Reported Speech – Mowa zależna

Mowy zależnej używamy, gdy chcemy przekazać treść czyjejś wypowiedzi bez jej cytowania.

Przykłady:

Jack said: “I am late”. – Jack said (that)* he was late. - Jack powiedział: „Jestem spóźniony”. - Jack powiedział, że jest spóźniony

Tom said: “I will be a famous athlete one day.” – Tom said (that) he would be a famous athlete one day. - Tom powiedział: „Pewnego dnia będę sławnym sportowcem”. - Tom powiedział, że pewnego dnia będzie sławnym sportowcem.

Anne said: “I’ve been training for 2 years.” – Anne said (that) she had been training for 2 years. -Anne powiedziała: „Trenuję od 2 lat”. - Anne powiedziała, że trenuje od 2 lat.

*Wyraz that w nawiasie oznacza, że możemy go pominąć bez zmiany znaczenia zdania

Jak zapewne zauważyłeś/zauważyłaś, w powyższych zdaniach zmienił się czas. Nazywamy to następstwem czasów. Innymi słowy, mowa zależna polega na cofnięciu czasu użytego w zdaniu podrzędnym o jeden czas do tyłu.

Zestawienie zmiany czasów

Present Simple -> Past Simple

Przykłady:

Sue said: “I don’t like sports.” – Sue said (that) she didn’t like sports. Sue powiedziała: „Nie lubię sportu”. - Sue powiedziała, że nie lubi sportu.

“I enjoy my training,” John said. – John said (that) he enjoyed his training. - Lubię swoje treningi”, powiedział John. - John powiedział, że lubi swoje treningi.

Mary said: “I train with five other athletes.” – Mary said (that) she trained with five other athletes. - Mary powiedziała: „Trenuję z pięcioma innymi sportowcami”. - Mary powiedziała, że trenuje z pięcioma innymi sportowcami.

Present Continuous -> Past Continuous

Przykłady:

Bob said: “I’m preparing for the tournament.” – Bob said (that) he was preparing for the tournament. - Bob powiedział: „Przygotowuję się do turnieju”. - Bob powiedział, że przygotowuje się do turnieju.

Mary and Joe said: “We’re warming up right now.” – Mary and Joe said (that) they were warming up at that moment/ then. - Mary i Joe powiedzieli: „Rozgrzewamy się w tej chwili.” - Mary i Joe powiedzieli, że rozgrzewają się w tej chwili.

“I’m not competing against my teammates,” Sarah said. – Sarah said (that) she wasn’t competing against her teammates. - Nie rywalizuję z koleżankami z drużyny”, powiedziała Sarah. - Sarah powiedziała, że nie rywalizuje z koleżankami z drużyny.

Past Simple -> Past Perfect

Przykłady:

“I asked my trainer about an endurance workout yesterday,” Nick said. – Nick said (that) he had asked his trainer about an endurance workout that day/ the day before/ the previous day. - Zapytałem wczoraj mojego trenera o trening wytrzymałościowy”, powiedział Nick. - Nick powiedział, że zapytał swojego trenera o trening wytrzymałościowy tego dnia/przedwczoraj/poprzedniego dnia.

Hannah said: “I didn’t like doing cardio.” – Hannah said (that) she hadn’t liked doing cardio. - Hannah powiedziała: „Nie lubiłam ćwiczyć cardio”. - Hannah powiedziała, że nie lubiła ćwiczyć cardio.

Jonas said: “Our team won the tournament.” – Jonas said (that) his team had won a tournament. - Jonas powiedział: „Nasza drużyna wygrała turniej”. - Jonas powiedział, że jego drużyna wygrała turniej.

Past Continuous -> Past Perfect Continuous

Przykłady:

“I was doing cardio last week,” my brother said. – My brother said (that) he had been doing cardio the previous week/the week before. - „Ćwiczyłem cardio w zeszłym tygodniu” - powiedział mój brat. - Mój brat powiedział, że ćwiczył cardio w poprzednim tygodniu/tydzień wcześniej.

Jane said: “I wasn’t working out yesterday.” – Jane said (that) she hadn’t been working out the day before/ the previous day. - Jane powiedziała: „Nie ćwiczyłam wczoraj”. - Jane powiedziała, że nie ćwiczyła poprzedniego dnia.

Mrs. Jones said: “I was taking part in the tournament.” – Mrs. Jones said (that) she had been taking part in the tournament. - Pani Jones powiedziała: „Brałam udział w turnieju”. - Pani Jones powiedziała, że brała udział w turnieju.

Present Perfect -> Past Perfect

Przykłady:

“We’ve lost against the other team,” my team said. – My team said (that) we had lost against the other team. - „Przegraliśmy z inną drużyną”, powiedział mój zespół. - Mój zespół powiedział, że przegraliśmy z inną drużyną.

Frances said: “I’ve never won a gold medal.” – Frances said (that) she had never won a gold medal. - Frances powiedziała: „Nigdy nie zdobyłam złotego medalu”. - Frances powiedziała, że nigdy nie zdobyła złotego medalu.

