R14LK7JA99HTB
Rycina przedstawia twarze czterech starszych, brodatych mężczyzn. Mężczyźni stoją obok siebie.

Śmiech, jako narzędzie literackie – o humorze w GargantuiPantagruelu Françoisa Rabelais’go 

Fronton książki Gargantua i Pantagruel
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

Mówi się, że śmiech to zdrowie. A jednak znane są przypadki medyczne, w których natężenie śmiechu powodowało zatrzymanie akcji serca. Istnieje też powiedzenie: „Nie gniewem, lecz śmiechem się zabija”. O potędze śmiechu byli przekonani m.in. twórcy literatury błazeńskiej - wykorzystywali go jako narzędzie literackie. 

Czy śmiech może uczyć? Tak, bo ośmieszanie często służy krytyce ludzkich wad, głupoty, niesprawiedliwości społecznej. Jest tak w powieści Gargantua i Pantagruelfrancuskiego humanisty François Rabelais'go. Pisarz parodiuje średniowieczne poematy rycerskie i odwołuje się do tradycji ludowych jarmarków. Za pomocą dosadnego, rubasznego języka wytyka wady systemu feudalnego, krytykuje nietolerancję religijną, fanatyzm oraz skostniały system edukacji.

scholastyka
rubaszny
Twoje cele
  • Scharakteryzujesz tytułowych bohaterów utworu F. Rabelais’go.

  • Opiszesz humorystyczno‑moralizujący charakter Gargantui i Pantagruela.

  • Wyjaśnisz, jakie cechy językowe pozwalają określić styl Gargantui i Pantagruela jako rubasznyrubasznyrubaszny.

  • Wykażesz krytyczny stosunek F. Rabelais’go do scholastycznegoscholastykascholastycznego nauczania oraz bezkrytycznego zawierzania autorytetom.