RD9D92AUZP27N1
Ilustracja o kształcie poziomego prostokąta przedstawia obraz Edwarda Muncha „Taniec życia”. Na ilustracji przedstawione są tańczące pary na zielonej łące. Dwie kobiety znajdujące się po bokach obserwują tańczące w centrum osoby. Młoda kobieta w jasnej sukni chce zerwać kwiat miłości, którego sama nie chce ofiarować (tak opisywał en obraz sam Munch) Po prawej stronie obrazu, przepełniona smutkiem kobieta w czerni symbolizuje odrzucenie artysty. Pary w tle tworzą korowód. Za postaciami widoczna jest tafla wody, w której odbija się księżyc. Z tyłu czterech postaci pierwszoplanowych – korowód tańczących par na tle morza, oświetlonego blaskiem księżyca.

Ekspresja i symbolika w malarstwie Edvarda Muncha

Źródło: Børre, dostępny w internecie: Wikimedia.org, domena publiczna.

Słownik pojęć

École des Beaux‑Arts
École des Beaux‑Arts

École des Beaux‑Arts właśc. École Nationale Supérieure des Beaux‑Arts, - Szkoła Sztuk Pięknych, wyższa uczelnia artystyczna w Paryżu, jako uczelnia niezależna od Académie des Beaux‑Arts – Akademii Sztuk Pięknych, istniejąca od 1916 roku. Jej zaczątkiem była École Impériale et Spéciale des Beaux‑Arts (Cesarska Specjalna Szkoła Sztuk Pięknych) – założona w 1807 roku. W XIX w. szkoła kształciła malarzy, rzeźbiarzy i architektów wg tradycyjnego schematu zapoczątkowanego w XVII w. Związana z systemem państwowego mecenatu, była bastionem akademizmu. Mimo iż należała do najważniejszych uczelni artystycznych Europy, była krytykowana za konserwatyzm. Od poł. XIX w. konkurencją dla niej były prywatne akademie i pracownie. Ostatnia reforma szkoły została przeprowadzona 1968, kiedy wydzielono z niej wydział architektury i zmieniono nazwę na École Nationale Supérieure des Beaux‑Arts. W szkole znajdują się zbiory kopii słynnych dzieł sztuki, prac konkursowych oraz duża biblioteka.

ekspresjonizm
ekspresjonizm

nurt artystyczny obejmujący różne dziedziny sztuki - plastykę, literaturę, muzykę, taniec, film. Zajmujący pozycję opozycyjną zarówno wobec malarstwa akademickiego, jak i realizmu i impresjonizmu. Manifestujący się w większości krajów europejskich, a także w USA i Meksyku. Rozwijał się od końca XIX wieku i w pierwszej ćwierci XX w. Największą rolę odegrał w sztuce krajów niemieckojęzycznych. Nurt w malarstwie cechujący się dążeniem do wywarcia silnego wrażenia na odbiorcy. Expressio z łaciny oznacza „wyrażam”. Słowa ekspresjonizm w odniesieniu do malarstwa po raz pierwszy użył J.A. Hervé, nazywając w ten sposób cykl swoich obrazów wystawionych w Salonie Niezależnych. Podstawowym dążeniem ekspresjonistów była ekspresja własnych emocji, stanów psychicznych i uczuć. Sztuka miała być w pełni subiektywna. W tym celu stosowano wyraziste środki artystyczne takie jak: deformacja, wyolbrzymienie (zwłaszcza brzydoty), ostro malowane kontury przedmiotów, kontrasty barwne i wyraziste kolory.

grafika
grafika

(od gr. gráphō - piszę, rysuję) dziedzina sztuki, której istotą jest powielanie na papierze (rzadziej pergaminie, atłasie, jedwabiu) kompozycji z uprzednio przygotowanej formy — klocka drewnianego, płyty metalowej (miedzianej, żelaznej, cynkowej, ołowianej, stalowej, aluminiowej), kamienia litograficznego oraz innych materiałów (ceraty, linoleum, szkła, gipsu), od których często wywodzi się nazwa techniki.

grawiura
grawiura

(ranc. Gravure) rycina odbita z płyty metalowej, wykonana techniką druku wklęsłego. Określenie to stosowane jest głównie do odbitek technik wklęsłych litograficznych, takich jak np. kamienioryt czy kwasoryt. Częstym błędem jest stosowanie tego terminu odnośnie do rycin wykonanych technikami druku wypukłego.

litografia
litografia

(od gr. líthos - kamień, gráphō - piszę) technika graficzna zaliczana do druku płaskiego, gdzie rysunek przeznaczony do powielania wykonuje się na kamieniu litograficznym. Także odbitki wykonane są w tej technice.

