RqbIx89SYJPAB
Zdjęcie dziewczynki (widocznej do połowy). Dziewczynka ma na uszach słuchawki i palcem wskazuje tablicę wirtualną, na której zapisane są przykłady dodawania i odejmowanie ułamków zwykłych. Na czarnym pasku napis: Działania na ułamkach zwykłych.

Działania na ułamkach zwykłych

Źródło: Fotolia, tylko do użytku edukacyjnego na zpe.gov.pl.

6. Dzielenie ułamków przez liczby naturalne

Jeśli pół pizzy podzielimy po równo pomiędzy trzy osoby, to jaka część całej pizzy dostanie każda z osób? Analizując przykłady zawarte w tym materiale dowiesz się, jak podzielić ułamek przez liczbę naturalną.

Będzie też okazja do utrwalenia ukształtowanych umiejętności, rozwiązując zawarte tu ćwiczenia.

Dzielenie ułamka na równe części

Przykład 1

Dziadek Alojzy dzieli tabliczkę czekolady między siebie i  trzech wnuków. Jaką część czekolady otrzyma każdy z nich dowiesz się,  po zapoznaniu się z poniższą animacją.

RA24CTjyLoZYJ1
Animacja przedstawia w jaki sposób możemy podzielić pewien ułamek na trzy równe części.
1
Ćwiczenie 1
R1DH6M4wRdcNR
Uzupełnij opisy pod rysunkami i odpowiadające im dzielenia. Przeciągnij odpowiednie liczby, uzupełniając luki na rysunku.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RAZtvgNCHAlZs
Czekoladę, która składa się z czternastu kawałków podzielono na dwie części. Jedna część czekolady składa się z sześciu kawałków, a druga z ośmiu kawałków. Każdy z tych kawałków następnie podzielono na dwie jednakowe części. Uzupełnij poniższe zdania podanymi liczbami. Kliknij w lukę, aby rozwinąć listę i wybierz poprawną wartość. Po pierwszym podzieleniu czekolady mniejsza część stanowiła 1. początek ułamka, cztery, mianownik, siedem, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, siedem, koniec ułamka, 3. początek ułamka, cztery, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, cztery, mianownik, siedem, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, siedem, koniec ułamka, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 7. dwa całej czekolady, a większa część stanowiła 1. początek ułamka, cztery, mianownik, siedem, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, siedem, koniec ułamka, 3. początek ułamka, cztery, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, cztery, mianownik, siedem, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, siedem, koniec ułamka, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 7. dwa całej czekolady.

Po drugim podzieleniu czekolady, stosunek najmniejszego kawałka do całości czekolady opisuje równość 1. początek ułamka, cztery, mianownik, siedem, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, siedem, koniec ułamka, 3. początek ułamka, cztery, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, cztery, mianownik, siedem, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, siedem, koniec ułamka, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 7. dwa podzielić na, dwa, równa się1. początek ułamka, cztery, mianownik, siedem, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, siedem, koniec ułamka, 3. początek ułamka, cztery, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, cztery, mianownik, siedem, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, siedem, koniec ułamka, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 7. dwa, a stosunek największego kawałka do całości czekolady opisuje równość 1. początek ułamka, cztery, mianownik, siedem, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, siedem, koniec ułamka, 3. początek ułamka, cztery, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, cztery, mianownik, siedem, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, siedem, koniec ułamka, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 7. dwa podzielić na1. początek ułamka, cztery, mianownik, siedem, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, siedem, koniec ułamka, 3. początek ułamka, cztery, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, cztery, mianownik, siedem, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, siedem, koniec ułamka, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 7. dwa równa się1. początek ułamka, cztery, mianownik, siedem, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, siedem, koniec ułamka, 3. początek ułamka, cztery, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, cztery, mianownik, siedem, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, siedem, koniec ułamka, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 7. dwa.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
Przykład 2

Na urodziny Tosi przybyło dziesięciu gości. Każdy z nich zjadł taką samą cześć tortu. Jaką? Dowiesz się z poniższej animacji.

RFWKxOIKLPvHv1
Animacja przedstawia w jaki sposób możemy podzielić ułamek przez liczbę naturalną.

