R11glAlcQtc9O
Zdjęcie osoby dorosłej i dziecka siedzących na ośnieżonym stoku górskim. Osoby te ubrane są w stroje narciarskie, na nogach mają krótkie narty. Obok na śniegu leżą kijki do nart. Na czarnym pasku napis - Działania na liczbach całkowitych.

Działania na liczbach całkowitych

Źródło: Fotolia, tylko do użytku edukacyjnego na zpe.gov.pl.

1. Dodawanie liczb całkowitych

W tym materiale zawarte są wiadomości na temat dodawania liczb całkowitych. Dzięki zamieszczonym tu ćwiczeniom, utrwalisz i rozwiniesz umiejętności w zakresie dodawania liczb całkowitych, również z wykorzystaniem kalkulatora oraz osi liczbowej. Obliczysz w pamięci brakujący składnik sumy.

Przykład 1

Liczby całkowite można dodawać korzystając z kalkulatora, posługując się osią liczbową lub korzystając z własności tych liczb.

RVxUYaM8Eqpsr1
Animacja przedstawia działania matematyczne, które są głównym tematem tego materiału.
R1bnyLtXV2WPt
Ćwiczenie 1
Oblicz, korzystając z kalkulatora, a następnie uzupełnij luki odpowiednimi liczbami. Kliknij w lukę, aby rozwinąć listę i wybierz brakującą liczbę dla każdej równości. trzy, plus, nawias, minus, pięć, zamknięcie nawiasu = 1. minus, trzy, 2. minus, jeden, 3. minus, dwa, 4. minus, czternaście, 5. minus, piętnaście, 6. minus, pięć, 7. minus, dwa, 8. minus, osiem, 9. zero, 10. minus, siedem, 11. minus, dwa, 12. zero, 13. minus, jedennawias, minus, sześć, zamknięcie nawiasu, plus, cztery =1. minus, trzy, 2. minus, jeden, 3. minus, dwa, 4. minus, czternaście, 5. minus, piętnaście, 6. minus, pięć, 7. minus, dwa, 8. minus, osiem, 9. zero, 10. minus, siedem, 11. minus, dwa, 12. zero, 13. minus, jedennawias, minus, sześć, zamknięcie nawiasu, plus, nawias, minus, dziewięć, zamknięcie nawiasu 1. minus, trzy, 2. minus, jeden, 3. minus, dwa, 4. minus, czternaście, 5. minus, piętnaście, 6. minus, pięć, 7. minus, dwa, 8. minus, osiem, 9. zero, 10. minus, siedem, 11. minus, dwa, 12. zero, 13. minus, jedensiedem, plus, nawias, minus, dziewięć, zamknięcie nawiasu 1. minus, trzy, 2. minus, jeden, 3. minus, dwa, 4. minus, czternaście, 5. minus, piętnaście, 6. minus, pięć, 7. minus, dwa, 8. minus, osiem, 9. zero, 10. minus, siedem, 11. minus, dwa, 12. zero, 13. minus, jedentrzy, plus, nawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu 1. minus, trzy, 2. minus, jeden, 3. minus, dwa, 4. minus, czternaście, 5. minus, piętnaście, 6. minus, pięć, 7. minus, dwa, 8. minus, osiem, 9. zero, 10. minus, siedem, 11. minus, dwa, 12. zero, 13. minus, jedennawias, minus, pięć, zamknięcie nawiasu, plus, cztery 1. minus, trzy, 2. minus, jeden, 3. minus, dwa, 4. minus, czternaście, 5. minus, piętnaście, 6. minus, pięć, 7. minus, dwa, 8. minus, osiem, 9. zero, 10. minus, siedem, 11. minus, dwa, 12. zero, 13. minus, jedennawias, minus, sześć, zamknięcie nawiasu, plus, nawias, minus, osiem, zamknięcie nawiasu 1. minus, trzy, 2. minus, jeden, 3. minus, dwa, 4. minus, czternaście, 5. minus, piętnaście, 6. minus, pięć, 7. minus, dwa, 8. minus, osiem, 9. zero, 10. minus, siedem, 11. minus, dwa, 12. zero, 13. minus, jedennawias, minus, jedenaście, zamknięcie nawiasu, plus, osiem 1. minus, trzy, 2. minus, jeden, 3. minus, dwa, 4. minus, czternaście, 5. minus, piętnaście, 6. minus, pięć, 7. minus, dwa, 8. minus, osiem, 9. zero, 10. minus, siedem, 11. minus, dwa, 12. zero, 13. minus, jedentrzy, plus, nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu 1. minus, trzy, 2. minus, jeden, 3. minus, dwa, 4. minus, czternaście, 5. minus, piętnaście, 6. minus, pięć, 7. minus, dwa, 8. minus, osiem, 9. zero, 10. minus, siedem, 11. minus, dwa, 12. zero, 13. minus, jedennawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu, plus, cztery 1. minus, trzy, 2. minus, jeden, 3. minus, dwa, 4. minus, czternaście, 5. minus, piętnaście, 6. minus, pięć, 7. minus, dwa, 8. minus, osiem, 9. zero, 10. minus, siedem, 11. minus, dwa, 12. zero, 13. minus, jeden
