R1DB22S2KKE8N
Kolorowy znaczek pocztowy z Komorów o wartości 50F z serii „Les Grands Compositeurs de Musique”. Po prawej stronie znajduje się duży portret XIX‑wiecznego kompozytora z kręconymi włosami, a po lewej ilustracja sceny inspirowanej „Boską komedią” – postacie w historycznych szatach wskazujące na świetlistą postać. Na dole widnieje napis „Republique des Comores”, a znaczek ma żółto‑złotą ramkę i ślady stempla pocztowego.

N‑Przełom programowy w  Symfonii fantastycznej Hectora Berlioza

bg‑yellow

Dla ciekawskich

Ciekawostki Animacja pt. Wybrani kompozytorzy XIX wieku - Hector Berlioz

R114DXABRO5SK
R1GAFXXTC3RKA
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Jak już wiecie, Hector Berlioz był najwybitniejszym kompozytorem francuskim XIX wieku i uchodził za najbardziej rewolucyjnego z romantyków. Jego nowatorstwo miało swój wyraz także w monumentalnej obsadzie utworów, w której odnaleźć można wiele niecodziennych, interesujących instrumentów muzycznych.

R1RZPQLC3PBHH
R1GAFXXTC3RKA
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Kompozycją Berlioza, która angażuje bodaj największą liczbę wykonawców, jest religijny hymn Te Deum op. 22, powstały w 1849 roku. Obsadę utworu tworzą 4 flety, 4 oboje (w tym jeden rożek angielski), 4 klarnety (w tym jeden klarnet basowy), 4 fagoty, 4 rogi, 2 trąbki, 2 kornety, 6 puzonów, 2 ofiklejdy lub 2 tuby, kotły, bębny, talerze, instrumenty smyczkowe, 12 harf, organy, tenor solo, dwa wielkie mieszane chóry trzygłosowe (sopran, tenor, bas), jeden wielki chór dziecięcy (unisono). Dodatkowo w niektórych częściach pojawia się także flet piccolo, sakshorn i werbel. Z uwagi na rozmiary orkiestry, dzieło wykonano po raz pierwszy dopiero w 2003 roku, w dwusetną rocznicę urodzin kompozytora.

RU3QT6VV54UAH
R1GAFXXTC3RKA
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Za chwilę poznacie najbardziej nietypowe instrumenty, stanowiące obsadę tego utworu.

RM7FFAMPRU47D
R17RDH4CE7SKG
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Flet piccolo to mała odmiana fletu poprzecznego, charakteryzująca się wysokim i przenikliwym dźwiękiem. Skala instrumentu (od d2 do c5) jest o oktawę wyższa niż zwykłego fletu. Piccolo jest instrumentem o najwyższym rejestrze w orkiestrze (poza skrzypcami). Jego brzmienie wykorzystali między innymi Wolfgang Amadeusz Mozart w operze Uprowadzenie z seraju, Ludwig van Beethoven w finale IX symfonii d‑moll op. 125 oraz Maurice Ravel w Bolero.

RC9UQ4SS6DUZT
R17VRKQ3LHJ1V
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Rożek angielski to odmiana oboju, charakteryzująca się specyficznym, melancholijnym, głębokim brzmieniem. Skala instrumentu (od e do b2) jest o kwintę niższa niż oboju. Brzmienie rożka angielskiego wykorzystał między innymi Antonin Dvořák w IX symfonii e‑moll op. 95 Z nowego świata.”

R1AAGKZ5UU3FG
RVMGBCC4P7XA6
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Klarnet basowy to odmiana klarnetu o charakterystycznie zakrzywionej do góry czarze głosowej i tzw. fajce, w której umieszcza się ustnik (oba te elementy nawiązują do budowy saksofonu). Instrument posiada skalę od D do b¹. Cechuje się zróżnicowaną barwą, jasną i ciepłą w rejestrze górnym, ciemną w rejestrze dolnym. Brzmienie klarnetu basowego wykorzystał Giacomo Meyerbeer w operze Hugenoci.

RFNK6B9ESGS2J
RAUT4JJEEJ9GV
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Ofiklejda to dawny instrument dęty blaszany, kształtem przypominający fagot. Posiadał szeroką czarę głosową, system klapowy oraz rurę zadęciową. Stosowano trzy odmiany ofiklejdy – altową, basową i kontrabasową. Instrument stracił na popularności w drugiej połowie XIX wieku, na rzecz nowo wynalezionej tuby. Brzmienie ofiklejdy wykorzystali między innymi Hector Berlioz w Symfonii fantastycznej oraz Feliks Mendelssohn‑Bartholdy w uwerturze do Snu nocy letniej.

RTHEP7T3KN4S6
RU126ODNJAVMM
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Sakshorn to instrument dęty blaszany, przypominający nieco róg i trąbkę. Budowany w odmianach sopranowej, altowej, tenorowej, barytonowej i basowej. Charakterystyczne, łagodne brzmienie sakshornu jest szczególnie wyzyskiwane w orkiestrach dętych. Instrument wykorzystany został między innymi przez Hectora Berlioza w Marszu Trojan z opery Trojanie.

