RMEA6VKKCSEE8
Obraz przedstawia postacie kobiet i mężczyzn w strojach typowych dla polskiej, szesnastowiecznej magnaterii. Mężczyźni ubrani są w kontusze, przy pasie mają przypięte szable. Kobieta ma rozłożystą, długą, bogato zdobioną haftami suknię z gorsetem.

Piśmiennictwo o tematyce polityczno‑społecznej epoki renesansu. A. F. Modrzewski O poprawie Rzeczpospolitej 

Jan Matejko, Polscy magnaci. Postacie stojace, od lewej: Jan Zamojski, Sebastian Lubomirski, Katarzyna Lubomirska, Samuel Zborowski, mężczyzna w futrzanej czapie, Roman Sanguszko, mężczyzna, kobieta i chłopiec
Źródło: domena publiczna.

Chociaż w XVI w. Rzeczpospolita należała do najważniejszych państw w Europie i przeżywała swój „złoty okres”, nie był to czas niezakłóconego rozwoju. Dochodziło wtedy do sporów na płaszczyźnie politycznej, religijnej i ekonomicznej. Wprawdzie nie miały one tak gwałtownego charakteru jak na Zachodzie, ale angażowały wielu Polaków, głównie przedstawicieli szlachty. Echa ówczesnych dysput słychać przede wszystkim w piśmiennictwie epoki, w którym można śledzić przemiany w rodzimej myśli społecznej, oraz jej związki z ideami przyświecającymi wtedy europejskim myślicielom.

Andrzeja Frycza Modrzewskiego uznaje się za najwybitniejszego pisarza politycznego doby polskiego odrodzenia. W swoich pismach poszukiwał najlepszego modelu państwa, a jego idee dotyczące funkcjonowania państwa oraz obywateli były tak śmiałe i niezależne, że wyprzedzały nawet otwartą na innowacje myśl renesansową. Pisma Frycza Modrzewskiego doceniono dopiero w XVII wieku.

Twoje cele
  • Scharakteryzujesz piśmiennictwo o tematyce polityczno‑społecznej epoki renesansu.

  • Przeanalizujesz fragmenty O poprawie Rzeczypospolitej Andrzeja Frycza Modrzewskiego.

  • Określisz, w jaki sposób autor postrzegał zakres i formę władzy w państwie, stosunek władzy do obywateli oraz powinności obywateli wobec państwa.

  • Wyjaśnisz, dlaczego dzieło Andrzeja Frycza Modrzewskiego można nazwać „polską utopią”.

  • Ocenisz aktualność postulatów Frycza Modrzewskiego dotyczących szkolnictwa.

  • Wskażesz funkcje wybranych środków retorycznych wykorzystanych w O poprawie Rzeczypospolitej.