Zastanów się, jakie kierunki były obecne w Paryżu pod koniec XIX wieku i które z nich miały silną pozycję w środowisku artystycznym. Pomyśl też, które style Wyspiański rzeczywiście mógł zobaczyć i poznać, studiując i pracując w tamtejszych pracowniach.

Przypomnij sobie, w jakich dziedzinach Wyspiański faktycznie działał: co projektował, co malował, co pisał. Zaznacz te odpowiedzi, które nie pasują do jego twórczości, czyli takie formy sztuki, których się nie podejmował.

Zastanów się, w jakich technikach i dziedzinach Wyspiański faktycznie działał, co projektował, co pisał, co malował. Wybierz tylko te zdania, które zgadzają się z jego realną twórczością.

Zwróć uwagę na sposób przedstawiania roślin, linię, ornament, kolorystykę, geometryzację form oraz łączenie różnych elementów wystroju.

Schemat odpowiedzi:

Teza: Wyspiański wykorzystywał secesję nie tylko jako styl dekoracyjny, lecz jako sposób organizowania całej kompozycji.

Argumenty:

• dekoracje kościoła Franciszkanów: stylizowane rośliny, geometryzacja, intensywne barwy (motywy lilii, irysów, ornamenty ścienne);

• projekty wnętrz: meble, tkaniny, ornamenty i kolorystyka tworzą jedną całość (Dom Towarzystwa Lekarskiego);

• projekty witraży: secesyjna linia i ornamentalność (Bóg Ojciec: Stań się, Kazimierz Wielki, Święty Stanisław).

Wniosek: Secesyjna forma pozwalała artyście podporządkować poszczególne elementy wspólnej koncepcji dzieła.

Rozważ znaczenie Polonii, projektu Akropolis oraz witraży do katedry wawelskiej.

Schemat odpowiedzi:

Teza: Historia Polski w twórczości Wyspiańskiego staje się punktem wyjścia do refleksji nad kondycją narodu i jego przyszłością.

Argumenty:

• Polonia: los ojczyzny ukazany poprzez postać cierpiącej kobiety;

• witraże wawelskie: historyczne postacie przedstawione w sposób skłaniający do namysłu (Kazimierz Wielki, Święty Stanisław);

• Akropolis: Wawel jako przyszłe centrum życia narodowego.

Wniosek: Wyspiański nie ograniczał się do upamiętniania historii – wykorzystywał ją do stawiania pytań o stan i przyszłość narodu.

Odwołaj się do dekoracji Franciszkanów, Chochołów oraz cyklu Widoków na Kopiec Kościuszki.

Schemat odpowiedzi:

Teza: Natura w twórczości Wyspiańskiego jest jednocześnie przedmiotem obserwacji i nośnikiem znaczeń.

Argumenty:

• Franciszkanie: rośliny budują ornament i harmonię (motywy lilii, irysów, winorośli);

• Chochoły: natura jako symbol uśpienia, cykliczności i odrodzenia

• Widoki na Kopiec Kościuszki: obserwacja zmienności natury w rytmie dnia i roku.

Wniosek: Natura może pełnić u Wyspiańskiego funkcję dekoracyjną, obserwacyjną oraz symboliczną.

Uwzględnij co najmniej trzy dziedziny, np. witraż, dekorację malarską, projektowanie wnętrz, meble, tkaniny lub architekturę. Zastanów się, co łączyło te realizacje.

Schemat odpowiedzi:

Teza: Wyspiański traktował sztukę jako całość, w której różne dziedziny powinny współdziałać.

Argumenty:

• tworzył witraże i polichromie, łącząc malarstwo z architekturą wnętrza (np. witraże: Bóg Ojciec: Stań się, Kazimierz Wielki; polichromia: Kościół Franciszkanów w Krakowie);

• projektował całe wnętrza, obejmujące meble, tkaniny, ornamenty i kolorystykę (np. Dom Towarzystwa Lekarskiego — meble, tkaniny, ornamenty, kolorystyka);

• w Domu Towarzystwa Lekarskiego połączył projektowanie przestrzeni, mebli, dekoracji i witraża (np. witraż Apollo, projekty mebli, układ kolorów);

• projekt Akropolis pokazuje, że jego myślenie artystyczne obejmowało również architekturę i organizację przestrzeni (np. Akropolis — wizja przebudowy Wawelu jako centrum życia narodowego);

• malarstwo sztalugowe (uzupełnienie, o które prosiłeś): (np.Chochoły, Śpiący Mietek, Portret Kazimierza Lewandowskiego— malarstwo jako część jego całościowego myślenia o formie).

Wniosek: Wszechstronność Wyspiańskiego nie była przypadkowym zestawieniem różnych aktywności, lecz konsekwencją jego całościowego myślenia o sztuce.