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
ReQ6uppzRjtOP
Ćwiczenie 2
Oblicz, korzystając z kalkulatora, a następnie uzupełnij luki odpowiednimi liczbami. Kliknij w lukę, aby rozwinąć listę i wybierz brakującą liczbę dla każdej równości. nawias, minus, sześć, zamknięcie nawiasu, plus, nawias, minus, siedem, zamknięcie nawiasu, równa się 1. trzy, 2. minus, dwanaście, 3. minus, szesnaście, 4. minus, siedemnaście, 5. minus, jedenaście, 6. jeden, 7. dwa, 8. jeden, 9. dwa, 10. pięć, 11. jeden, 12. minus, trzynaście, 13. minus, trzynaścienawias, minus, dziewięć, zamknięcie nawiasu, plus, nawias, minus, siedem, zamknięcie nawiasu, równa się 1. trzy, 2. minus, dwanaście, 3. minus, szesnaście, 4. minus, siedemnaście, 5. minus, jedenaście, 6. jeden, 7. dwa, 8. jeden, 9. dwa, 10. pięć, 11. jeden, 12. minus, trzynaście, 13. minus, trzynaścietrzy, plus, nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, równa się 1. trzy, 2. minus, dwanaście, 3. minus, szesnaście, 4. minus, siedemnaście, 5. minus, jedenaście, 6. jeden, 7. dwa, 8. jeden, 9. dwa, 10. pięć, 11. jeden, 12. minus, trzynaście, 13. minus, trzynaścienawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu, plus, cztery, równa się 1. trzy, 2. minus, dwanaście, 3. minus, szesnaście, 4. minus, siedemnaście, 5. minus, jedenaście, 6. jeden, 7. dwa, 8. jeden, 9. dwa, 10. pięć, 11. jeden, 12. minus, trzynaście, 13. minus, trzynaścienawias, minus, sześć, zamknięcie nawiasu, plus, nawias, minus, sześć, zamknięcie nawiasu, równa się 1. trzy, 2. minus, dwanaście, 3. minus, szesnaście, 4. minus, siedemnaście, 5. minus, jedenaście, 6. jeden, 7. dwa, 8. jeden, 9. dwa, 10. pięć, 11. jeden, 12. minus, trzynaście, 13. minus, trzynaściedziesięć, plus, nawias, minus, dziewięć, zamknięcie nawiasu, równa się 1. trzy, 2. minus, dwanaście, 3. minus, szesnaście, 4. minus, siedemnaście, 5. minus, jedenaście, 6. jeden, 7. dwa, 8. jeden, 9. dwa, 10. pięć, 11. jeden, 12. minus, trzynaście, 13. minus, trzynaścietrzy, plus, nawias, minus, jeden, zamknięcie nawiasu, równa się 1. trzy, 2. minus, dwanaście, 3. minus, szesnaście, 4. minus, siedemnaście, 5. minus, jedenaście, 6. jeden, 7. dwa, 8. jeden, 9. dwa, 10. pięć, 11. jeden, 12. minus, trzynaście, 13. minus, trzynaścienawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, plus, cztery, równa się 1. trzy, 2. minus, dwanaście, 3. minus, szesnaście, 4. minus, siedemnaście, 5. minus, jedenaście, 6. jeden, 7. dwa, 8. jeden, 9. dwa, 10. pięć, 11. jeden, 12. minus, trzynaście, 13. minus, trzynaścienawias, minus, sześć, zamknięcie nawiasu, plus, nawias, minus, pięć, zamknięcie nawiasu, równa się 1. trzy, 2. minus, dwanaście, 3. minus, szesnaście, 4. minus, siedemnaście, 5. minus, jedenaście, 6. jeden, 7. dwa, 8. jeden, 9. dwa, 10. pięć, 11. jeden, 12. minus, trzynaście, 13. minus, trzynaścienawias, minus, jedenaście, zamknięcie nawiasu, plus, nawias, minus, sześć, zamknięcie nawiasu, równa się 1. trzy, 2. minus, dwanaście, 3. minus, szesnaście, 4. minus, siedemnaście, 5. minus, jedenaście, 6. jeden, 7. dwa, 8. jeden, 9. dwa, 10. pięć, 11. jeden, 12. minus, trzynaście, 13. minus, trzynaście
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
Ważne!
  • Suma dwóch liczb ujemnych jest liczbą ujemną. Aby dodać dwie liczby ujemne, dodajemy ich wartości bezwzględne i stawiamy znak minus przed otrzymanym wynikiem.

