Pejzaż jako temat w malarstwie polskiego realizmu (Józef Szermentowski, Wojciech Gerson)
Słownik pojęć
(franc.) pomieszczenie lub zespół pomieszczeń, stanowiący przestrzeń dla twórczych działań artysty, dostosowany do indywidualnych upodobań i charakteru wykonywanej profesji (najczęściej: fotograf, malarz, rzeźbiarz)
grupa francuskich malarzy, którzy w latach 1830‑1860/70 tworzyła w okolicach podparyskiej wioski Barbizon na skraju Lasu. Domeną ich były pejzaże, które zrywały z wyidealizowanym pejzażem akademickim, a preferowały pracę w plenerze i malowanie natury zgodne z własnym odczuciem. Utorowali drogę dla impresjonistów. Najważniejszymi przedstawicielami byli: Théodore Rousseau, Jean‑Francoise Millet, Camille Corot, Charles‑Francoise Daubigny.
technika graficzna druku płaskiego, w której rysunek przeznaczony do odbicia ryciny wykonuje się na kamieniu litograficznym; także odbitka wykonana tą techniką. Zależnie od sposobu wykonania rysunku wyróżnić można trzy zasadnicze rodzaje techniki litografii: 1) sposób bezpośredni, gdy rysunek wykonywany jest na powierzchni kamienia lub blachy; 2) sposób pośredni, czyli przedruk, gdy rysunek wykonany na papierze przenosi się w prasie na formę litograficzną; 3) sposób druku wklęsłego kamienioryt, kwasoryt, w którym rysunek rytuje się lub trawi na wypolerowanej powierzchni kamienia.
(franc. (en) plein air - (pod) gołym niebem) malowanie krajobrazu bezpośrednio z natury, w przestrzeni otwartej; do XIX wieku z natury wykonywano tylko szkice i studia rysunkowe, służące jako pomoc do kompozycji malowanych w pracowni; właściwy plener zapoczątkowała szkoła angielska na początku XIX wieku, był on też jednym z programowych założeń szkoły barbizońskiej i impresjonistów (krajobraz). Plenerem nazywa się też obrazowe akcje plenerowe, polegające na czasowych zgrupowaniach, zwykle w jednej miejscowości, malarzy czy rzeźbiarzy poświęcających się wspólnej pracy w plenerze.
przedstawienie w malarstwie, grafice, rzeźbie sceny z życia codziennego, również sceny związane ze zwyczajami lub obrzędami, a także z życiem towarzyskim. Znane już w starożytności (reliefy i drobna plastyka egipska, wazy greckie i etruskie, freski pompejańskie) i średniowieczu (rzeźbione głowice romańskie, miniatury); włoskie i francuskie malarstwo renesansowe podejmowało tematy rodzajowe bardzo rzadko; jako odrębny gatunek malarski rozwinęło się w xvi w., a w xvii w. W okresie baroku, zwłaszcza we Flandrii i Holandii, rozpowszechniło się również w innych krajach Europy; w xviii w. Występowało głównie w dwóch odmianach: jako scena ogrodowa, sielankowa oraz jako scena moralizatorska; w drugiej połowie xix wieku - szczyt popularności tematyki rodzajowej.
(niem. Staffage) postacie ludzkie i zwierzęce - zazwyczaj niewielkie - lub skromne sceny rodzajowe, wprowadzane do kompozycji krajobrazowych w celu ich ożywienia lub upiększenia.
dzieło sztuki o charakterze szkicowym, będące analizą szczegółowego tematu interesującego artystę.