Sztuka neolitu – prehistoryczny przełom
Słownik pojęć
konstrukcja z pionowych płyt kamiennych przykrytych głazem; najczęściej służyła jako grobowiec; spotykana na obszarach pn.-zach. Europy (w okresie neolitu zwłaszcza w Bretanii i Irlandii), a także w Afryce, Azji i Oceanii. (z bretońskiego tol 'stół' + men 'kamień')
w architekturze pionowa podpora, najczęściej wolno stojąca, o funkcji podobnej jak kolumna, o przekroju wielobocznym (najczęściej czworobocznym, czasem ośmiobocznym), z kamienia, cegły, betonu itp. Filar jest jednym z najdawniejszych elementów dźwigających.
budowla w formie kręgu utworzona z menhirów, często łączonych górą poziomymi belkami kamiennymi, o charakterze kultowym lub astronomicznym; kromlechy wznoszono w neolicie i początkach epoki brązu, głównie w Bretanii i Anglii (najsłynniejszy Stonehenge).
pradziejowy obelisk kamienny, surowy lub z grubsza obrobiony, występujący pojedynczo lub w grupach; niektóre menhiry osiągnęły gigantyczne rozmiary (4‑20 metrów wysokości); pochodzą głównie z okresu neolitu i początków epoki brązu. (z bretońskiego men 'kamień' + hir 'długi')
budowle z wielkich brył kamiennych, niewiązanych zaprawą, lub pojedyncze obeliski; dzielą się na: menhiry, dolmeny, kromlechy; służyły celom kultowym lub sepulkralnym, niekiedy astronomicznym; najstarsze megality europejskie datowane są na neolit. (z gr. megas 'duży' + litho 'kamień')
jednolity blok kam., także rzeźba lub element arch. wykonany w takim bloku. (gr. monólithoś)
kompozycja rzeźbiarska, wydobyta z płaszczyzny płyty kamiennej, drewnianej lub metalowej, z pozostawieniem w niej tła; przeznaczona do oglądania wyłącznie od frontu; uzyskana techniką rzeźbienia, kucia, odlewania itp. (franc. relief, z wł. riliero)
rodzaj budowli megalitycznej o charakterze sakralnym, składającej się z trzech głazów, wznoszona w neolicie i w epoce brązu