Dzielenie ułamków przez liczby naturalne

Przykład 3

Animacja przedstawia sposób dzielenia ułamka przez liczbę naturalną.

RWgp0amruqIcj1
Animacja przedstawia przykłady dzielenia ułamków przez liczby naturalne.
Ważne!

Dzieląc ułamek przez liczbę naturalną, wystarczy pomnożyć tę liczbę przez mianownik ułamka, a licznik pozostawić ten sam.

Na przykład:

RvjC45GcB8GJX1
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R1WE7Bq2RGZCA1
Ćwiczenie 2
Sznurek o długości początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, m podzielono na dwa równe części.
Uzupełnij poniższą lukę. Kliknij w nią, aby rozwinąć listę, a następnie wybierz poprawną odpowiedź. Odpowiedź: Jedna część ma długość 1. początek ułamka, cztery, mianownik, siedem, koniec ułamka, 2. początek ułamka, pięć, mianownik, osiem, koniec ułamka, 3. początek ułamka, trzy, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamkam.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R1Z5bujlxPZBf1
Ćwiczenie 3
początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka pizzy podzielono po równo między cztery osoby.
Uzupełnij poniższą lukę. Kliknij w nią, aby rozwinąć listę, a następnie wybierz poprawną odpowiedź. Odpowiedź: Każda osoba otrzymała 1. początek ułamka, sześć, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, szesnaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, cztery, mianownik, siedemnaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, dwa, mianownik, piętnaście, koniec ułamka pizzy.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R1ayOTIPN8kQT1
Ćwiczenie 4
początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka litra mleka rozlano, po równo, do miseczek trzem kotkom.
Uzupełnij poniższą lukę. Kliknij w nią, aby rozwinąć listę, a następnie wybierz poprawną odpowiedź. Odpowiedź: Każdy kotek otrzymał w miseczce 1. początek ułamka, trzy, mianownik, dziesięć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, jedenaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, trzy, mianownik, dwanaście, koniec ułamkal mleka.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RNlRFFEQvnm4o
Ćwiczenie 5
Podziel trzema sposobami ułamek 2023 przez 5, a następnie uzupełnij lukę odpowiednią liczbą. Kliknij w lukę, aby rozwinąć listę, i wybierz brakującą liczbę. 2023:5=1. 423, 2. 422, 3. 523, 4. 522
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R1TxDjdTWjyE61
Ćwiczenie 6
Uzupełnij poniższe równości odpowiednimi liczbami. Kliknij w lukę, aby rozwinąć listę i wybierz brakującą liczbę dla każdej równości. początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, podzielić na, trzy, równa się1. początek ułamka, dwa, mianownik, jedenaście, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, dwa, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 5. początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 6. początek ułamka, pięć, mianownik, dwadzieścia cztery, koniec ułamka, 7. początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 8. początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamkapoczątek ułamka, dwa, mianownik, trzy, koniec ułamka, podzielić na, pięć, równa się1. początek ułamka, dwa, mianownik, jedenaście, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, dwa, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 5. początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 6. początek ułamka, pięć, mianownik, dwadzieścia cztery, koniec ułamka, 7. początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 8. początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamkapoczątek ułamka, trzy, mianownik, siedem, koniec ułamka, podzielić na, dwa, równa się1. początek ułamka, dwa, mianownik, jedenaście, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, dwa, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 5. początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 6. początek ułamka, pięć, mianownik, dwadzieścia cztery, koniec ułamka, 7. początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 8. początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamkapoczątek ułamka, pięć, mianownik, sześć, koniec ułamka, podzielić na, cztery, równa się1. początek ułamka, dwa, mianownik, jedenaście, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, dwa, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 5. początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 6. początek ułamka, pięć, mianownik, dwadzieścia cztery, koniec ułamka, 7. początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 8. początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamkapoczątek ułamka, dwa, mianownik, trzy, koniec ułamka, podzielić na, dwa, równa się1. początek ułamka, dwa, mianownik, jedenaście, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, dwa, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 5. początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 6. początek ułamka, pięć, mianownik, dwadzieścia cztery, koniec ułamka, 7. początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 8. początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamkapoczątek ułamka, cztery, mianownik, pięć, koniec ułamka, podzielić na, dwa, równa się1. początek ułamka, dwa, mianownik, jedenaście, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, dwa, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 5. początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 6. początek ułamka, pięć, mianownik, dwadzieścia cztery, koniec ułamka, 7. początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 8. początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamkapoczątek ułamka, sześć, mianownik, siedem, koniec ułamka, podzielić na, trzy, równa się1. początek ułamka, dwa, mianownik, jedenaście, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, dwa, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 5. początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 6. początek ułamka, pięć, mianownik, dwadzieścia cztery, koniec ułamka, 7. początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 8. początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamkapoczątek ułamka, dziesięć, mianownik, jedenaście, koniec ułamka, podzielić na, pięć, równa się1. początek ułamka, dwa, mianownik, jedenaście, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, czternaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, dwa, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 5. początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 6. początek ułamka, pięć, mianownik, dwadzieścia cztery, koniec ułamka, 7. początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 8. początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamka
