Ćwiczenia
Fragment odczytu wygłoszonego dla słuchaczy podziemnego kursu Państwowego Instytutu Sztuki TeatralnejNasza jednak historia upływa śród zbyt już przebranej miary huraganów dziejowych, czyniących z Polski według słów Mickiewicza istną ojczyznę wariatów, które za często wywracały całą naszą cywilizację, skazując nas na wieczne odbudowywanie się z gruzów. W takich warunkach i uzdolnienia społeczno‑wychowawcze, wciąż rugowane z właściwego sobie praktycznego pola działania, chronią się w to, co zdaje się być mniej podlegające zniszczeniu, chronią się w słowo i wyżywają w słowie raczej niż w czynie. W takich warunkach, gdy trwa nieustannie „inter arma”, w którym, jak wiadomo, „muzy milczą”, literatura piękna staje się samorzutnie, bez żadnego nakazu państwowego, „zamówieniem społecznym”, służącym dosłownie i wyłącznie ogólnej mobilizacji sił scalających i naprawiających wciąż napastowane lub niszczone podstawowe składniki narodowego bytu. Wprzęga się ją do tych celów, zapominając o jej autonomicznych prawach, na mocy których oddziaływa ona pozytywnie w swoisty sposób, różny od bezpośredniego moralizowania i nauczania.
Źródło: Maria Dąbrowska, Fragment odczytu wygłoszonego dla słuchaczy podziemnego kursu Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej, 1942.
Zapoznaj się z wierszami: Pieśń Tadeusza Borowskiego oraz Pokolenie Krzysztofa Kamila Baczyńskiego. Określ, jaka teza historiozoficzna dotycząca losu pokolenia Kolumbów jest czytelna w obu utworach. Zacytuj odpowiednie fragmenty tekstów.
Zapoznaj się z wypowiedzią Wiktora Woroszylskiego dotyczącą wiersza Tadeusza Borowskiego Pieśń. W kontekście tej wypowiedzi określ postawę podmiotu lirycznego.
WstępJest to wypowiedź tym tragiczniejsza, że w stosunku do wielu rówieśników Borowskiego, nie pozbawiona elementów prawdy. Istotnie, cóż pozostało po tych poległych w walce, której cele, nie tak szlachetne, jak sądzili, ukrywano przed nimi? »Złom żelazny« i nie drwina może, ale żal i świadomość, że to nie miało sensu, że ich młode życie szło na marne.
Źródło: Wiktor Woroszylski, Wstęp, [w:] T. Borowski, Utwory zebrane, Warszawa 1967, s. 16.
Sformułuj dwa argumenty świadczące o tym, że wiersz Tadeusza Borowskiego Pieśń oraz utwór Krzysztofa Kamila Baczyńskiego Pokolenie mogą zostać uznane za manifesty pokolenia Kolumbów. Odnieś się do treści i sposobów wypowiedzi podmiotów lirycznych obu wierszy.
Rozstrzygnij, czy wizerunek przedstawicieli pokolenia Kolumbów w wierszu Pokolenie jest taki sam, jak na rysunku Pokolenie Baczyńskiego. Uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się do obu dzieł.
Wymień elementy poetyki ekspresjonistycznej w wierszu Baczyńskiego pt. „Pokolenie” i określ ich rolę w kreacji sytuacji lirycznej przedstawionej przez poetę.
Wypisz z utworu Baczyńskiego cztery wersy, które twoim zdaniem najpełniej oddają katastrofizm generacyjny
pokolenia Kolumbów. Uzasadnij swoją odpowiedź.
Napisz krótką notatkę (50–100 słów) na temat tego, w jaki sposób współcześni młodzi ludzie oceniają postawy oraz poświęcenie pokolenia Kolumbów. Weź pod uwagę takie elementy, jak:
różnice w wychowaniu,
światopogląd,
rozumienie patriotyzmu.
KolumbowieSerial opowiada o polskim ruchu oporu przeciw hitlerowskim okupantom, o młodzieży lat wojny, jej codziennym życiu i walce. Głównymi bohaterami są dwudziestoletni chłopcy, wplątani nagle w dramatyczną historię narodu i zmuszeni do podejmowania trudnych, nierzadko tragicznych decyzji. Z właściwą ich wiekowi fantazją, poświeceniem, ale i ze świadomością ogromu ryzyka i odpowiedzialności podejmują nierówną walkę z wrogiem. Początkowo jest ona spontaniczna. Z czasem przeradza się jednak w zorganizowaną i dokładnie planowaną działalność dywersyjną. Wielką zaletą filmu jest to, że reżyser nie ograniczył się do ukazania swoich bohaterów tylko w pracy konspiracyjnej. Sporo miejsca poświęcił też mniej heroicznemu obliczu okupacji. Sugestywnie ukazał osobiste dramaty i rozterki Zygmunta, Jerzego, Kolumba, Niteczki, opowiedział o ich miłościach skażonych mrocznym cieniem wszechobecnej śmierci; o drobnych i większych radościach jakby na przekór nieludzkiej rzeczywistości; o ich mężnej postawie, kiedy przyszło oddać życie na szańcach Powstania. Dzięki znakomitym kreacjom Jana Englerta,Władysława Kowalskiego i Jerzego Matałowskiego ich bohaterowie podbili współczesną widownię. Potrafili przemówić do niej językiem lat siedemdziesiątych, w niczym nie zubożając swej historycznej i literackiej wiarygodności.
Źródło: Kolumbowie, dostępny w internecie: https://filmpolski.pl/fp/index.php?film=126815.
Na podstawie tekstu Kolumbowie
sformułuj dwa argumenty potwierdzające słuszność tezy: Janusz Morgenstern umiejętnie pokazał przemianę swoich bohaterów.
Czy zgadzasz się ze stwierdzeniem, że wielkie i małe miłości bohaterów są jak antidotum w czasie wojny? Uzasadnij swoją odpowiedź.
Rozstrzygnij, czy obraz pokolenia Kolumbów w wierszu Pokolenie
Baczyńskiego jest taki sam, jak w tekście Kolumbowie
. Uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się do obu tekst
Napisz wypracowanie na temat: Tragizm pokolenia Kolumbów
. Rozważ problem odwołując się do:
wiersza Pokolenie Krzysztofa Kamila Baczyńskiego,
wybranej lektury obowiązkowej,
wybranych kontekstów.
Przedstaw również swoje zdanie i je uzasadnij. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 400 wyrazów.