Rzeźba wczesnochrześcijańska – forma, funkcja, symbol
Słownik pojęć
[wł. baldacchino, łac. Baldac ‘Bagdad’], 1) tkanina rozpięta na drążkach, noszona jako przenośna osłona nad władcami i dostojnikami(zwyczaj przeniesiony do Europy ze Wschodu w czasie wypraw krzyżowych); 2) osłona przedmiotów kultu w kościołach chrześcijańskich, przenośna lub stała, w kształcie kopuły, draperii, zwieńczona posążkiem itp.; 3) dekoracyjny element architektoniczny w kształcie wieżyczki lub aediculi, nadwieszony lub wsparty na kolumnach nad posągami, nagrobkami, w stallach, konfesjonałach itp.
[gr. eikṓn ‘obraz’, gráphō ‘piszę’], dziedzina badań historii sztuki, której zadaniem jest opis i interpretacja elementów treściowych i symbol. w dziełach sztuki.
podziemne cmentarze w starożytnym Rzymie, których tradycję przejęto od Etrusków; system długich i wąskich kilkukondygnacyjnych korytarzy kutych w skale, gdzie wzdłuż ścian drążono komory lub nisze na pochówek zmarłych, a wnęki zamykano od góry łukiem (arcosolium), od frontu płytą z nazwiskiem pochowanego; groby znamienitych osób umieszczano w dużych sklepionych pomieszczeniach (kubikula, łac. cubiculum) otwierających się na korytarze łukiem; ściany korytarzy i kubikulów, służących w katakumbach wczesnochrześcijańskich za kaplice, zdobiono malowidłami, głównie o tematyce symboliczno‑eschatologicznej.
wydobycie kształtu postaci lub przedmiotu; w malarstwie — stosowanie światłocienia i modulacji kolorystycznej, w rzeźbie – odtwarzanie kształtu w bryle, w grafice – akcentowanie linią lub szrafowanie.
[łac. orans, ˜orantis ‘modlący się’], ikoniczna postać stojąca frontalnie w pozie modlitewnej (ze wzniesionymi ku górze rękami i rozwartymi dłońmi); przedstawienia orantów występowały w sztuce starogreckiej (postacie kobiece), wczesnochrześcijańskiej (malarstwo katakumbowe), bizantyńskiej i romańskiej; w sztuce chrześcijańskiej oranci symbolizują dusze zbawionych, występujących także w roli orędowników i adorantów.
[gr. sarkophágos ‘mięsożerny’], ozdobna trumna, zwykle w kształcie skrzyni, rodzaj pomnika nagrobkowego.
[łac. sepulcrum ‘grób’], dziedzina sztuk plastycznych, związana głównie z kultem zmarłych i dążeniem do utrwalenia pamięci o nich.
łukowato wygięta konstrukcja zamykająca od góry jakąś budowlę lub pomieszczenie.