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RaV6eFhWZ3wzM
Ćwiczenie 7
Uzupełnij poniższe równości odpowiednimi liczbami. Kliknij w lukę, aby rozwinąć listę i wybierz brakującą liczbę dla każdej równości. początek ułamka, piętnaście, mianownik, trzydzieści dwa, koniec ułamka, podzielić na, pięć, równa się1. początek ułamka, pięć, mianownik, dziewięćdziesiąt sześć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, dwa, mianownik, dziewiętnaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, osiem, mianownik, sto pięćdziesiąt trzy, koniec ułamka, 4. początek ułamka, dziewięć, mianownik, sto jeden, koniec ułamka, 5. początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia sześć, koniec ułamka, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, trzydzieści dwa, koniec ułamka, 7. początek ułamka, pięć, mianownik, siedemdziesiąt siedem, koniec ułamka, 8. początek ułamka, cztery, mianownik, sto dwadzieścia jeden, koniec ułamkapoczątek ułamka, czternaście, mianownik, dziewiętnaście, koniec ułamka, podzielić na, siedem, równa się1. początek ułamka, pięć, mianownik, dziewięćdziesiąt sześć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, dwa, mianownik, dziewiętnaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, osiem, mianownik, sto pięćdziesiąt trzy, koniec ułamka, 4. początek ułamka, dziewięć, mianownik, sto jeden, koniec ułamka, 5. początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia sześć, koniec ułamka, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, trzydzieści dwa, koniec ułamka, 7. początek ułamka, pięć, mianownik, siedemdziesiąt siedem, koniec ułamka, 8. początek ułamka, cztery, mianownik, sto dwadzieścia jeden, koniec ułamkapoczątek ułamka, czterdzieści pięć, mianownik, siedemdziesiąt siedem, koniec ułamka, podzielić na, dziewięć, równa się1. początek ułamka, pięć, mianownik, dziewięćdziesiąt sześć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, dwa, mianownik, dziewiętnaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, osiem, mianownik, sto pięćdziesiąt trzy, koniec ułamka, 4. początek ułamka, dziewięć, mianownik, sto jeden, koniec ułamka, 5. początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia sześć, koniec ułamka, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, trzydzieści dwa, koniec ułamka, 7. początek ułamka, pięć, mianownik, siedemdziesiąt siedem, koniec ułamka, 8. początek ułamka, cztery, mianownik, sto dwadzieścia jeden, koniec ułamkapoczątek ułamka, dziewięćdziesiąt, mianownik, sto jeden, koniec ułamka, podzielić na, dziesięć, równa się1. początek ułamka, pięć, mianownik, dziewięćdziesiąt sześć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, dwa, mianownik, dziewiętnaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, osiem, mianownik, sto pięćdziesiąt trzy, koniec ułamka, 4. początek ułamka, dziewięć, mianownik, sto jeden, koniec ułamka, 5. początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia sześć, koniec ułamka, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, trzydzieści dwa, koniec ułamka, 7. początek ułamka, pięć, mianownik, siedemdziesiąt siedem, koniec ułamka, 8. początek ułamka, cztery, mianownik, sto dwadzieścia jeden, koniec ułamkapoczątek ułamka, dziewięć, mianownik, trzynaście, koniec ułamka, podzielić na, osiemnaście, równa się1. początek ułamka, pięć, mianownik, dziewięćdziesiąt sześć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, dwa, mianownik, dziewiętnaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, osiem, mianownik, sto pięćdziesiąt trzy, koniec ułamka, 4. początek ułamka, dziewięć, mianownik, sto jeden, koniec ułamka, 5. początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia sześć, koniec ułamka, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, trzydzieści dwa, koniec ułamka, 7. początek ułamka, pięć, mianownik, siedemdziesiąt siedem, koniec ułamka, 8. początek ułamka, cztery, mianownik, sto dwadzieścia jeden, koniec ułamkapoczątek ułamka, trzydzieści pięć, mianownik, czterdzieści osiem, koniec ułamka, podzielić na, czternaście, równa się1. początek ułamka, pięć, mianownik, dziewięćdziesiąt sześć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, dwa, mianownik, dziewiętnaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, osiem, mianownik, sto pięćdziesiąt trzy, koniec ułamka, 4. początek ułamka, dziewięć, mianownik, sto jeden, koniec ułamka, 5. początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia sześć, koniec ułamka, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, trzydzieści dwa, koniec ułamka, 7. początek ułamka, pięć, mianownik, siedemdziesiąt siedem, koniec ułamka, 8. początek ułamka, cztery, mianownik, sto dwadzieścia jeden, koniec ułamkapoczątek ułamka, czterdzieści, mianownik, pięćdziesiąt jeden, koniec ułamka, podzielić na, piętnaście, równa się1. początek ułamka, pięć, mianownik, dziewięćdziesiąt sześć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, dwa, mianownik, dziewiętnaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, osiem, mianownik, sto pięćdziesiąt trzy, koniec ułamka, 4. początek ułamka, dziewięć, mianownik, sto jeden, koniec ułamka, 5. początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia sześć, koniec ułamka, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, trzydzieści dwa, koniec ułamka, 7. początek ułamka, pięć, mianownik, siedemdziesiąt siedem, koniec ułamka, 8. początek ułamka, cztery, mianownik, sto dwadzieścia jeden, koniec ułamkapoczątek ułamka, sto dwadzieścia, mianownik, sto dwadzieścia jeden, koniec ułamka, podzielić na, trzydzieści, równa się1. początek ułamka, pięć, mianownik, dziewięćdziesiąt sześć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, dwa, mianownik, dziewiętnaście, koniec ułamka, 3. początek ułamka, osiem, mianownik, sto pięćdziesiąt trzy, koniec ułamka, 4. początek ułamka, dziewięć, mianownik, sto jeden, koniec ułamka, 5. początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia sześć, koniec ułamka, 6. początek ułamka, trzy, mianownik, trzydzieści dwa, koniec ułamka, 7. początek ułamka, pięć, mianownik, siedemdziesiąt siedem, koniec ułamka, 8. początek ułamka, cztery, mianownik, sto dwadzieścia jeden, koniec ułamka
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.

