Lesson plan (Polish)

Tytuł: Przepisy dla podróżujących

Opracowanie scenariusza: Magdalena Trysińska

Temat zajęć

Przepisy PKP dla podróżujących. Żartobliwie o zasadach podróżowania.

Grupa docelowa

Uczniowie klasy VI szkoły podstawowej.

Podstawa programowa

I. Kształcenie literackie i kulturowe.

1. Czytanie utworów literackich. Uczeń:

12) określa tematykę oraz problematykę utworu;

14) nazywa wrażenia, jakie wzbudza w nim czytany tekst;

18) wykorzystuje w interpretacji tekstów doświadczenia własne oraz elementy wiedzy o kulturze.

2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń:

3) określa temat i główną myśl tekstu;

11) odnosi treści tekstów kultury do własnego doświadczenia.

II. Kształcenie językowe.

2. Zróżnicowanie języka. Uczeń:

2) posługuje się oficjalną i nieoficjalną odmianą polszczyzny;

7) dostosowuje sposób wyrażania się do zamierzonego celu wypowiedzi;

4. Ortografia i interpunkcja. Uczeń:

1) pisze poprawnie pod względem ortograficznym oraz stosuje reguły pisowni;

2) poprawnie używa znaków interpunkcyjnych: kropki, przecinka, znaku zapytania, znaku wykrzyknika, cudzysłowu, dwukropka, średnika, nawiasu.

III. Tworzenie wypowiedzi

2. Mówienie i pisanie. Uczeń:

9) wykorzystuje wiedzę o języku w tworzonych wypowiedziach.

IV. Samokształcenie. Uczeń:

1) doskonali ciche i głośne czytanie;

2) doskonali różne formy zapisywania pozyskanych informacji;

5) korzysta ze słowników ogólnych języka polskiego, także specjalnych, oraz słownika terminów literackich;

9) rozwija umiejętność efektywnego posługiwania się technologią informacyjną oraz zasobami internetowymi i wykorzystuje te umiejętności do prezentowania własnych zainteresowań.

Ogólny cel kształcenia

Uczniowie rozwijają słownictwo związane z podróżowaniem koleją oraz tworzą zasady dla podróżnych.

Kształtowane kompetencje kluczowe

porozumiewanie się w języku ojczystym;
porozumiewanie się w językach obcych;
kompetencje społeczne i obywatelskie.

Cele operacyjne

Uczeń:

tworzy zasady dla podróżujących koleją;
stosuje formy trybu rozkazującego;
wyjaśnia znaczenie słów: konduktor, maszynista, zawiadowca stacji;
używa słownictwa związanego z tematem „podróż pociągiem”;
podaje różnice między słownictwem ogólnopolskim a gwarą;
odczytuje humor tekstu prozatorskiego;
wyszukuje w tekście potrzebne informacje.

Metody/techniki kształcenia

problemowa: rozmowa kierowana, dyskusja;
programowane: z użyciem komputera i e‑podręcznika;
praktyczna: ćwiczeń przedmiotowych;
ekspozycyjna: pokaz slajdów.

Formy pracy

aktywność indywidualna jednolita;
aktywność zbiorowa jednolita;
aktywność w grupach.

Przebieg lekcji

Faza wprowadzająca

1. Nauczyciel określa cel zajęć. Podaje uczniom kryteria sukcesu.

2. Pogadanka. Pytania na rozgrzewkę:

Czy lubicie podróżować koleją?
Jakie są wady kolei?
Jakie są zalety?
Co można robić podczas długiej podróży?

Faza realizacyjna

1. Kodeks podróżujących koleją. Nauczyciel dzieli klasę na 6‑osobowe grupy. Uczniowie zapisują na osobnych kartkach trzy nakazy oraz trzy zakazy dla osób podróżujących koleją. Prowadzący zwraca uwagę, że przepisy te mają być w formie rozkazującej (np. Nie zostawiaj bagażu bez opieki).

2. Zaproszenie uczniów do pantomimy. Każda grupa dzieli się na dwie drużyny. Nauczyciel przekazuje każdej drużynie kodeks spisany przez inną grupę: pierwsza drużyna otrzymuje nakazy, a druga zakazy. Obie drużyny podróżują w jednym przedziale. Ich zadaniem będzie ustalenie pełnego kodeksu bez użycia słów. Osoby mające kartki z nakazami muszą przekazać ich treść kolegom i na odwrót. Po zabawie należy krótko omówić jej przebieg, pytając uczniów, co było trudne, co było łatwe, jak sobie poradzii z wymogami komunikacji niewerbalnej.

3. Nauczyciel prosi uczniów, aby własnymi słowami wytłumaczyli na czym polega praca konduktora, maszynisty, zawiadowcy stacji. W razie potrzeby odsyła uczniów do słowników języka polskiego i/lub angielskiego.

4. Nauczyciel uruchamia nagranie z tekstem S. Ligonia „Przepisy PKP dla podróżujących” (e‑podręcznik). Uczniowie słuchają uważnie tekstu (jednocześnie mogą śledzić wzrokiem tekst), następnie wykonują zadania związane z tekstem, czyli ćw. 6‑8.

5. Rozmowa o rejestrach języka. Na podstawie informacji w abstrakcie oraz ewentualnych doświadczeń uczniów (w zależności od zamieszkiwanego regionu) nauczyciel opowiada uczniom, czym różni się język ogólnopolski od regionalnego (gwary). Ćw. 9 (konieczne jest omówienie).

6. Uczniowie wymieniają różne kategorie pociągów, np. kolej podmiejska, pociąg osobowy, pociąg pospieszny, ekspres, intercity, pendolino, eurocity. Następnie zapoznają się z mapą interaktywną o historii kolei w abstrakcie.

Faza podsumowująca

Nauczyciel zadaje pytania skłaniające uczniów do podsumowania, np.

Jakiej formy czasownika używamy najczęściej do tworzenia zbiorów zasad, kodeksów, etc.?
Jaki cel mają tak napisane teksty?
Czy taki sam cel ma tekst S. Ligonia? Skąd to wiesz?
Jaki efekt uzyskał S. Ligoń, używając języka gwary?

Praca domowa

Wybierz jeden punkt z przepisów PKP Stanisława Ligonia, który uważasz za najzabawniejszy. Zapisz go w języku ogólnopolskim, a następnie przetłumacz na język angielski.