Przeczytaj jeszcze raz tekst „Pojawienie się klasycyzmu na ziemiach polskich”.

Dzięki odkryciom archeologicznym na terenie Włoch poznawano starożytną wytwórczość. Zapoznawano się też z budowlami antycznymi, co pozwalało na ich popularyzację i kopiowanie. Kształtowała się moda na rzymskie czy greckie przedmioty antyczne, które będą odwzorowywane.

Rola dworku w czasach Rzeczpospolitej:

• siedziby szlachty, która przed rozbiorami miała prawa obywatelskie i decydowała o losach Polski, były symbolem polskiej państwowości w warunkach utraconej niepodległości;

• znaczenie dworu szlacheckiego dla kultywowania polskości podtrzymywali wieszczowie narodowi, np. Adam Mickiewicz w epopei „Pan Tadeusz”;

• dwory szlacheckie miały zdolność powielania w długim trwaniu dzięki funkcjonalności.

Cechy charakterystyczne architektury dworkowej:

• usytuowanie na wzniesieniu i rozległym obszarze umożliwiającym konny podjazd;

• wykonanie z drzewa modrzewiowego na planie prostokątnym z wejściem od strony południowej;

• posiadanie pokrytego gontem dachu mansardowego lub łamanego (polskiego), ganku na słupach, alkierzy po bokach budynku, drewnianych okiennic w fasadzie.

Zmiany w wyglądzie dworu w klasycyzmie:

• drewniany budynek zastąpiono murowanym, tynkowanym i bielonym gmachem z dachem pokrytym dachówkami;

• ganek zastąpiła para kolumn z portykiem i tympanonem z herbem rodowym;

• w dachu pojawiły się świetliki z lukarnami.