Dzielenie liczb mieszanych przez liczby naturalne

Przykład 4

Jak obliczyć ile waży jeden cukierek, dowiesz się, analizując poniższy przykład.

R1QwU2jtchSDi1
Animacja przedstawia przykład dzielenia liczby mieszanej przez liczbę naturalną.
Ważne!

Aby podzielić liczbę mieszaną przez liczbę naturalną, należy najpierw zamienić liczbę mieszaną na ułamek, a potem wykonać dzielenie ułamka niewłaściwego przez liczbę naturalną.

Na przykład:

R1HtBS0nOEF9E1
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RTLOhdJvtMaFy
Ćwiczenie 8
Uzupełnij poniższe równości odpowiednimi liczbami. Kliknij w lukę, aby rozwinąć listę i wybierz brakującą liczbę dla każdej równości. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, podzielić na, dwa, równa się1. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, 2. początek ułamka, jedenaście, mianownik, osiem, koniec ułamka, 3. jeden początek ułamka, dwa, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, siedem, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 5. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 6. jeden początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamkajeden początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, podzielić na, trzy, równa się1. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, 2. początek ułamka, jedenaście, mianownik, osiem, koniec ułamka, 3. jeden początek ułamka, dwa, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, siedem, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 5. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 6. jeden początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamkadwa początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, podzielić na, dwa, równa się1. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, 2. początek ułamka, jedenaście, mianownik, osiem, koniec ułamka, 3. jeden początek ułamka, dwa, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, siedem, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 5. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 6. jeden początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamkatrzy początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, podzielić na, trzy, równa się1. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, 2. początek ułamka, jedenaście, mianownik, osiem, koniec ułamka, 3. jeden początek ułamka, dwa, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, siedem, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 5. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 6. jeden początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamkapięć początek ułamka, dwa, mianownik, trzy, koniec ułamka, podzielić na, pięć, równa się1. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, 2. początek ułamka, jedenaście, mianownik, osiem, koniec ułamka, 3. jeden początek ułamka, dwa, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, siedem, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 5. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 6. jeden początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamkapięć początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, podzielić na, cztery, równa się1. początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, 2. początek ułamka, jedenaście, mianownik, osiem, koniec ułamka, 3. jeden początek ułamka, dwa, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 4. początek ułamka, siedem, mianownik, piętnaście, koniec ułamka, 5. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 6. jeden początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamka
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
Przykład 5

Czasami wygodniej jest wykonać dzielenie liczby mieszanej przez liczbę naturalną bez zamiany liczby mieszanej na ułamek.

Przyjrzyj się poniższym przykładom.

