Śmierć jest fundamentalnym problemem ludzkiej egzystencji, wielką tajemnicą. Zmierzenie się z nią stanowi jeden z najbardziej istotnych aspektów ludzkiego życia. Z jednej strony wzbudza przerażenie i strach, z drugiej fascynuje. Ludzie od zarania dziejów chcieli ten trudny temat oswoić i zrozumieć. Literatura, sztuka, muzyka również go nie pomija, motyw śmierci występuje w licznych formach i ujęciach. Jej obraz w twórczości danych epok uzależniony jest od światopoglądu i filozofii epoki, okoliczności historycznych, a także od indywidualnej wrażliwości twórców. W historii literatury można wyróżnić okresy szczególnego zafascynowania śmiercią, na co wpływ miały: epidemie chorób zakaźnych, wojny, rewolucje czy niestabilna sytuacja polityczna.

W średniowieczu śmierć postrzegano jako niezwykle istotny moment egzystencji człowieka. Zgon nie kończył wszystkiego, lecz był początkiem wieczności.

Teologia uczyła, że po śmierci następuje albo niebo, albo piekło. Do takiej chwili należy się więc odpowiednio przygotować, bo złe umieranie (np. narzekanie na ból, brak zgody z rodziną) może udaremnić trud dobrego życiażyciażycia.

Aby nauczyć wiernych, jak powinno się umierać, księża i zakonnicy stosowali kilka metod. Wygłaszano kazania, np. pogrzebowe, układano pieśni, w których była mowa o rzeczach eschatologicznycheschatologicznycheschatologicznych, modlono się o dobrą śmierć. Powstały odrębne gatunki sztuki, w których umieranie i śmierć były podstawowym tematem. A tematy te to danse macabre i ars moriendi.

Literackie przedstawienia śmierci w średniowieczu wywodziły się z pism i kazań kościelnych ukazujących marność życia doczesnego. Jednym ze sposobów wpływania na wyobraźnię odbiorców było bezwzględne obrazowanie potworności rozkładu ciała. Oddychający morowym powietrzem ludzie średniowiecza zwracali swoje myśli ku wieczności tym bardziej, że realistyczne obrazy śmierci towarzyszyły im na co dzień. Upostaciowieniem śmierci bywał jeździec Apokalipsy albo szkielet z kosą. Czasami była też przedstawiana jako postać kobieca, np. w  średniowiecznej Rozmowie mistrza Polikarpa ze Śmiercią. Odmalowana tam postać jest blada, chuda, nie ma warg i nosa, połyskuje kośćmi. To jeden z najbardziej groteskowych portretów śmierci w polskiej literaturze.