James said: “She’s been a great asset to the team.” – James said (that) she had been a great asset to the team. - James powiedział: „Była wielkim atutem zespołu”. - James powiedział, że była wielkim atutem zespołu.

Present Perfect Continuous -> Past Perfect Continuous

Przykłady:

Mr. Smith said: “We’ve been training for a year.” – Mr. Smith said (that) we had been training for a year. - Pan Smith powiedział: „Trenujemy od roku”. - Pan Smith powiedział, że trenowaliśmy przez rok.

“They’ve been exercising since January,” Helen said. – Helen said (that) they had been exercising since January. „Ćwiczą od stycznia” - powiedziała Helen. - Helen powiedziała, że ćwiczą od stycznia.

“I haven’t been exercising for two months,” my dad said. – My dad said (that) he hadn’t been exercising for two months. - „Nie ćwiczyłem od dwóch miesięcy” - powiedział mój tata. - Mój tata powiedział, że nie ćwiczy od dwóch miesięcy.

Future Simple -> Future in the Past

Przykłady:

“I will train tomorrow,” Jack said. – Jack said (that) he would train the next day/ the following day. - „Będę trenować jutro”, powiedział Jack. - Jack powiedział, że będzie trenował następnego dnia.

Tom said: “I won’t take part in the tournament.” – Tom said (that) he wouldn’t take part in the tournament. - Tom powiedział: „Nie wezmę udziału w turnieju”. - Tom powiedział, że nie weźmie udziału w turnieju.

Nick said: “She will join our team’s training.” – Nick said (that) she would join their team’s training. - Nick powiedział: „Ona dołączy do treningu naszej drużyny.” - Nick powiedział, że dołączy do treningu ich drużyny.

Future Continuous -> Future Continuous in the Past

Przykłady:

“I will be exercising tomorrow at 5,” Natasha said. – Natasha said (that) she would be exercising at 5 the following day/ the next day. - „Będę ćwiczyć jutro o 5”, powiedziała Natasha. - Natasha powiedziała, że będzie ćwiczyć o 5 następnego dnia.

My mum said: “I will be watching your training.” – My mum said (that) she would be watching my training. - Moja mama powiedziała: „Będę obserwować twój trening”. - Moja mama powiedziała, że będzie obserwować mój trening.

Thomas said: “I won’t be training next week.” – Thomas said (that) he wouldn’t be training the following week/ the next week. - Thomas powiedział: „Nie będę trenował w przyszłym tygodniu”. - Thomas powiedział, że nie będzie trenował w następnym tygodniu.

Uwaga! Poza czasami wymienionymi powyżej zmianom ulegają też niektóre czasowniki modalne.

Przykłady:

Jack said: “I will talk to our trainer.” – Jack said (that) he would talk to their trainer. - Jack powiedział: „Porozmawiam z naszym trenerem”. - Jack powiedział, że porozmawia z ich trenerem.

Paula said: “I can help you with the work out.” – Paula said (that) she could help me with the work out. - Paula powiedziała: „Mogę ci pomóc z treningiem”. - Paula powiedziała, że może mi pomóc z treningiem.

“I may join your team,” Steve said to us. – Steve said (that) he might join our team. - „Być może dołączę do waszego zespołu” - powiedział Steve. - Steve powiedział, że może dołączyć do naszego zespołu.

Uwaga! Pamiętaj, że czasów zaprzeszłych (Past Perfect) nie cofamy. Zostawiamy je bez zmian.

Przykłady:

Mary said: “Before the tournament, I had hoped to win.” – Mary said (that) she had hoped to win before the tournament. Mary powiedziała: „Przed turniejem miałam nadzieję, że wygram”. - Mary powiedziała (że) miała nadzieję wygrać przed turniejem.

Tom said: “Before my holiday, I had been working out for days.” – Tom said (that) he had been working out for days before his holiday. - Tom powiedział: „Przed wakacjami ćwiczyłem przez wiele dni”. - Tom powiedział, że ćwiczył przez wiele dni przed wakacjami.

Zauważ że, w mowie zależnej oprócz czasu zmieniają się też następujące części zdania.

Zaimki

Przykład:

Theresa said: “I’m joining my sister’s team.” – Theresa said (that) she was joining her sister’s team. - Theresa powiedziała: „Dołączam do drużyny mojej siostry”. - Theresa powiedziała, że dołącza do drużyny swojej siostry.

Zaimki wskazujące

Mr. Smith said: “This athlete is a professional.” – Mr. Smith said (that) that athlete was a professional. - Pan Smith powiedział: „Ten zawodnik jest profesjonalistą”. - Pan Smith powiedział, że ten zawodnik jest profesjonalistą.

Pete said: “These teams are really good.” – Pete said (that) those teams were really good. - Pete powiedział: „Te drużyny są naprawdę dobre”. - Pete powiedział, że te drużyny są naprawdę dobre.

