Pierwiastki
1. Pierwiastki kwadratowe i sześcienne

Uważa się, że grecki filozof Hippazos z Metapontu odkrył, iż długości przekątnej kwadratu o boku 1 nie można zapisać za pomocą liczby wymiernej. Odkrycie było tak niezwykłe, że długi czas utrzymywano je w tajemnicy. Obliczenia Hippazosa doprowadziły do określenia pierwiastków.
Z tego materiału dowiesz się:
co to jest pierwiastek kwadratowy,
co to jest pierwiastek sześcienny,
co to jest liczba podpierwiastkowa,
jak obliczać pierwiastki z niektórych liczb.
Pierwiastek kwadratowy
Zacznijmy od przypomnienia definicji potęgowania i obliczenia kwadratów (drugich potęg) niektórych liczb.
Potęgą liczby o wykładniku naturalnym nazywamy iloczyn czynników, z których każdy jest równy liczbie .
- 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. , 11. , 12. , 13. , 14. , 15. , 16. , 17. , 18. , 19. , 20. , 21. , 22.
- 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. , 11. , 12. , 13. , 14. , 15. , 16. , 17. , 18. , 19. , 20. , 21. , 22.
- 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. , 11. , 12. , 13. , 14. , 15. , 16. , 17. , 18. , 19. , 20. , 21. , 22.
- 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. , 11. , 12. , 13. , 14. , 15. , 16. , 17. , 18. , 19. , 20. , 21. , 22.
- 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. , 11. , 12. , 13. , 14. , 15. , 16. , 17. , 18. , 19. , 20. , 21. , 22.
- 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. , 11. , 12. , 13. , 14. , 15. , 16. , 17. , 18. , 19. , 20. , 21. , 22.
Przeciągnij i upuść.
, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
............
............
............
............
............
............
Zauważ, że kwadrat dowolnej liczby wymiernej jest liczbą nieujemną. Natomiast liczba dodatnia może być przedstawiona jako kwadrat liczby dodatniej lub kwadrat liczby ujemnej.
- Liczba jest kwadratem liczby 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. , 11. , 12. , 13. , 14. , 15. , 16. , 17. , 18. , 19. .
- Liczba jest kwadratem liczby 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. , 11. , 12. , 13. , 14. , 15. , 16. , 17. , 18. , 19. .
- Liczba jest kwadratem liczby 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. , 11. , 12. , 13. , 14. , 15. , 16. , 17. , 18. , 19. .
- Liczba jest kwadratem liczby 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. , 11. , 12. , 13. , 14. , 15. , 16. , 17. , 18. , 19. .
- Liczba jest kwadratem liczby 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. , 11. , 12. , 13. , 14. , 15. , 16. , 17. , 18. , 19. .
- Liczba jest kwadratem liczby 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. , 11. , 12. , 13. , 14. , 15. , 16. , 17. , 18. , 19. .
Uzupełnij zapisy, przeciagając takie liczby niedodatnie, aby ich kwadraty miały podaną wartość.
, , , , , , , , , , , , , , , , , ,
............
............
............
............
............
............
Obliczając pierwiastek kwadratowy, będziemy poszukiwać tylko takiej liczby nieujemnej, której kwadrat jest równy danej liczbie nieujemnej.
Szukanie liczby nieujemnej, której kwadrat jest dany, nazywa się obliczaniem pierwiastka kwadratowego z danej liczby nieujemnej.
Pierwiastkiem kwadratowym z liczby nieujemnej nazywamy taką liczbę nieujemną , której kwadrat jest równy liczbie . Pierwiastek ten oznaczamy symbolem .
Pierwiastek kwadratowy nazywany jest również pierwiastkiem stopnia drugiego.
Mówimy, że liczba w wyrażeniu to liczba podpierwiastkowa.
Jeśli i , to , wtedy i tylko wtedy, gdy .

Film dostępny pod adresem /preview/resource/Rl3OVRVEhiKIb
Animacja przedstawia w jaki sposób obliczamy pierwiastek kwadratowy z danej liczby.
Obliczymy pierwiastki podanych liczb.
