RongGn3ljZs3E
Fotografia nieznanego autorstwa przedstawia czarno-białą abstrakcyjną rzeźbę, która kształtem przypomina ludzkie nogi. Budowa rzeźby nie jest jednolita. Obok białych elementów widoczne są czarne kratownice. Zdjęcie zostało wykonane na tle błękitnego nieba.

Rzeźba powojenna jako przestrzeń eksperymentu i refleksji

WOK-005-FOTO0

Słownik pojęć

Abstrakcjonizm
Abstrakcjonizm

sztuka nieprzedstawiająca. Powstały ok. 1910 r. kierunek w malarstwie i rzeźbie, dążący do wyrugowania ze sztuki przedstawień odwołujących się do form obserwowanych w naturze i do motywów niosących z sobą określone treści. Sztuka abstrakcyjna posługiwała się przy tym albo formami całkowicie nieprzedstawiającymi, albo zaczerpniętymi z rzeczywistości, lecz obdartymi ze wszelkich czytelnych kontekstów. Można wyróżnić dwie główne tendencje sztuki abstrakcyjnej: Dostrzegalną już w sztuce przełomu XIX i XX w. (np. u H. Obrista, Judendstil), wiodąca ku bezprzedmiotowemu malarstwu ekspresjonistycznemu; jednym z głównych prekursorów tej tendencji był W. Kandinsky. Kierunek ten odnalazł swą kontynuację m.in. w sztuce informelu ok. 1945. Wynikającą z kubizmu tendencję prowadzącą do rozstrzygnięć geometryczno‑konstruktywistycznych, typowych dla konstruktywizmu i sztuki konkretnej.,

Alegoria
Alegoria

obrazowe przedstawienie w sposób umowny pojęć abstrakcyjnych, np. poprzez personifikację (znaczenie postaci częściowo objaśniają atrybuty).,

Awangarda
Awangarda

słowo „awangarda” pochodzi z języka francuskiego od avant garde i oznacza straż przednią. Jest to nowoczesna, eksperymentująca sztuka, która wyprzedza swój czas. Twórcy awangardowi poszukiwali swojego własnego stylu. Awangarda jest sztuką nienaśladującą i potrzebującą innego języka wyrazu. Koncepcje awangardowe pojawiły się ok. 1910 r. Do kierunków awangardowych zaliczamy m.in. fowizm, konstruktywizm, surrealizm, dadaizm, ekspresjonizm, futuryzm.,

Pop‑art.
Pop‑art.

kierunek w sztuce, który swoje początki ma w latach 50. XX w. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. Artyści podnieśli do rangi sztuki rzeczy codziennego użytku i środki masowego przekazu: komiksy, gazety, reklamę, etykiety, butelki, puszki oraz banalne wydarzenia i gwiazdy kultury masowej. W Wielkiej Brytanii pop‑art zaczął tracić na atrakcyjności pod koniec lat 50. XX w. Najważniejsi przedstawiciele brytyjskiego pop‑artu: Richard Hamilton i Eduardo Paolozzi.
W Stanach Zjednoczonych pop‑art był bardzo popularny w latach 60. XX w. Najważniejszym przedstawicielami byli: Roy Lichtenstein, który tworzył wielkoformatowe obrazy inspirowane komiksem; Andy Warhol – autor zwielokrotnionych wizerunków puszek zupy Campbell, puszek coca‑coli, Marylin Monroe, Elvisa Presleya, Elizabeth Taylor, wykonanych metodą sitodruku.,,

