Symbolika i groteskowa ekspresyjność u Witolda Wojtkiewicza
Słownik pojęć
(wł. grottesca, z franc. grotesque - dziwaczny) - kategoria estetyczna występująca w różnych dziedzinach sztuki (plastyka, muzyka, film, teatr). „Cechą konstytutywną groteski jest zespolenie elementów przeciwstawnych, których wzajemny stosunek odczuwa się jako konflikt, kolizję, niezborność, dysharmonię. Kojarzenie jakości opozycyjnych, np. tragizmu z komizmem, patosu z trywialnością, piękna z brzydotą, beztroskiej błazenady z demoniczną grozą, baśniowej fantastyki z motywacją werystyczną, wysłowienia wykwintnego z wulgarnym - rodzi formy osobliwie zdeformowane, karykaturalne, monstrualne, niepoddające się logicznej weryfikacji, a przy tym narzucające się odbiorcy arbitralnie, w sposób, który łamie jego przyzwyczajenia i oczekiwania, nie wymaga jednak intelektualnego wnikania w strukturę dzieła” (L. Sokół). Groteskowa deformacja służy najczęściej celom satyrycznym i parodystycznym, zwłaszcza w stosunku do utrwalonych konwencji i stereotypowych wzorców. ( Andrzej Niewiadowski, Antoni Smuszkiewicz)
kategoria estetyczna ukształtowana w kulturze starożytnej Grecji (ironia sokratejska), występująca w różnych funkcjach (satyryczna, jako forma dowcipu, drwina); ironia romantyczna wyrażała się w przekonaniu o całkowitej suwerenności aktu twórczego.
świadome naśladowanie stylu innego twórcy lub innej szkoły, epoki; dzieło będące świadomym naśladownictwem stylu innego twórcy lub innej szkoły, epoki. W przeciwieństwie do parodii nie ma na celu ośmieszania ani krytyki, lecz stanowi wyraz uznania, hołdu lub popisu warsztatowego.