427:2=217

559:5=119

12611:3=4211

RYibim3TIv6Fj
Ćwiczenie 9
Uzupełnij poniższe równości odpowiednimi liczbami. Kliknij w lukę, aby rozwinąć listę i wybierz brakującą liczbę dla każdej równości. dwa początek ułamka, dwa, mianownik, trzy, koniec ułamka, podzielić na, dwa, równa się1. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 2. jeden początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamka, 3. dwa początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 4. pięć początek ułamka, dwa, mianownik, siedemnaście, koniec ułamka, 5. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 6. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 7. pięć początek ułamka, dwa, mianownik, dziewiętnaście, koniec ułamka, 8. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamkasześć początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, podzielić na, dwa, równa się1. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 2. jeden początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamka, 3. dwa początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 4. pięć początek ułamka, dwa, mianownik, siedemnaście, koniec ułamka, 5. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 6. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 7. pięć początek ułamka, dwa, mianownik, dziewiętnaście, koniec ułamka, 8. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamkatrzy początek ułamka, sześć, mianownik, siedem, koniec ułamka, podzielić na, trzy, równa się1. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 2. jeden początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamka, 3. dwa początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 4. pięć początek ułamka, dwa, mianownik, siedemnaście, koniec ułamka, 5. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 6. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 7. pięć początek ułamka, dwa, mianownik, dziewiętnaście, koniec ułamka, 8. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamkadziewięć początek ułamka, trzy, mianownik, cztery, koniec ułamka, podzielić na, trzy, równa się1. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 2. jeden początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamka, 3. dwa początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 4. pięć początek ułamka, dwa, mianownik, siedemnaście, koniec ułamka, 5. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 6. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 7. pięć początek ułamka, dwa, mianownik, dziewiętnaście, koniec ułamka, 8. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamkadziesięć początek ułamka, pięć, mianownik, sześć, koniec ułamka, podzielić na, pięć, równa się1. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 2. jeden początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamka, 3. dwa początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 4. pięć początek ułamka, dwa, mianownik, siedemnaście, koniec ułamka, 5. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 6. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 7. pięć początek ułamka, dwa, mianownik, dziewiętnaście, koniec ułamka, 8. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamkadwadzieścia cztery początek ułamka, osiem, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, podzielić na, osiem, równa się1. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 2. jeden początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamka, 3. dwa początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 4. pięć początek ułamka, dwa, mianownik, siedemnaście, koniec ułamka, 5. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 6. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 7. pięć początek ułamka, dwa, mianownik, dziewiętnaście, koniec ułamka, 8. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamkatrzydzieści początek ułamka, dwanaście, mianownik, siedemnaście, koniec ułamka, podzielić na, sześć, równa się1. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 2. jeden początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamka, 3. dwa początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 4. pięć początek ułamka, dwa, mianownik, siedemnaście, koniec ułamka, 5. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 6. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 7. pięć początek ułamka, dwa, mianownik, dziewiętnaście, koniec ułamka, 8. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamkaczterdzieści pięć początek ułamka, osiemnaście, mianownik, dziewiętnaście, koniec ułamka, podzielić na, dziewięć, równa się1. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 2. jeden początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamka, 3. dwa początek ułamka, jeden, mianownik, sześć, koniec ułamka, 4. pięć początek ułamka, dwa, mianownik, siedemnaście, koniec ułamka, 5. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 6. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, trzy, koniec ułamka, 7. pięć początek ułamka, dwa, mianownik, dziewiętnaście, koniec ułamka, 8. trzy początek ułamka, jeden, mianownik, cztery, koniec ułamka
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RCIWM5tAL00vz
Ćwiczenie 10
Uzupełnij poniższe równości odpowiednimi liczbami. Kliknij w lukę, aby rozwinąć listę i wybierz brakującą liczbę dla każdej równości. początek ułamka, dwa, mianownik, trzy, koniec ułamka, podzielić na, dwa, podzielić na, trzy, równa się1. początek ułamka, trzy, mianownik, dziesięć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dwadzieścia, koniec ułamka, 3. początek ułamka, jeden, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, jeden, mianownik, dziesięć, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamka, 6. początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamka, 7. początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia, koniec ułamka, 8. początek ułamka, trzy, mianownik, siedem, koniec ułamkapoczątek ułamka, dziewięć, mianownik, dziesięć, koniec ułamka, podzielić na, trzy, podzielić na, sześć, równa się1. początek ułamka, trzy, mianownik, dziesięć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dwadzieścia, koniec ułamka, 3. początek ułamka, jeden, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, jeden, mianownik, dziesięć, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamka, 6. początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamka, 7. początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia, koniec ułamka, 8. początek