R1MGM3VG6ZZEP
Obraz przedstawia szkołę ateńską. W przestronnym, starożytnym budynku, pełnym rzeźb i płaskorzeźb znajduje się liczna grupa mężczyzn. Mężczyźni chodzą, siedzą, rozmawiają ze sobą, gestykulują.

Na jakim systemie wartości opiera się kultura śródziemnomorska? 

Rafael Santi, Szkoła ateńska, 1511
Źródło: Rafael Santi, Wikimedia Commons, domena publiczna.

Mianem kultury śródziemnomorskiej określamy kulturę, która powstała w pierwszym tysiącleciu p.n.e. na terenie państw basenu Morza Śródziemnego. Najsilniejszy wpływ na jej kształt wywarli Grecy i Rzymianie oraz Żydzi. Grecka filozofia, rzymskie prawo, niezrównane dzieła architektury, eposy Homera, tragedie Sofoklesa, Biblia – to dziedzictwo antyku, stanowiące podwalinypodwalinypodwaliny dla rozwoju całej późniejszej kultury europejskiej.

W tym okresie na terenie antycznej Grecji narodziła się filozofia, czyli nauka zajmująca się refleksją nad otaczającym nas światem. Za pierwszego filozofa uznaje się Sokratesa, który działał w Atenach w V w. p.n.e. W centrum swoich zainteresowań postawił on refleksję nad wartościami, tym samym stwarzając fundament dla europejskiej myśli o wartościach.

Rozważania i dyskusje o wartościach pomagają w kształtowaniu życiowych postaw. Niektórzy badacze i filozofowie nazywają cechy ludzi, którzy potrafią określić swoją postawę wobec innych 'wyczuciem wartości' i wskazują na ich emocjonalny charakter. Wyrażanie uczuć i nazywanie ich stanowi ważny, często pierwszy czynnik kształtujący proces porozumiewania się w społeczeństwie. Dopiero w następnym etapie pojawia się poznanie intelektualne. 

Ważne!

Aksjologia to nauka o wartościach i kryteriach wartościowania.

Kiedy przyglądamy się otaczającemu światu, analizujemy wydarzenia, których jesteśmy uczestnikami, opowiadamy się za wartościami dla nas ważnymi, wybieramy przedmioty, które nam się podobają – rodzi się pytanie: Dlaczego jest tak, że to, co cenne dla jednego człowieka, dla innego nie przedstawia żadnej wartości?

Polecenie 1

Wybierz jedno ważne dla ciebie słowo z chmury wartościowych słów. Uzasadnij swój wybór.

R1PFR2OAN2ZTE
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
RN8A15FGFSZK2
Miejsce na odpowiedź ucznia.
Twoje cele
  • Pogłębisz wiedzę o kulturze śródziemnomorskiej.

  • Zdefiniujesz pojęcie wartości w rozmaitych kontekstach.

  • Rozróżnisz wartości estetyczne, etyczne, poznawcze i praktyczne.

  • Porównasz systemy filozoficzne Sokratesa, Platona i Arystotelesa.

  • Przeanalizujesz fragment Obrony Sokratesa Platona.

podwaliny