R1L4GRCOSVC68
Zdjęcie przedstawia fragment karty manuskryptu w języku łacińskim. Tekst zapisany jest w dwóch kolumnach.

Kronika jako gatunek średniowiecznej historiografii 

Pierwsza strona Kroniki Galla
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

Na czym polega wartość średniowiecznych kronik? Czy można traktować je jako wiarygodne źródła historyczne? Jakie cele stawiali sobie ich autorzy?

Wczesne kroniki przedstawiały wizję historii, która wynikała z dostępnej autorowi wiedzy, a także z typowego dla średniowiecza przekonania, że poznanie ludzkie jest ograniczone. Niepewność wiedzy otwierała pole dla literatury pięknej, która jest subiektywna i nie ogranicza się do przedstawiania zdarzeń. Kroniki były wyrazem światopoglądu autora i jego misji kształtowania ważnych dla wspólnoty wzorców oraz poczucia tożsamości narodowej.

Autor nazwany Gallem Anonimem opisywał Bolesława Krzywoustego — niezłomnego rycerza i godne pamięci czyny jego przodków. Także Kronika polska Wincentego Kadłubka przedstawia obraz tego władcy jako obrońcy polskiej niepodległości i Bolesława Chrobrego oraz szanowanego władcy, który stoi na straży prawa i dobra Ojczyzny. Są to przykłady literatury parenetycznej, czyli kształtującej wzory osobowe monarchy idealnego i sprawiedliwej monarchii.

Twoje cele
  • Przeanalizujesz przyczyny i cele powstania Kronik polskich.

  • Scharakteryzujesz treść, strukturę i styl kronik średniowiecznych.

  • Przeanalizujesz funkcje kronik.

  • Dowiesz się, w jaki sposób średniowieczne Kroniki polskie kształtowały wzór dobrego i silnego władcy.

  • Rozpoznasz typowe dla kroniki środki artystycznego wyrazu.

  • Poznasz podobieństwa i różnice między kronikami Galla Anonima i Wincentego Kadłubka.