ułamka dwa przecinek jeden sześć Możliwe odpowiedzi: 1. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka, 2. początek ułamka, dziewięć, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 3. dwa początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 4. pięć początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamka, 5. pięć początek ułamka, sto jedenaście, mianownik, dwieście pięćdziesiąt, koniec ułamka, 6. cztery początek ułamka, jeden, mianownik, sto dwadzieścia pięć, koniec ułamka pięć przecinek cztery cztery cztery Możliwe odpowiedzi: 1. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka, 2. początek ułamka, dziewięć, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 3. dwa początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 4. pięć początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamka, 5. pięć początek ułamka, sto jedenaście, mianownik, dwieście pięćdziesiąt, koniec ułamka, 6. cztery początek ułamka, jeden, mianownik, sto dwadzieścia pięć, koniec ułamka cztery przecinek zero zero osiem Możliwe odpowiedzi: 1. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka, 2. początek ułamka, dziewięć, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 3. dwa początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 4. pięć początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamka, 5. pięć początek ułamka, sto jedenaście, mianownik, dwieście pięćdziesiąt, koniec ułamka, 6. cztery początek ułamka, jeden, mianownik, sto dwadzieścia pięć, koniec ułamka pięć przecinek trzy siedem pięć Możliwe odpowiedzi: 1. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka, 2. początek ułamka, dziewięć, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 3. dwa początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 4. pięć początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamka, 5. pięć początek ułamka, sto jedenaście, mianownik, dwieście pięćdziesiąt, koniec ułamka, 6. cztery początek ułamka, jeden, mianownik, sto dwadzieścia pięć, koniec ułamka
Uzupełnij liczniki ułamków.
Jeżeli , to ............
Jeżeli , to ............
Jeżeli , to ............
Jeżeli , to ............
Uzupełnij mianowniki ułamków.
a) Jeżeli , to ............
b) Jeżeli , to ............
c) Jeżeli , to ............
d) Jeżeli , to ............
Zamiana ułamków zwykłych na liczby dziesiętne
Zapisywaliśmy już ułamek dziesiętny w postaci dziesiętnej. Niektóre ułamki zwykłe, chociaż nie mają mianownika , , można również zapisać w postaci dziesiętnej. Wystarczy odpowiednio rozszerzyć ułamek zwykły.
Na przykład:
- rozszerzyliśmy ułamek przez
- rozszerzyliśmy ułamek przez
Notatnik
Możesz skorzystać z poniższego pola tekstowego do zapisania swoich notatek, rozwiązań zadań i innych informacji, które uważasz za potrzebne.