R1MFAUCOZ4XDH
Obraz przedstawia świętego Franciszka leżącego w ekstazie i podtrzymywanego przez anioła. Ciemnowłosy mężczyzna z brodą, ubrany w brązowy habit leży na trawie, z przymkniętymi oczami, odchylając głowę w lewą stronę. Za ramiona podtrzymuje go anioł. Spogląda na Franciszka. Anioł ma białe skrzydła oraz białą szatę przewieszoną przez prawe ramię i przewiązaną w pasie. W tle widać drzewo.

Wartości i postawa franciszkańska 

Ekstaza świętego Franciszka
Źródło: Caravaggio [czyt. karawadżio], Ekstaza świętego Franciszka, 1594, olej na płótnie, Wadsworth Atheneum [czyt. łordsłorf afeneum], USA, domena publiczna.

Filozofia miłości i wiary

R1VXT684MDLBS
Święty Franciszek otrzymuje stygmaty
Źródło: Antoni Viladomat Y Manalt [czyt.: antoni wiladomat łaj manalt], 1724, domena publiczna.
Dla zainteresowanych

Życie Franciszka nie upływało jedynie na spotkaniach z ludźmi i zwierzętami. Biografia świętego zawiera niezywkłe wydarzenia, jakim było otrzymanie stygmatówstygmatstygmatów podczas nadprzyrodzonego spotkania z Jezusem, który ukazał mu się jako Serafin okryty sześcioma skrzydłami i przybity do krzyża.

stygmat

Biedaczyna asyski

Biedaczyno asyski!Leopold Staff
Leopold Staff Biedaczyno asyski!

Biedaczyno asyski, któryś kochał brata
Trędowatego, nędzarza,
Zbrodniarza,
Kumając się z hołotą
I w wilki wklinał miłosierne duchy!
Świat jest bogaty, kiedy chleb je suchy.
Nie zubożyło nic tak bardzo świata,
Jak złoto.

Kiedyś, gdy na coś znów miłość się przyda –
Choć my legniemy w śmiertelnej koszuli,
Co skryje serca rany –
Wnucy, wcielając wreszcie jasnowidza
Śnienia wróżebne,
Będą ze złota kuli
Kajdany,
Już niepotrzebne.

CART4 Źródło: Leopold Staff, Biedaczyno asyski!, [w:] Poezje, wybór Bohdan Zadura, Lublin 1986, s. 308.
1
Ćwiczenie 1

Wyjaśnij, czemu w tym wierszu zostało przeciwstawione złoto. Omów, dlaczego Leopold Staff pisze o 'ze złota [...] kajdanach'. Wyjaśnij funkcję zastosowania metafory.

RDK2X3BZ8HTA6
1
Ćwiczenie 2

Wyjaśnij, jak rozumiesz słowa: 'Kumając się z hołotą', które charakteryzują postawę św. Franciszka.

R1M6RSBKB8EUM
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 3

Wytłumacz, jak rozumiesz sformułowanie: 'Świat jest bogaty, kiedy chleb je suchy'.

R1ZGVBHBJGNSH
(Uzupełnij).
Ćwiczenie 4

Określ środki stylistyczne występujące w zacytowanych fragmentach i podaj ich funkcje.

Określ środki stylistyczne występujące w zacytowanych fragmentach i podaj ich funkcje. Wypełnij tabelę, wybierając właściwą odpowiedź z zaproponowanych.

RSUZOQ5TDEOAM
Zadanie interaktywne polega na prawidłowym uzupełnieniu komórek tabeli.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
R8A4OHZDE3SJ8
Święty Franciszek z Asyżu głosi kazanie do zwierząt
Źródło: Anonimowy włoski malarz, Święty Franciszek z Asyżu głosi kazanie do zwierząt, 1626, olej na płótnie, domena publiczna.

Trudy franciszkanizmu

*** [Święty Franciszku z Asyżu]Jan Twardowski
Jan Twardowski *** [Święty Franciszku z Asyżu]

Święty Franciszku z Asyżu
nie umiem Cię naśladować –
nie mam za grosik świętości
nad Biblią boli mnie głowa
Ryby nie wyszły mnie słuchać –
nie umiem rozmawiać z ptakiem –
pokąsał mnie pies proboszcza
i serce byle jakie
Piękne są góry i lasy
i róże zawsze ciekawe
lecz z wszystkich cudów natury
jedynie poważam trawę
Bo ona deptana niziutka
bez żadnych owoców, bez kłosa
trawo – siostrzyczko moja
karmelitanko bosa

CART5 Źródło: Jan Twardowski, Święty Franciszku z Asyżu, [w:] tegoż, Wiersze, red. Waldemar Smaszcz, Białystok 1993, s. 40.
1
Ćwiczenie 5

Scharakteryzuj podmiot liryczny utworu.

RP1ZKQCHX72PF
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 6

Podmiot liryczny informuje o tym, czego nie potrafi robić. Wyjaśnij, dlaczego zwraca się z tym do św. Franciszka.

RP1ZKQCHX72PF
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 7

Uzasadnij, że wiersz ma  charakter modlitwy.

REDVHVEVG2VHJ
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 8

Na podstawie wiersza sformułuj dwa argumenty potwierdzające słuszność tezy: 'Życie w skromności przybliża do Boga'.

R18H2MUCSK5NZ
(Uzupełnij).
1
Polecenie 1

Stwórz mapę skojarzeń związanych z postacią św. Franciszka.

R1DPC1ZFTE3DP
Mapa myśli. Lista elementów: Nazwa kategorii: św. Franciszek Elementy należące do kategorii św. Franciszek Nazwa kategorii: pochwała stworzenia Koniec elementów należących do kategorii św. Franciszek
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 1

Wypisz skojarzenia związane z postacią św. Franciszka.

RXNL6GH6LOEB8
(Uzupełnij).
Polecenie 2

Napisz wypowiedź o charakterze argumnetacyjnym na temat: 'Po co nam umartwianie się? Czy postawa ascetyczna ma sens?'. Rozważ problem, odwołując się do:

  • wiersza Biedaczyno asyski L. Staffa,

  • wybranej lektury obowiązkowej,

  • wybranych kontekstów.

Przedstaw również swoje zdanie i je uzasadnij. Twoja praca powinna liczyć
co najmniej 400 wyrazów.

R4CR568N32H42
(Uzupełnij).