Audiobook
Na podstawie treści audiobooka omów interpretacje mitu szklanych domów. W swojej wypowiedzi uwzględnij doświadczenia Seweryna Baryki jako przedstawiciela Polaków pozbawionych ojczyzny.
Na podstawie audiobooka opisz klimat warszawskiego Muranowa. Podaj przyczyny trudnej sytuacji polskiego społeczeństwa w dwudziestoleciu międzywojennym.
Stefan Żeromski i Władysław Broniewski w różny sposób budują obraz ulicy Miłej. Wskaż różne środki, którymi posługują się obaj twórcy. Czym ulica Miła opisana w Przedwiośniu różni się od ukazanej w wierszu Ulica Miła? Zanotuj odpowiedź w kilku zdaniach.
Uwaga redakcyjna: fragment tekstu audiobooka od słów Ten Buławnik był progenitury szynkarskiej...
do słów ...wchodziło się do pokoju Buławnika
jest cytatem z Przedwiośnia Stefana Żeromskiego.
Ulica MiłaUlica Miła wcale nie jest miła.
Ulicą Miłą nie chodź, moja miła.Domy, domy, domy surowe,
trzypiętrowe, czteropiętrowe,
idą, suną, ciągną się prosto,
napęczniałe bólem i troską.
W każdym domu cuchnie podwórko,
w każdym domu jazgot i turkot,
błoto, wilgoć, zaduch, gruźlica.
Miła ulica.
Miła ulica.Na ulicy Miłej jest zakład pogrzebowy,
obok jatka i sklepik z balonem wody sodowej,
naprzeciwko – klinika lalek, naprawa parasoli...
Perspektywa rzeźnickim nożem przecina oczy. To boli.
Jezdnią, po kocich łbach, trąbiąc pędzi pogotowie,
to pod trzynastym powiesił się fryzjer, który miał źle w głowie:
czytał powieści detektywne, chciał zostać aktorem,
wiecznie coś deklamował albo śpiewał piskliwym tenorem.Moja miła, ty nie wiesz, jak źle
ulicą Miłą błąkać się we mgle,
niosąc bezdomne marzenie i nie napisany wiersz.
No, powiedz, miła czy wiesz?To nie była dusza fryzjera, to był anioł prawdziwy,
jak z trampoliny wzbił się z ulicznej perspektywy,
leciał na białych skrzydłach i ponad każde podwórko
rzucał bawiącym się dzieciom jedno bialutkie piórko,
dzieci piórka anielskie rączkami chwytały, chwytały,
a wtedy z ciemnego nieba spadł śnieg anielsko biały.
Ludzie, ludzie, ludzie wieczorni gorliwie dreptali piechotą,
anioł zniknął, dzieci posmutniały, zostało błoto.W nocy nad ulicą Miłą – gwiaździsta ospa.
W nocy na ulicy Miłej – rozpacz.
Wiele troski zobaczysz, miła, przechodząc miastem,
ale najwięcej na ulicy Miłej pod numerem trzynastym.W suterenie pogrzeb.
Niedobrze.
Na parterze płacze wdowa po fryzjerze.
Na pierwszym piętrze – plajta, komornik. A na drugiem
służąca otruła się ługiem.
Na trzecim piętrze rewizja – mundurowi, tajniacy.
Na czwartym czytają „Kurier Warszawski” – „poszukiwanie pracy”.
Na poddaszu dziewczyna dziecko dwudniowe zabiła.
Miła ulica.
Ulica Miła.Na ulicy Miłej ani jedno drzewko nie rośnie,
na ulicy Miłej – w maju! – ludzie nie wiedzą o wiośnie,
ale cały rok hula perspektywa łysych gazowych latarni,
łbem waląc w mur cmentarny.Moja miła, ja tą ulicą nie chodzę,
choćby mi było po drodze.
Nawet kiedy do ciebie się śpieszę,
nie idę ulicą Miłą,
bo kto wie, czy się tam nie powieszę.Źródło: Władysław Broniewski, Ulica Miła, [w:] tegoż, Wiersze i poematy, Łódź 1981, s. 170–172.
Nie wiadomo, dlaczego ul. Miła otrzymała akurat taką nazwę, choć od początku cieszyła się złą sławą. Przedwojenny warszawski popularyzator turystyki, Mieczysław Orłowicz, tak pisał w Krótkim ilustrowanym przewodniku po Warszawie z 1922 r.:
Faktem jest, że ulica Miła była w okresie międzywojennym jedną z najbardziej zaniedbanych i niebezpiecznych ulic Warszawy. Zamieszkiwała ją żydowska biedota, zajmująca się drobnym handlem, i rzemieślnicy: krawcy, piekarze, szewcy, fryzjerzy, ale znaczna część mieszkańców była bezrobotna. Na złą sławę Miłej „pracowali” krążący tu złodzieje, ulica stała się siedliskiem paserów, alfonsów i nożowników.
Wiersz oddaje klimat niepokoju, przygnębienia czy wręcz rozpaczy, który ujawnił się w twórczości Broniewskiego w latach trzydziestych. Fakt ten można wiązać z osobistą sytuacją poety (został uwięziony w 1931 r. po tym, gdy opublikował w „Miesięczniku Literackim” protest przeciwko torturowaniu więźniów politycznych) oraz z sytuacją polityczną i społeczną w kraju, narastającymi bolesnymi skutkami kryzysu ekonomicznego, nasilającym się antysemityzmem, wreszcie z falą faszyzmu w Europie.
Znajdź w wierszu Ulica Miła paronomazję i zapisz ją. W jaki sposób Broniewski wykorzystał ten zabieg?
Mieszkańcy ulicy Miłej to ludzie biedni, chorzy, pogrążeni w beznadziei, zmuszeni do dramatycznych czynów spowodowanych nędzą. Ale nagle pojawia się pośród nich anioł. Określ, jaką rolę odgrywa ta postać.