R1QBojJJJ4qyh1
Ilustracja przedstawia Krzysztofa Pendereckiego w parku. Mężczyzna ma okulary, ubrany jest w różową koszulę. Stoi bokiem i znajduje się na pierwszym planie ilustracji. W tle po prawej stronie widać altanę, krzewy ogrodowe, zieleń. Na granicy ilustracji, w górnej części widać las.

Krzysztof Penderecki i „Pokolenie 1951” – nowa awangarda polskiej muzyki

Źródło: fotolia, cc0.
bg‑pink

Dla ciekawskich

Nie tylko drzewa po nim pozostały...

Prezentacja pt. Europejskie Centrum Krzysztofa Pendereckiego w Lusławicach

RGV5RR3CVB56A1
Prezentacja przedstawia otoczenie i wnętrza Europejskiego Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego. Z zewnątrz jest to nowoczesny budynek o geometrycznej, minimalistycznej formie stojący na otwartej przestrzeni. Główna bryła ma kształt dużego, jasnego prostopadłościanu o gładkiej, jasnej elewacji. U jej podstawy biegnie przeszklony parter wsparty na regularnym rytmie smukłych, drewnianych kolumn tworzących podcienie wokół budynku. Z przodu widoczna jest szeroka, jasna droga oraz zadbana zieleń – niskie krzewy i kilka młodych drzew. Nad całością rozciąga się błękitne niebo z rozproszonymi, białymi chmurami.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Penderecki na skróty...

Ćwiczenie 1

W poniższym filmie poznasz Pendereckiego z batutą w ręce. Spróbuj, może taki przekaz pozwoli zapamiętać Ci najwięcej faktów z ciekawej biografii światowej sławy kompozytora.

R2RzDLYgdruwx
Materiał filmowy do lekcji zatytułowany „Krzysztof Penderecki jako dyrygent”.
Krzysztof Penderecki jako dyrygent – film, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: online-skills, Krzysztof Penderecki jako dyrygent – film, licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 1
R1UHG14NTSLR6

Muzyka filmowa Pendereckiego

Muzyka Krzysztofa Pendereckiego, choć kojarzona z awangardą i monumentalnymi formami, znalazła także nieoczywiste miejsce w filmach animowanych, gdzie jego sonorystyczne brzmienia idealnie oddawały świat grozy, absurdu i fantastyki. Co ciekawe, eksperymentalne techniki dźwiękowe Pendereckiego bywały w animacji bardziej czytelne dla widza niż w sali koncertowej, bo obraz pomagał oswoić nawet najbardziej radykalne brzmienia. Jednym z takich przykładów  jest film Ikar z 1966 roku, którego fragment można zobaczyć poniżej:

bg‑pink

Biblioteka muzyczna

R18dNnjoLjlLT
Utwór muzyczny: K. Penderecki, „3 miniatury”.3 miniatury to cykl przeznaczony na skrzypce i fortepian. Posiadają wolne tempo i instrumentalną fakturę. Cechują się atonalnym, tajemniczym charakterem.
K. Penderecki, „3 miniatury”, AMFN, CC BY 3.0.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D4QZ6ORTT

K. Penderecki, „3 miniatury”, AMFN, CC BY 3.0.

Utwór muzyczny: K. Penderecki, „3 miniatury”.3 miniatury to cykl przeznaczony na skrzypce i fortepian. Posiadają wolne tempo i instrumentalną fakturę. Cechują się atonalnym, tajemniczym charakterem.

RwWqxqHVkYdv5
Utwór muzyczny: K. Penderecki, „Divertimendo cz. I”. Nagranie przedstawia pierwszą część Divertimento. Utwór przeznaczony jest na wiolonczelę. Kompozycja posiada szybkie tempo i instrumentalną fakturę. Cechuje się awangardowym, atonalnym charakterem.
K. Penderecki, „Divertimendo cz. I”, AMFN, CC BY 3.0.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D4QZ6ORTT

K. Penderecki, „Divertimendo cz. I”, AMFN, CC BY 3.0.

Utwór muzyczny: K. Penderecki, „Divertimendo cz. I”. Nagranie przedstawia pierwszą część Divertimento. Utwór przeznaczony jest na wiolonczelę. Kompozycja posiada szybkie tempo i instrumentalną fakturę. Cechuje się awangardowym, atonalnym charakterem.