-3+-6=-3+6=-9

  • Suma liczby dodatniej i liczby ujemnej może być albo liczbą dodatnią, albo ujemną, albo równą zero. Aby dodać liczby mające różne znaki, odejmujemy ich wartości bezwzględne  i stawiamy taki znak, jaki ma liczba o większej wartości bezwzględnej.

-6+2=-6-2=-4

-2+6=+6-2=4

-6+6=6-6=0

Suma liczb przeciwnych jest równa zero.

R1MLo3T3rQV7X
Ćwiczenie 3
Uzupełnij poniższe zdania podanymi liczbami. Kliknij w lukę, aby rozwinąć listę i wybierz poprawną wartość. Suma liczb czternaście i nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu wynosi 1. pięć, 2. minus, siedem, 3. minus, dwanaście, 4. dwanaście, 5. minus, siedemnaście, 6. minus, jeden, 7. minus, dziesięć.Suma liczb nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu i nawias, minus, siedem, zamknięcie nawiasu wynosi 1. pięć, 2. minus, siedem, 3. minus, dwanaście, 4. dwanaście, 5. minus, siedemnaście, 6. minus, jeden, 7. minus, dziesięć.Suma liczbnawias, minus, piętnaście, zamknięcie nawiasu i czternaście wynosi 1. pięć, 2. minus, siedem, 3. minus, dwanaście, 4. dwanaście, 5. minus, siedemnaście, 6. minus, jeden, 7. minus, dziesięć.Suma liczb nawias, minus, jedenaście, zamknięcie nawiasu i nawias, minus, sześć, zamknięcie nawiasu wynosi 1. pięć, 2. minus, siedem, 3. minus, dwanaście, 4. dwanaście, 5. minus, siedemnaście, 6. minus, jeden, 7. minus, dziesięć.Suma liczb dwadzieścia i nawias, minus, dwadzieścia siedem, zamknięcie nawiasu wynosi 1. pięć, 2. minus, siedem, 3. minus, dwanaście, 4. dwanaście, 5. minus, siedemnaście, 6. minus, jeden, 7. minus, dziesięć.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
RqZHcYADgVrQy
Ćwiczenie 4
Oblicz w pamięci, a następnie uzupełnij luki odpowiednimi liczbami. Kliknij w lukę, aby rozwinąć listę i wybierz brakującą liczbę dla każdej równości. czternaście, plus, nawias, minus, sześć, zamknięcie nawiasu, równa się Tu uzupełnijnawias, minus, dwadzieścia dziewięć, zamknięcie nawiasu, plus, szesnaście, równa się Tu uzupełnijnawias, minus, dziewiętnaście, zamknięcie nawiasu, plus, nawias, minus, dwadzieścia trzy, zamknięcie nawiasu, równa się Tu uzupełnijszesnaście, plus, nawias, minus, siedemnaście, zamknięcie nawiasu, równa się Tu uzupełnijnawias, minus, czterdzieści jeden, zamknięcie nawiasu, plus, pięćdziesiąt pięć, równa się Tu uzupełnijnawias, minus, czterdzieści pięć, zamknięcie nawiasu, plus, nawias, minus, trzydzieści siedem, zamknięcie nawiasu, równa się Tu uzupełnijdwadzieścia sześć, plus, nawias, minus, osiemnaście, zamknięcie nawiasu, równa się Tu uzupełnijnawias, minus, trzydzieści dziewięć, zamknięcie nawiasu, plus, dwadzieścia dwa, równa się Tu uzupełnijnawias, minus, pięćdziesiąt dziewięć, zamknięcie nawiasu, plus, nawias, minus, sześćdziesiąt trzy, zamknięcie nawiasu, równa się Tu uzupełnijsiedemnaście, plus, nawias, minus, dwadzieścia osiem, zamknięcie nawiasu, równa się Tu uzupełnijnawias, minus, pięćdziesiąt osiem, zamknięcie nawiasu, plus, trzydzieści dziewięć, równa się Tu uzupełnijnawias, minus, dwanaście, zamknięcie nawiasu, plus, nawias, minus, sto dwadzieścia trzy, zamknięcie nawiasu, równa się Tu uzupełnij
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
Przykład 2

Liczby całkowite możemy dodawać za pomocą osi liczbowej.