ułamka, trzy, mianownik, siedem, koniec ułamkacztery początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamka, podzielić na, dwa, podzielić na, pięć, równa się1. początek ułamka, trzy, mianownik, dziesięć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dwadzieścia, koniec ułamka, 3. początek ułamka, jeden, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, jeden, mianownik, dziesięć, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamka, 6. początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamka, 7. początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia, koniec ułamka, 8. początek ułamka, trzy, mianownik, siedem, koniec ułamkadziesięć początek ułamka, jeden, mianownik, dwa, koniec ułamka, podzielić na, pięć, podzielić na, siedem, równa się1. początek ułamka, trzy, mianownik, dziesięć, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dwadzieścia, koniec ułamka, 3. początek ułamka, jeden, mianownik, dziewięć, koniec ułamka, 4. początek ułamka, jeden, mianownik, dziesięć, koniec ułamka, 5. początek ułamka, trzy, mianownik, osiem, koniec ułamka, 6. początek ułamka, dwa, mianownik, siedem, koniec ułamka, 7. początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia, koniec ułamka, 8. początek ułamka, trzy, mianownik, siedem, koniec ułamka
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 11
R4Uuaf1t3s0yA
Przeciągnij odpowiednie liczby, uzupełniając luki na rysunku.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R17VTpqLlwmEm
Uzupełnij poniższe zdania podanymi liczbami. Kliknij w lukę, aby rozwinąć listę i wybierz poprawną wartość. Dzieląc liczbę dwadzieścia początek ułamka, cztery, mianownik, pięć, koniec ułamka przez liczbę dwa otrzymamy liczbę 1. początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 2. pięć początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 3. początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 4. dwa początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 5. początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 6. dziesięć początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 7. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 8. cztery początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka. Dzieląc uzyskany wynik przez liczbę dwa otrzymamy liczbę 1. początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 2. pięć początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 3. początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 4. dwa początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 5. początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 6. dziesięć początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 7. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 8. cztery początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka. Dzieląc ponownie uzyskany wynik przez liczbę pięć otrzymamy liczbę 1. początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 2. pięć początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 3. początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 4. dwa początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 5. początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 6. dziesięć początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 7. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 8. cztery początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka. Dzieląc ostatecznie poprzedni wynik przez liczbę trzynaście otrzymamy liczbę 1. początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 2. pięć początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 3. początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 4. dwa początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 5. początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 6. dziesięć początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 7. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 8. cztery początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka.Dzieląc liczbę dwadzieścia początek ułamka, cztery, mianownik, pięć, koniec ułamka przez liczbę pięć otrzymamy liczbę 1. początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 2. pięć początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 3. początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 4. dwa początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 5. początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 6. dziesięć początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 7. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 8. cztery początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka. Dzieląc uzyskany wynik przez liczbę dwa otrzymamy liczbę 1. początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 2. pięć początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 3. początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 4. dwa początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 5. początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 6. dziesięć początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 7. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 8. cztery początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka. Dzieląc ponownie uzyskany wynik przez liczbę trzynaście otrzymamy liczbę 1. początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 2. pięć początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 3. początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 4. dwa początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 5. początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 6. dziesięć początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 7. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 8. cztery początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka. Dzieląc ostatecznie poprzedni wynik przez liczbę dwa otrzymamy liczbę 1. początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 2. pięć początek ułamka, jeden, mianownik, pięć, koniec ułamka, 3. początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 4. dwa początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 5. początek ułamka, dwa, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 6. dziesięć początek ułamka, dwa, mianownik, pięć, koniec ułamka, 7. jeden początek ułamka, jeden, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka, 8. cztery początek ułamka, cztery, mianownik, dwadzieścia pięć, koniec ułamka.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
Przykład 6