RXqRkyBJP4fnr
Utwór muzyczny: K. Penderecki, „Divertimendo cz. III”. Nagranie przedstawia trzecią część Divertimento. Utwór przeznaczony jest na wiolonczelę. Kompozycja posiada wolne tempo i instrumentalną fakturę. Cechuje się awangardowym, tajemniczym charakterem.
K. Penderecki, „Divertimendo cz. III”, AMFN, CC BY 3.0.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D4QZ6ORTT

K. Penderecki, „Divertimendo cz. III”, AMFN, CC BY 3.0.

Utwór muzyczny: K. Penderecki, „Divertimendo cz. III”. Nagranie przedstawia trzecią część Divertimento. Utwór przeznaczony jest na wiolonczelę. Kompozycja posiada wolne tempo i instrumentalną fakturę. Cechuje się awangardowym, tajemniczym charakterem.

RyMO2bBra2PZV
Utwór muzyczny: Krzysztof Penderecki, Fluorescencje. Fluorescencje to utwór przeznaczony na orkiestrę symfoniczną o rozbudowanym składzie. Dzieło posiada umiarkowane tempo i instrumentalną fakturę. Cechuje się apokaliptycznym, przerażającym charakterem.
Krzysztof Penderecki, „Fluorescencje”, online-skills, CC BY 3.0.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D4QZ6ORTT

Krzysztof Penderecki, „Fluorescencje”, online-skills, CC BY 3.0.

Utwór muzyczny: Krzysztof Penderecki, Fluorescencje. Fluorescencje to utwór przeznaczony na orkiestrę symfoniczną o rozbudowanym składzie. Dzieło posiada umiarkowane tempo i instrumentalną fakturę. Cechuje się apokaliptycznym, przerażającym charakterem.

RrknkXRlIYFXP
Utwór: Krzysztof Penderecki, Polskie Requiem — Lacrimosa, wykonanie: Muzycy z Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się tajemniczym, atonalnym charakterem.
Krzysztof Penderecki, „Polskie Requiem” — Lacrimosa, AMFN
Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D4QZ6ORTT

Krzysztof Penderecki, „Polskie Requiem” — Lacrimosa, AMFN
Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.

Utwór: Krzysztof Penderecki, Polskie Requiem — Lacrimosa, wykonanie: Muzycy z Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się tajemniczym, atonalnym charakterem.

RsAc3eieU7aP1
Krzysztof Penderecki, „Pasja według św. Łukasza, O Crux, ave”
Krzysztof Penderecki, „Pasja według św. Łukasza, O Crux, ave”, 1965-1966, online-skills, CC BY 3.0.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D4QZ6ORTT

Krzysztof Penderecki, „Pasja według św. Łukasza, O Crux, ave”, 1965-1966, online-skills, CC BY 3.0.

Krzysztof Penderecki, „Pasja według św. Łukasza, O Crux, ave”

R15pl9coxd1Vh
Utwór muzyczny: K. Penderecki, „Sarabanda - J. S. Bach in memoriam”. Sarabanda J. S. Bach in memoriam jest utworem przeznaczonym na skrzypce. Posiada wolne tempo i instrumentalną fakturę monofoniczną z elementami homofonii. Cechuje się smutnym charakterem.
K. Penderecki, „Sarabanda - J. S. Bach in memoriam”, AMFN, CC BY 3.0.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D4QZ6ORTT

K. Penderecki, „Sarabanda - J. S. Bach in memoriam”, AMFN, CC BY 3.0.

Utwór muzyczny: K. Penderecki, „Sarabanda - J. S. Bach in memoriam”. Sarabanda J. S. Bach in memoriam jest utworem przeznaczonym na skrzypce. Posiada wolne tempo i instrumentalną fakturę monofoniczną z elementami homofonii. Cechuje się smutnym charakterem.