Sztuka współczesna
Sztuka współczesna

sztuka powstała po II wojnie światowej. Zawiera w sobie wiele różnych kierunków, prądów i manifestacji. Artysta przestał dekorować świat, tylko zaczął go opisywać i analizować. Po II wojnie światowej zmienił się model myślenia o sztuce. Sztuka nie jest analogią absolutu, tylko jest wyrazem ekspresji artysty. Dzieło sztuki ma jawić się jako katharsis (oczyszczenie). Początki zmian w myśleniu o sztuce pojawiły się na początku XX w., a nasiliły w latach 30. XX w. wraz z rozwojem awangardy. Artyści zaczęli sięgać do pierwotnych instynktów szukając wspólnoty dla ludzkości. Ważna jest uniwersalność, a nie historyczność. Jednocześnie znikają zasady porządkujące dyskurs artystyczny, co powoduje unieważnienie kanonu. Sztuką jest każda celowa aktywność artystyczna. W tym znaczeniu wybitny amerykański filozof i krytyk sztuki ogłosił kres „historii sztuki”. W XX i XXI wieku można opisywać pojedyncze nurty artystyczne, ale metodologicznie niemożliwe staje się ułożenie ich historii.,

Światłocień
Światłocień

budowanie kompozycji za pomocą kontrastów światła i cienia. Światłocień potęguje plastyczność i dramatyzm dzieła sztuki. Używany głównie w malarstwie, rysunku i grafice. Źródło: Uniwersalny leksykon sztuki, Warszawa 2002.s. 481,

Słownik pojęć

Nowy realizm
Nowy realizm

w sztukach plastycznych powstały we Francji z początkiem lat 60. XX w.; duchowym przywódcą był krytyk franc. P. Restany, autor manifestów i twórca definicji ruchu jako nowego sposobu postrzegania rzeczywistości; przedstawiciele nowego realizmu (m.in. Y. Klein, J. Tinguely, M. Raysse, R. Hains, César, Christo, D. Spoerri) dążyli do stworzenia nowych związków między sztuką a codziennym życiem, wyrzekali się tradycyjnych nośników malarskich; w swych pracach, będących dziełem przypadku lub zamierzoną ironią, żartem czy próbą zagubienia granicy między sztuką a banałem, wykorzystywali przedmioty i odpadki wytwarzane przez społeczeństwo zwane „konsumpcyjnym” ( np. Césara Relief‑blacha – kawałki karoserii samochodowej przytwierdzone do podłoża, Villeglé’a Angers – podarte stare plakaty naklejone na płótno, kompozycje Raysse’a z neonów i przedmiotów z wystaw sklepowych); nowy realizm zbliżony jest do amerykańskiego pop‑artu.

Pop‑art
Pop‑art

ruch artystyczny narodzony w Anglii i Stanach Zjednoczonych w pocz. lat 60. XX w. Ok. 1965 r. osiągnął szczyt rozwoju i popularności. Nazwa ruchu wywodzi się od popular art, co oznacza: sztuka popularna. Pop art nie ma jednolitych cech kierunku plastycznego. Jedynym elementem wspólnym jest obecność w nich lub przypomnienie przedmiotów codziennego użytku. Pop‑artyści używają tych przedmiotów jako wzorców estetycznych lub jako elementów kompozycji bądź odtwarzają je w sposób naturalistyczny malarsko, bądź tworzą ich atrapy. Są to rzeczy najczęściej pozostające w bezpośrednim związku z codziennym życiem, np.: butelki po coca‑coli, puszki po konserwach, obiekty sprzedaży popularnych domów towarowych; występują też sami ludzie w formie odlewów gipsowych odtworzeni w sytuacjach i gestach typowych dla codzienności. W swoich niezwykle zróżnicowanych formach pop art styka się niekiedy z action painting i surrealizmem. W interpretacjach teoretyków bywa najczęściej traktowany jako jedno z odgałęzień neodadaizmu. Do najwybitniejszych twórców pop art'u, obok Rauschenberga, należą: G. Segal, R. Lichtenstein, A. Warhol, T. Wesselman, C. Oldenburg oraz w Anglii R. B. Kitaj, a we Francji C. Baldaccini.

Źródło Słownik terminologiczny sztuk pięknych, pod red. K. Kubalska‑Sulkiewicz (koordynator), M. Bielska‑Łach, A. Manteuffel‑Szarota, wyd. 4, Warszawa 2003