Rozwój nowoczesnych technologii i konstrukcji inżynieryjnych w architekturze II połowy XIX wieku
Słownik pojęć
1) pionowa podpora, najczęściej wolno stojąca, spełniająca podobną funkcję jak kolumna (może mieć również bazę, głowicę, nasadnik), o przekroju wielobocznym, z kamienia, cegły, betonu itp.; znany od starożytności, szeroko stosowany do dzisiaj; w architekturze gotyckiej główny element systemu przyporowego; filary w budownictwie mostowym służą do oparcia przęseł; 2) pośrednia podpora mostu dzieląca go na przęsła i przenosząca obciążenia z przęseł na podłoże; często od strony prądu rzeki filar jest wyposażony w izbicę; filary mostów drewnianych są nazywane jarzmami; filarami zwane są też elementy rozdzielające zamknięcia przelewów jazów i zapór.
płaski lub przestrzenny rodzaj konstrukcji z prętów drewnianych, metalowych, żelbetowych lub kompozytowych, łączonych (np. skręcanych, klejonych, spawanych) w węzłach.
most, w którym przęsła są utrzymywane we właściwym położeniu przez układ lin (dawniej łańcuchów) podwieszonych do pylonów/wież mostu, w którym pomiędzy pylonami/wieżami rozpięto liny/taśmy/łańcuchy, na których podwieszono przęsła.
element konstrukcyjny do łączenia ze sobą płaskich elementów np. blachy. Ma postać krótkiego pręta zakończonego tzw. łbem, a zasklepiany z drugiej strony podczas nitowania zakuwką.
okno złożone z trzech tafli szklanych – w środku skrzydło szersze, nieruchome, dwa boczne węższe, ruchome.
połączenie ruchowe dwóch członów konstrukcji, dzięki którym mogą wykonywać względne obroty wokół jednej, dwóch lub trzech osi.
skrajna podpora mostu lub wiaduktu, która najczęściej jest znacznie ukryta pod warstwami ziemi.
(gr. pylon - brama) w architekturze starożytnego Egiptu dwie wysokie wieże kamienne flankujące bramę świątyni, założone na planie prostokąta, o kształcie trapezoidalnym; zdobione zwykle reliefami i inskrypcjami, co podkreślało ich funkcję protekcyjną; we wnętrzu pylonu mogły znajdować się schody prowadzące na umieszczony na ich szczycie taras i do sal usytuowanych na piętrach.
w metalowej konstrukcji mostowej pionowa, wolno stojąca podpora konstrukcji, która stanowi oparcie dla przęseł mostu.
stop żelaza z węglem (stężenie węgla poniżej 2%). i innymi metalami, plastycznie obrobiony i obrabialny cieplnie. Twardość stali rośnie wprost proporcjonalnie do zawartości węgla.
określenie twórczości architektonicznej grupy architektów działających w Chicago w k. XIX i na pocz. XX w. Projektowane budynki wysokościowe wprowadzały wczesnomodernistyczne trendy: stalową konstrukcję przysłanianą terakotą, uproszczoną bryłę zamkniętą płaskim dachem, obszerne przeszklenia (okna tzw. chicagowskie). Pierwsze budynki posiadały jednak często dekoracje w formie ornamentu roślinnego. Poszczególne kondygnacje budowli przyporządkowano różnym funkcjom – środkowe piętra zajmowały najczęściej pomieszczenia biurowe, a najwyższa i najniższa – gospodarcze.
żelazobeton, czyli połączenie betonu (mieszaniny piasku, cementu, wody i żwiru) ze zbrojeniem z żelaznych (ob. stalowych) prętów. Zaletą materiału jest wytrzymałość i łatwość formowania. Beton zabezpiecza metal od rdzewienia i wpływu wysokich temperatur. Dzięki temu połączeniu beton i metal pracują razem w konstrukcji, która jest odporna na ściskanie (właściwość betonu) i odporna na rozciąganie (dzięki własności stali).
stop odlewniczy żelaza z węglem (stężenie węgla powyżej 2%). Umożliwia uzyskanie skomplikowanych form, jest wytrzymałe, odporne na korozję i ścieranie, ale posiada duży ciężar.
ukośnie ustawiony drewniany element konstrukcyjny usztywniający pionowe elementy; para symetrycznych zastrzałów biegnąca od elementu pionowego w górę nosi nazwę ramion, w dół - nóg; dwa jednakowe z. krzyżujące się symetrycznie tworzą krzyż św. Andrzeja.