RhqFgEAcriwm7
Utwór muzyczny: Krzysztof Penderecki, Siedem Bram Jerozolimy. Siedem Bram Jerozolimy to utwór przeznaczony na pięć głosów solowych, recytatora, trzy chóry mieszane i orkiestrę. Dzieło składa się z siedmiu części odpowiadających historycznym bramom Jerozolimy. Cechuje się zróżnicowanym charakterem, od spokojnego i tajemniczego, po ostry, ciężki, apokaliptyczny.
Krzysztof Penderecki, „Siedem Bram Jerozolimy”, online-skills, CC BY 3.0.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D4QZ6ORTT

Krzysztof Penderecki, „Siedem Bram Jerozolimy”, online-skills, CC BY 3.0.

Utwór muzyczny: Krzysztof Penderecki, Siedem Bram Jerozolimy. Siedem Bram Jerozolimy to utwór przeznaczony na pięć głosów solowych, recytatora, trzy chóry mieszane i orkiestrę. Dzieło składa się z siedmiu części odpowiadających historycznym bramom Jerozolimy. Cechuje się zróżnicowanym charakterem, od spokojnego i tajemniczego, po ostry, ciężki, apokaliptyczny.

RXHVKW2NhkFhR
Utwór pod tytułem „Tren Ofiarom Hiroszimy” autorstwa Krzysztofa Pendereckiego w wykonaniu Narodowej Orkiestry Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach pod batutą Antoniego Wita. Fragment trwający jedną minutę i pięćdziesiąt cztery sekundy. Kompozycja jest wykonywana przez instrumenty smyczkowe. Utwór ma bardzo ilustracyjny charakter, wyjątkowo dramatyczny przebieg i wyjątkowo niepokojący, wręcz groźny nastrój.
Krzysztof Penderecki, „Tren ofiarom Hiroszimy” (fragment), wykonanie: Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach, dyrygent: Antoni Wit, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach, Antoni Wit, Krzysztof Penderecki, Tren ofiarom Hiroszimy (fragment), licencja: CC BY 3.0.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D4QZ6ORTT

Krzysztof Penderecki, „Tren ofiarom Hiroszimy” (fragment), wykonanie: Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach, dyrygent: Antoni Wit, online‑skills, CC BY 3.0
Źródło: Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach, Antoni Wit, Krzysztof Penderecki, Tren ofiarom Hiroszimy (fragment), licencja: CC BY 3.0.

Utwór pod tytułem „Tren Ofiarom Hiroszimy” autorstwa Krzysztofa Pendereckiego w wykonaniu Narodowej Orkiestry Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach pod batutą Antoniego Wita. Fragment trwający jedną minutę i pięćdziesiąt cztery sekundy. Kompozycja jest wykonywana przez instrumenty smyczkowe. Utwór ma bardzo ilustracyjny charakter, wyjątkowo dramatyczny przebieg i wyjątkowo niepokojący, wręcz groźny nastrój.

RFRRV3ZHVQ6QK
Utwór do ćwiczenia
Źródło: Jan Sebastian Bach- fragment Pasji według św. Jana. Utwór 2 do ćwiczenia 2, online-skills, CC BY 3.0.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D4QZ6ORTT

Źródło: Jan Sebastian Bach- fragment Pasji według św. Jana. Utwór 2 do ćwiczenia 2, online-skills, CC BY 3.0.

Utwór do ćwiczenia

RFZDL88TGJPFD
Utwór do ćwiczenia
Źródło: Jan Sebastian Bach- fragment Pasji według św. Matuesza. Utwór 3 do ćwiczenia 2, online-skills, CC BY 3.0.

Nagranie dostępne pod adresem https://zpe.gov.pl/a/D4QZ6ORTT

Źródło: Jan Sebastian Bach- fragment Pasji według św. Matuesza. Utwór 3 do ćwiczenia 2, online-skills, CC BY 3.0.

Utwór do ćwiczenia

Słownik