, bo
, bo
, bo
, bo
, bo
, bo
, bo
, bo
, bo
, bo
, bo
Pierwiastków kwadratowych z liczb ujemnych nie określamy, ponieważ nie znamy takich liczb, które podniesione do kwadratu mają wartość ujemną.
- , , , Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij
- , , , Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij
- , , , Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij
- , , , , Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij
- Bok kwadratu o polu ma długość Tu uzupełnij .
- Bok kwadratu o polu ma długość Tu uzupełnij .
- Bok kwadratu o polu ma długość Tu uzupełnij .
- Bok kwadratu o polu ma długość Tu uzupełnij .
- Bok kwadratu o polu ma długość Tu uzupełnij .
- Bok kwadratu o polu ma długość Tu uzupełnij .
- Bok kwadratu o polu ma długość Tu uzupełnij .
- Bok kwadratu o polu ma długość Tu uzupełnij .
Pole powierzchni kwadratowego dywanu jest równe powierzchni. Ile taśmy wykończeniowej należy kupić na obszycie brzegów tego dywanu?
Pierwiastek sześcienny
Poznamy teraz pierwiastki stopnia trzeciego. Pierwiastki te określone są również dla liczb ujemnych. Najpierw przypomnimy sobie, jak obliczamy potęgi stopnia trzeciego, bowiem pierwiastkowanie i potęgowanie to działania wzajemnie odwrotne.
- 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. , 11. , 12. , 13. , 14. , 15. , 16. , 17. , 18. , 19. , 20. , 21. , 22.
- 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. , 11. , 12. , 13. , 14. , 15. , 16. , 17. , 18. , 19. , 20. , 21. , 22.
- 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. , 11. , 12. , 13. , 14. , 15. , 16. , 17. , 18. , 19. , 20. , 21. , 22.
- 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. , 11. , 12. , 13. , 14. , 15. , 16. , 17. , 18. , 19. , 20. , 21. , 22.
- 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. , 11. , 12. , 13. , 14. , 15. , 16. , 17. , 18. , 19. , 20. , 21. , 22.
- 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. , 11. , 12. , 13. , 14. , 15. , 16. , 17. , 18. , 19. , 20. , 21. , 22.
Przeciągnij i upuść.
, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
............
............
............
............
............
............
Szukanie liczby na podstawie danego jej sześcianu nazywa się obliczaniem pierwiastka sześciennego z danej liczby.
Pierwiastkiem sześciennym z liczby nazywamy taką liczbę , której sześcian jest równy liczbie . Pierwiastek ten oznaczamy symbolem .
Pierwiastek sześcienny nazywany jest również pierwiastkiem stopnia trzeciego.
wtedy i tylko wtedy, gdy .

Film dostępny pod adresem /preview/resource/RjZ2rzQyP5QC3
Animacja przedstawia w jaki sposób obliczamy pierwiastek sześcienny z danej liczby.
, bo
, bo
, bo
, bo
, bo
, bo
, bo
, bo
, bo
, bo
, bo
1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10.
1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10.
1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10.
1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10.
1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10.
1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10.
1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10.
1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10.
1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10.
- , , , Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij
- , , , Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij
- , , , Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij
- Sześcian o objętości ma krawędź długości 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. .
- Sześcian o objętości ma krawędź długości 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. .
- Sześcian o objętości ma krawędź długości 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. .
- Sześcian o objętości ma krawędź długości 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. .
- Sześcian o objętości ma krawędź długości 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. .
- Sześcian o objętości ma krawędź długości 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. .
- Sześcian o objętości ma krawędź długości 1. , 2. , 3. , 4. , 5. , 6. , 7. , 8. , 9. , 10. .
