Literatura okresu II wojny światowej to szczególny zapis zmagań młodych twórców z brutalną rzeczywistością, która wymusiła na nich przedwczesną dojrzałość. Twórczość Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i Tadeusza Gajcego to dwa najważniejsze głosy pokolenia Kolumbów, uformowane przez tragiczny czas wojny. Wspólnym mianownikiem ich dokonań pozostaje wojenny katastrofizm – przekonanie o nieuchronnej zagładzie ich świata i konieczności zmierzenia się z „apokalipsą spełnioną”.