R1AB2UVLREHVM
R1GAFXXTC3RKA
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.

Teraz, gdy wiemy jak wyglądają i brzmią nietypowe instrumenty, wykorzystane przez Hectora Berlioza w kompozycji Te Deum, wysłuchajmy jej początkowego fragmentu. Zwróćmy szczególną uwagę na instrumentarium – postarajmy się nazwać pojawiające się instrumenty, scharakteryzujmy ich brzmienie oraz rolę w danym odcinku utworu.

Głośność lektora
Głośność muzyki

Konserwatorium muzyczne w Paryżu i sala premier dzieł Berlioza

Kompozycje Hectora Berlioza bardzo często wykonywane były w sali koncertowej Konserwatorium Muzycznego w Paryżu – słynnej uczelni muzycznej i baletowej, założonej w 1795 roku. W połowie XX wieku podzielona ona została na dwie odrębne uczelnie: teatralną i muzyczno‑baletową. Konserwatorium przez wszystkie lata swej działalności przyciągało wybitnych artystów. Do grona jego słynnych absolwentów zaliczyć można kompozytorów takich jak między innymi: Maurice Ravel, Georges Bizet, Claude Debussy, Charles Gounod, Camille Saint‑Saëns, Henryk Wieniawski, Nadia Boulanger czy Pierre Boulez. Egzaminy wstępne na uczelnię zdał także w 1826 roku (pomimo braku profesjonalnego przygotowania muzycznego) Hector Berlioz. To w sali koncertowej paryskiego konserwatorium miały miejsce premiery najważniejszych dzieł kompozytora: Symfonii Fantastycznej (1830), symfonii koncertującej Harold w Italii (1834) oraz symfonii dramatycznej Romeo i Julia (1839).

R1CGHJ7XLAUQE
Ilustracja interaktywna przedstawia tablicę upamiętniającą premierę utworów Hectora Berlioza. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. W 1826 roku Hector Berlioz zdał egzaminy wstępne na uczelnię w Paryżu (pomimo braku profesjonalnego przygotowania muzycznego). To w sali koncertowej paryskiego konserwatorium miały miejsce premiery najważniejszych dzieł kompozytora: Symfonii Fantastycznej (1830), symfonii koncertującej Harold w Italii (1834) oraz symfonii dramatycznej Romeo i Julia (1839). Tablica jest utrzymana w tonacji beżowo‑brązowej. Litery są ciemnobrązowe.
Tablica upamiętniająca miejsce premiery najważniejszych dzieł Berlioza: Symfonii Fantastycznej (1830), symfonii koncertującej Harold w Italii (1834) oraz symfonii dramatycznej Romeo i Julia (1839). Konserwatorium Paryskie - (fr. Conservatoire de Paris) – francuska uczelnia muzyczna i baletowa ufundowana w 1795 roku.
Źródło: opracowanie: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
RlajtkBoYJ1Te
Ilustracja interaktywna utrzymana jest w tonacji szarej. Przedstawia tłum ludzi na sali koncertowej. Ludzie siedzą zarówno na balkonach jak i w części dolnej sali. Sufit jest bardzo wystawny i bogato zdobiony.
Źródło: opracowanie: online skills, Sala koncertowa paryskiego konserwatorium muzycznego za czasów Hectora Berlioza., dostępny w internecie: wikipedia.org, domena publiczna.
bg‑yellow