Pont‑Avent
Pont‑Avent

Szkoła z Pont‑Avent - nazwa nadana została grupie malarzy (m.in.: C. Amiet, É. Bernard, Ch. Laval, J. Meyer de Haan, A. Séguin, P. Sérusier), którzy skupili się w latach 1888–1900 wokół Paula Gauguina, podczas jego pobytu w Bretanii w Pont‑Aven.

postimpresjonizm
postimpresjonizm

Kierunek w malarstwie, głównie w sztuce francuskiej na przełomie XIX i XX wieku. Ramy czasowe zostały określone wyjątkowo precyzyjnie – od 1886 r. (ostatnia wystawa impresjonistów) do 1905 (pierwsza wystawa fowistów).Jak wskazuje sam termin - nurt następujący po impresjonizmie, wyrastający z niego, lecz w dużej mierze odrzucający jego założenia. Postimpresjoniści kontynuowali zainicjowane przez impresjonistów poszukiwania kolorystyczne ale odrzucali zasadę mimesis. Według nich obraz powinien być autonomicznym dziełem sztuki. Inwencja artysty była ważniejsza niż wierne naśladowanie rzeczywistości. Ich twórczość charakteryzowała się większym ładunkiem emocjonalnym, była też bardziej subiektywna. Dbają o bogaty koloryt dzieła, oddanie swoich uczuć i przemyśleń, a nie o grę światła i uchwycenie chwili.

rytownictwo
rytownictwo

Dział grafiki, sztuka wycinania, rycia lub trawienia kompozycji własnych (grafika autorska) bądź cudzych (grafika reprodukcyjna) na płycie metalowej lub klocku drewnianym.

secesja
secesja

Określenie stylu panującego na przełomie XIX i XX wieku (od lat 90. do początku XX w) w sztuce europejskiej i amerykańskiej, Termin wywodzi się od łacińskiego słowa seccesio, które oznacza „odejście”, „oderwanie się”. Prąd ten stanowił rzeczywiście odejście od panującego przez wieki stylu klasycznego, zerwanie z akademickim przestrzeganiem norm i naśladownictwem dawnych epok. We Francji styl określany jako Art Nouveau, czyli Nowa Sztuka. W Niemczech - Jugendstil. Secesja wpisuje się w szerokie ramy – modernizmu. Charakterystycznymi dla secesji środkami obrazowania stylistycznego są: łagodne, faliste linie, swobodna kompozycja, asymetria, bogactwo ornamentyki głównie roślinnej, zwierzęcej i abstrakcyjnej, linearyzm i pastelowe barwy. Twórcy secesyjni fascynowali się sztuką japońską. W niej szukali inspiracji. Wprowadzano egzotyczne motywy i jasny koloryt. Stosowanie płaskiej plamy było świadectwem zerwania z obowiązującymi regułami perspektywy i światłocienia. Artyści tworzyli we wszystkich dziedzinach sztuki, także użytkowych: ceramice, modzie, biżuterii.

Secesja Berlińska, Berliner Sezession
Secesja Berlińska, Berliner Sezession

Ugrupowanie powstałe w 1899 roku z inicjatywy artystów przeciwstawiających się sztuce akademickiej, którzy wystąpili z ugrupowania Die Verein Berliner Künstler (Związek Artystów Berlińskich). Zaczątkiem Secesji Berlińskiej była grupa Elf. Secesja Berlińska jednoczyła artystów różnych orientacji, głównie impresjonistów (M. Liebermann, M. Slevogt) i modernistów (W. Leistikow). Narastające tendencje konserwatywne (po 1910) doprowadziły do powstania opozycyjnej grupy Neue Sezession, łączącej członków grupy Die Brücke i Neue Künstlervereinigung.

symbolizm
symbolizm

Kierunek w sztukach plastycznych i literaturze zapoczątkowany w II połowie XIX stulecia. Pojęcie „symbolizm” po raz pierwszy użyte zostało w 1886 roku. Było tytułem manifestu opublikowanego we francuskim „Le Figaro”, grupy artystycznej poetów francuskich, którzy z symboli budowali płaszczyznę wyrażania w swoich wierszach. U jego podstaw legło przeświadczenie, iż świat poznawany przez człowieka jest tylko pozorny, a w jego głębi (pod tym, co dostępne ludzkiemu poznaniu) kryją się prawdziwe wartości, których nie da się pojąć za pomocą rozumu bądź zmysłów (kryzys naukowego światopoglądu). W przypadku takiego pojmowania rzeczywistości niemożliwe staje się także wyrażanie jej za pomocą tradycyjnego języka. Jej istotę można oddać tylko poprzez symbole – wieloznaczne przedstawienia wymykające się stałej i jednoznacznej interpretacji.