Określenia czasu

Sue said: “I’m exhausted after today’s training.” – Sue said (that) she was exhausted after that day’s training. - Sue powiedziała: „Jestem wyczerpana po dzisiejszym treningu”. - Sue powiedziała, że jest wyczerpana po dzisiejszym treningu.

Nick said: “I was very busy yesterday.” – Nick said (that) he was very busy the day before/ the previous day. - Nick powiedział: „Byłem wczoraj bardzo zajęty”. - Nick powiedział, że był bardzo zajęty poprzedniego dnia.

Mary said: “I’m working out right now.” – Mary said (that) she was working out right then. - Mary powiedziała: „Właśnie teraz ćwiczę”. - Mary powiedziała, że właśnie ćwiczy.

Inne określenia czasu

at the moment -> at the time - w tej chwili -> w tym czasie

this month -> that month - w tym miesiącu -> w tamtym miesiącu

last week -> the previous week/ the week before - w zeszłym tygodniu -> w poprzednim tygodniu / tydzień wcześniej

next month -> the next month/ the following month - w następnym miesiącu -> w nadchodzącym miesiącu/ w kolejnym miesiącu

*tomorrow -> the next day/ the following day - *jutro -> następnego dnia/ kolejnego dnia

the day after tomorrow -> two days later - pojutrze -> dwa dni później

2 years ago -> 2 years before - 2 lata temu -> 2 lata wcześniej

Dlaczego w mowie zależnej następują takie zmiany? Wyobraź sobie, że rozmawiasz z kimś w poniedziałek i słyszysz: I’m training today. - Trenuję dzisiaj - Jeśli odnosisz się do tej wypowiedzi po kilku dniach, możliwe, że twój rozmówca nie odbywa już treningu, więc użycie wyrazu today nie ma sensu.

Określenia miejsca

Paul said: “We’re always training here.” – Paul said (that) they were always training there. - Paul powiedział: „Zawsze trenujemy tutaj”. - Paul powiedział, że zawsze tam trenowali.

Dlaczego w mowie zależnej następują te zmiany? Wyobraź sobie, że rozmawiasz z koleżanką w szkole. Jeśli odnosisz się do tej wypowiedzi po kilku dniach, możliwe, że jesteś w innym miejscu, więc użycie wyrazu here będzie odnosiło się do innego miejsca niż tego, w którym właśnie jesteś.

W mowie zależnej pytania tworzy się inaczej niż w większości przypadków. Przede wszystkim należy pamiętać, że zachowują one szyk zdania oznajmującego.

Yes/no questions – pytania ogólne

W przypadku yes/no questions należy użyć spójnika if lub whether. Oba z nich oznaczają polskie „czy”, ale whether jest bardziej formalne.

Przykłady:

“Will you be at the training tomorrow?” Mike asked. – Mike asked me if I would be at the training the following day/ the next day. - „Będziesz jutro na treningu?” zapytał Mike. - Mike zapytał mnie, czy będę na treningu następnego dnia.

“Do you like sports?” Tom asked. – Tom asked whether I liked sports. - „Lubisz sport?” zapytał Tom. - Tom zapytał, czy lubię sport.

My mum asked: “Did you attend the training last week?” – My mum asked if I had attended the training the week before. - Moja mama zapytała: „Czy byłeś na szkoleniu w zeszłym tygodniu?”. - Moja mama zapytała, czy uczestniczyłem w szkoleniu tydzień wcześniej.

Wh- questions – pytania szczegółowe

Jeśli w pytaniu zaczynającym się od wyrazu lub wyrażenia pytającego pojawia się zaimek zaczynający się na wh-, musi też pojawić się on w pytaniu w mowie zależnej.

Przykłady:

“What is your team’s name?” they asked me. – They asked me what my team’s name was. - „Jak nazywa się twoja drużyna?” - zapytali mnie. - Zapytali mnie, jak nazywa się moja drużyna.

Mr. Smith asked: “Where will you train tomorrow?” – Mr. Smith asked me where I would train the next day/ the following day. - Pan Smith zapytał: „Gdzie będziesz trenować jutro?”. - Pan Smith zapytał mnie, gdzie będę trenować następnego dnia.

Tom asked: “When is the tournament?” – Tom asked when the tournament was. - Tom zapytał: „Kiedy jest turniej?”. - Tom zapytał, kiedy jest turniej.

We wszystkich powyższych przykładach użyto zwrotu to ask („pytać”) do zrelacjonowania pytania. Możemy też zastosować zwrot to inquire/enquire („pytać się”, „dowiadywać się”) lub to want to know („chcieć wiedzieć”).

Przykład:

Tom asked: “When is the tournament?” - Tom zapytał: „Kiedy jest turniej?”.

Tom asked when the tournament was. - Tom zapytał, kiedy jest turniej.

Tom inquired/enquired when the tournament was. - Tom zapytał, kiedy jest turniej.

Tom wanted to know when the tournament was. - Tom chciał wiedzieć, kiedy jest turniej.