Obliczanie wartości pierwiastków
1.25 = , 2.9 , 3.8 , 4.3 8 , 5.6 , 6.3 8 , 7.4 , 8.3 4 , 9.4 , 10.5 , 11.3 6 3 , 12.5 , 13.3 4 , 14.5 , 15.3 9 , 16.3 10 7 1.125 3 = , 2.9 , 3.8 , 4.3 8 , 5.6 , 6.3 8 , 7.4 , 8.3 4 , 9.4 , 10.5 , 11.3 6 3 , 12.5 , 13.3 4 , 14.5 , 15.3 9 , 16.3 10 7 1.27 64 3 = , 2.9 , 3.8 , 4.3 8 , 5.6 , 6.3 8 , 7.4 , 8.3 4 , 9.4 , 10.5 , 11.3 6 3 , 12.5 , 13.3 4 , 14.5 , 15.3 9 , 16.3 10 7 1.9 64 = , 2.9 , 3.8 , 4.3 8 , 5.6 , 6.3 8 , 7.4 , 8.3 4 , 9.4 , 10.5 , 11.3 6 3 , 12.5 , 13.3 4 , 14.5 , 15.3 9 , 16.3 10 7 1.9 16 = , 2.9 , 3.8 , 4.3 8 , 5.6 , 6.3 8 , 7.4 , 8.3 4 , 9.4 , 10.5 , 11.3 6 3 , 12.5 , 13.3 4 , 14.5 , 15.3 9 , 16.3 10 7 1.64 3 = , 2.9 , 3.8 , 4.3 8 , 5.6 , 6.3 8 , 7.4 , 8.3 4 , 9.4 , 10.5 , 11.3 6 3 , 12.5 , 13.3 4 , 14.5 , 15.3 9 , 16.3 10 7 1.16 = , 2.9 , 3.8 , 4.3 8 , 5.6 , 6.3 8 , 7.4 , 8.3 4 , 9.4 , 10.5 , 11.3 6 3 , 12.5 , 13.3 4 , 14.5 , 15.3 9 , 16.3 10 7 1.27 512 3 = , 2.9 , 3.8 , 4.3 8 , 5.6 , 6.3 8 , 7.4 , 8.3 4 , 9.4 , 10.5 , 11.3 6 3 , 12.5 , 13.3 4 , 14.5 , 15.3 9 , 16.3 10 7
Przeciągnij i upuść.
1.5 1 16 = , 2.2 2 3 , 3.1 1 2 , 4.1 3 7 , 5.- 1 1 4 , 6.1 3 5 , 7.1 1 3 , 8.- 1 1 2 , 9.- 1 3 5 , 10.2 1 2 , 11.1 5 6 3 1 2
,676 ,1024 ,1089 ,1764 Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij44100 ,729 3 ,1728 3 ,4096 3 ,10648 3 Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij, Tu uzupełnij15625 3
1.64 , 2.< , 3.= , 4.> , 5.< , 6.= , 7.< , 8.= , 9.> , 10.> , 11.= , 12.> , 13.> , 14.= , 15.< , 16.< , 17.< , 18.> , 19.< = 64 3 1.49 , 2.< , 3.= , 4.> , 5.< , 6.= , 7.< , 8.= , 9.> , 10.> , 11.= , 12.> , 13.> , 14.= , 15.< , 16.< , 17.< , 18.> , 19.< = 9 1.4 , 2.< , 3.= , 4.> , 5.< , 6.= , 7.< , 8.= , 9.> , 10.> , 11.= , 12.> , 13.> , 14.= , 15.< , 16.< , 17.< , 18.> , 19.< = 8 3 1.- 25 , 2.< , 3.= , 4.> , 5.< , 6.= , 7.< , 8.= , 9.> , 10.> , 11.= , 12.> , 13.> , 14.= , 15.< , 16.< , 17.< , 18.> , 19.< = - - 125 3 1.- 1000 3 , 2.< , 3.= , 4.> , 5.< , 6.= , 7.< , 8.= , 9.> , 10.> , 11.= , 12.> , 13.> , 14.= , 15.< , 16.< , 17.< , 18.> , 19.< = - 729 3 1.- 0,0004 , 2.< , 3.= , 4.> , 5.< , 6.= , 7.< , 8.= , 9.> , 10.> , 11.= , 12.> , 13.> , 14.= , 15.< , 16.< , 17.< , 18.> , 19.< = - 0,008 3
Przeciągnij i upuść.
Uporządkuj liczby w kolejności od najmniejszej do największej.
-
0 3 -
- - 27 64 3 -
9 25 -
1 625 -
0,008 3 -
- 125 3 -
- 1,44 -
25 -
- 1 3
Notatnik
Możesz skorzystać z poniższego pola tekstowego do zapisania swoich notatek, rozwiązań zadań i innych informacji, które uważasz za potrzebne.