Dzielenie liczb mieszanych przez liczby naturalne często wykorzystuje się w sytuacjach praktycznych.

Rq7x0I0eLnx5M1
Animacja przedstawia przykład dzielenia liczby mieszanej przez liczbę naturalną.
R9LaSUDHlvIVz
Ćwiczenie 12
Filip nie mógł dokładnie zważyć na swojej wadze jednego cukierka. Zważył więc trzydzieści cukierków i okazało się, że ważyły początek ułamka, dziewięć, mianownik, dziesięć, koniec ułamka, kg. Ile kilogramów ważył jeden cukierek? Ile to dekagramów?
Uzupełnij poniższe luki. Kliknij w nie, aby rozwinąć listę, a następnie wybierz poprawną odpowiedź. Odpowiedź: Jeden cukierek ważył 1. początek ułamka, trzy, mianownik, sto, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dziesięć, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, sto, koniec ułamka, 4. dwa, 5. trzydzieści, 6. trzykg, jest to 1. początek ułamka, trzy, mianownik, sto, koniec ułamka, 2. początek ułamka, trzy, mianownik, dziesięć, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dwa, mianownik, sto, koniec ułamka, 4. dwa, 5. trzydzieści, 6. trzydag.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RnHRkAJHn6GHu
Ćwiczenie 13
Wstążkę długości pięć początek ułamka, siedem, mianownik, dziesięć, koniec ułamka, m podzielono na piętnaście równych kawałków. Jaką długość miał jeden kawałek? Podaj wynik w metrach i centymetrach.
Uzupełnij poniższe luki. Kliknij w nie, aby rozwinąć listę, a następnie wybierz poprawną odpowiedź. Odpowiedź: Jeden kawałek miał długość 1. trzydzieści cztery, 2. początek ułamka, siedemnaście, mianownik, pięćdziesiąt, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dziewiętnaście, mianownik, pięćdziesiąt, koniec ułamka, 4. początek ułamka, dwadzieścia jeden, mianownik, pięćdziesiąt, koniec ułamka, 5. czterdzieści dwa, 6. trzydzieści osiemm, czyli 1. trzydzieści cztery, 2. początek ułamka, siedemnaście, mianownik, pięćdziesiąt, koniec ułamka, 3. początek ułamka, dziewiętnaście, mianownik, pięćdziesiąt, koniec ułamka, 4. początek ułamka, dwadzieścia jeden, mianownik, pięćdziesiąt, koniec ułamka, 5. czterdzieści dwa, 6. trzydzieści osiemcm.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.

Notatnik

Możesz skorzystać z poniższego pola tekstowego do zapisania swoich notatek, rozwiązań zadań i innych informacji, które uważasz za potrzebne.

R1b8OvSPUG8s3
(Uzupełnij).
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.