R1QQyUPPnOFjP1
Animacja przedstawia w jaki sposób możemy dodawać liczby całkowite na osi liczbowej.
Ćwiczenie 5
R1bfXrh8TrKkh
Dopasuj do ilustracji odpowiednią sumę. Przeciągnij odpowiednie wartości, uzupełniając luki na rysunkach.
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
R1TiSZxFD0tUT
Uzupełnij poniższe równości odpowiednimi liczbami. Kliknij w lukę, aby rozwinąć listę i wybierz brakującą liczbę dla każdej równości. nawias, minus, sześć, zamknięcie nawiasu, plus 1. nawias, minus, czternaście, zamknięcie nawiasu, 2. nawias, minus, siedem, zamknięcie nawiasu, 3. nawias, minus, pięć, zamknięcie nawiasu, 4. nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu, 5. nawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu, 6. nawias, minus, dziewięć, zamknięcie nawiasu równa się, nawias, minus, jedenaście, zamknięcie nawiasunawias, minus, czternaście, zamknięcie nawiasu, plus, siedem, równa się 1. nawias, minus, czternaście, zamknięcie nawiasu, 2. nawias, minus, siedem, zamknięcie nawiasu, 3. nawias, minus, pięć, zamknięcie nawiasu, 4. nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu, 5. nawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu, 6. nawias, minus, dziewięć, zamknięcie nawiasunawias, minus, sześć, zamknięcie nawiasu, plus 1. nawias, minus, czternaście, zamknięcie nawiasu, 2. nawias, minus, siedem, zamknięcie nawiasu, 3. nawias, minus, pięć, zamknięcie nawiasu, 4. nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu, 5. nawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu, 6. nawias, minus, dziewięć, zamknięcie nawiasu równa się, nawias, minus, dziewięć, zamknięcie nawiasu1. nawias, minus, czternaście, zamknięcie nawiasu, 2. nawias, minus, siedem, zamknięcie nawiasu, 3. nawias, minus, pięć, zamknięcie nawiasu, 4. nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu, 5. nawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu, 6. nawias, minus, dziewięć, zamknięcie nawiasu plus, sześć, równa się, nawias, minus, osiem, zamknięcie nawiasunawias, minus, sześć, zamknięcie nawiasu, plus 1. nawias, minus, czternaście, zamknięcie nawiasu, 2. nawias, minus, siedem, zamknięcie nawiasu, 3. nawias, minus, pięć, zamknięcie nawiasu, 4. nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu, 5. nawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu, 6. nawias, minus, dziewięć, zamknięcie nawiasu równa się, nawias, minus, dziesięć, zamknięcie nawiasunawias, minus, czternaście, zamknięcie nawiasu, plus, pięć, równa się 1. nawias, minus, czternaście, zamknięcie nawiasu, 2. nawias, minus, siedem, zamknięcie nawiasu, 3. nawias, minus, pięć, zamknięcie nawiasu, 4. nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu, 5. nawias, minus, cztery, zamknięcie nawiasu, 6. nawias, minus, dziewięć, zamknięcie nawiasu
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
ROXTzYYWwRLZ1
Ćwiczenie 6
Oblicz w pamięci. Uzupełnij luki, wpisując odpowiednie liczby. nawias, minus, pięć, zamknięcie nawiasu, plus, trzy, plus Tu uzupełnij równa się, nawias, minus, dziewięć, zamknięcie nawiasu, plus, dwanawias, minus, jedenaście, zamknięcie nawiasu, plus, piętnaście, plus Tu uzupełnij równa się, nawias, minus, czternaście, zamknięcie nawiasu, plus, dwanaścienawias, minus, dziewięć, zamknięcie nawiasu, plus, nawias, minus, jeden, zamknięcie nawiasu, plus Tu uzupełnij równa się, siedem, plus, nawias, minus, jeden, zamknięcie nawiasutrzynaście, plus, nawias, minus, osiem, zamknięcie nawiasu, plus Tu uzupełnij równa się, nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu, plus, nawias, minus, trzy, zamknięcie nawiasu piętnaście, plus, dwa, plus Tu uzupełnij równa się, nawias, minus, jedenaście, zamknięcie nawiasu, plus, trzynaścienawias, minus, piętnaście, zamknięcie nawiasu, plus, czternaście, plus Tu uzupełnij równa się, nawias, minus, siedem, zamknięcie nawiasu, plus, nawias, minus, dwa, zamknięcie nawiasu
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 7

Połącz w pary działanie i wynik.

RfY5zdRxsNB0U
Źródło: Ośrodek Rozwoju Edukacji, licencja: CC BY 3.0.

Notatnik

Możesz skorzystać z poniższego pola tekstowego do zapisania swoich notatek, rozwiązań zadań i innych informacji, które uważasz za potrzebne.

R1b8OvSPUG8s3
(Uzupełnij).
Źródło: Zespół autorski Politechniki Łódzkiej, licencja: CC BY 3.0.