Biblioteka muzyczna

R1MXTAVKJORQC
Utwór muzyczny: Hector Berlioz „Symfonia Fantastyczna cz. I” (flet solo). Kompozycja posiada spokojne tempo. Cechuje się spokojnym charakterem.
R166K8R6M5MDN
Utwór muzyczny: Hector Berlioz „Symfonia Fantastyczna cz. II” (flet, obój, klarnet). Kompozycja posiada spokojne tempo. Cechuje się spokojnym charakterem.
RNQUUP7VJURZ3
Utwór muzyczny: Hector Berlioz „Symfonia Fantastyczna cz. V” (klarnet). Kompozycja posiada szybkie tempo. Cechuje się wesołym charakterem.
R17AHCA7D3XAO
Utwór muzyczny: Hector Berlioz „Harold w Italii”. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się wesołym charakterem.
R194QDUGPMRF4
Ilustracja interaktywna przedstawia Paryskie konserwatorium muzyczne, widok z zewnątrz, tablicę upamiętniającą utwór Hectora Berlioza. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. W 1826 roku Hector Berlioz zdał egzaminy wstępne na uczelnię w Paryżu (pomimo braku profesjonalnego przygotowania muzycznego). To w sali koncertowej paryskiego konserwatorium miały miejsce premiery najważniejszych dzieł kompozytora: Symfonii Fantastycznej (1830), symfonii koncertującej Harold w Italii (1834) oraz symfonii dramatycznej Romeo i Julia (1839). Tablica jest utrzymana w tonacji beżowo‑brązowej. Litery są ciemno‑brązowe.
Tablica upamiętniająca miejsce premiery najważniejszych dzieł kompozytora: Symfonii Fantastycznej (1830), symfonii koncertującej Harold w Italii (1834) oraz symfonii dramatycznej Romeo i Julia (1839). Konserwatorium Paryskie - (fr. Conservatoire de Paris) – francuska uczelnia muzyczna i baletowa ufundowana w 1795 roku.
Źródło: opracowanie: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1ARRO3DCUE7M
R18wWWuWpGMUR
Ilustracja interaktywna przedstawia salę koncertowa paryskiego konserwatorium muzycznego współcześnie, podczas koncertu. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Scena podczas wykonywania koncertu. Fotografia jest ciemna, na scenie znajduje się grupa muzyków ubranych w czarne stroje.
Źródło: online-skills, Roberto Mastrosimone, licencja: CC BY 3.0.
RFCH9QUTRU1FC
RCXtRHSpbPA85
Film animowany: Wybrani kompozytorzy XIX wieku - Hector Berlioz. Jak już wiecie, Hector Berlioz był najwybitniejszym kompozytorem francuskim XIX wieku i uchodził za najbardziej rewolucyjnego z romantyków. Jego nowatorstwo miało swój wyraz także w monumentalnej obsadzie utworów, w której odnaleźć można wiele niecodziennych, interesujących instrumentów muzycznych. Kompozycją Berlioza, która angażuje bodaj największą liczbę wykonawców, jest religijny hymn Te Deum op. 22, powstały w 1849 roku. Obsadę utworu tworzą 4 flety, 4 oboje (w tym jeden rożek angielski), 4 klarnety (w tym jeden klarnet basowy), 4 fagoty, 4 rogi, 2 trąbki, 2 kornety, 6 puzonów, 2 ofiklejdy lub 2 tuby, kotły, bębny, talerze, instrumenty smyczkowe, 12 harf, organy, tenor solo, dwa wielkie mieszane chóry trzygłosowe (sopran, tenor, bas), jeden wielki chór dziecięcy (unisono). Dodatkowo w niektórych częściach pojawia się także flet piccolo, sakshorn i werbel. Z uwagi na rozmiary orkiestry, dzieło wykonano po raz pierwszy dopiero w 2003 roku, w dwusetną rocznicę urodzin kompozytora. Za chwilę poznacie najbardziej nietypowe instrumenty, stanowiące obsadę tego utworu. Flet piccolo to mała odmiana fletu poprzecznego, charakteryzująca się wysokim i przenikliwym dźwiękiem. Skala instrumentu (od d2 do c5) jest o oktawę wyższa niż zwykłego fletu. Piccolo jest instrumentem o najwyższym rejestrze w orkiestrze (poza skrzypcami). Jego brzmienie wykorzystali między innymi Wolfgang Amadeusz Mozart w operze Uprowadzenie z seraju, Ludwig van Beethoven w finale IX symfonii d‑moll op. 125 oraz Maurice Ravel w Bolero. Rożek angielski to odmiana oboju, charakteryzująca się specyficznym, melancholijnym, głębokim brzmieniem. Skala instrumentu (od e do b2) jest o kwintę niższa niż oboju. Brzmienie rożka angielskiego wykorzystał między innymi Antonin Dvořák w IX symfonii e‑moll op. 95 Z nowego świata. Klarnet basowy to odmiana klarnetu o charakterystycznie zakrzywionej do góry czarze głosowej i tzw. fajce, w której umieszcza się ustnik (oba te elementy nawiązują do budowy saksofonu). Instrument posiada skalę od D do b¹. Cechuje się zróżnicowaną barwą, jasną i ciepłą w rejestrze górnym, ciemną w rejestrze dolnym. Brzmienie klarnetu basowego wykorzystał Giacomo Meyerbeer w operze Hugenoci. Ofiklejda to dawny instrument dęty blaszany, kształtem przypominający fagot. Posiadał szeroką czarę głosową, system klapowy oraz rurę zadęciową. Stosowano trzy odmiany ofiklejdy – altową, basową i kontrabasową. Instrument stracił na popularności w drugiej połowie XIX wieku, na rzecz nowo wynalezionej tuby. Brzmienie ofiklejdy wykorzystali między innymi Hector Berlioz w Symfonii fantastycznej oraz Feliks Mendelssohn‑Bartholdy w uwerturze do Snu nocy letniej. Sakshorn to instrument dęty blaszany, przypominający nieco róg i trąbkę. Budowany w odmianach sopranowej, altowej, tenorowej, barytonowej i basowej. Charakterystyczne, łagodne brzmienie sakshornu jest szczególnie wyzyskiwane w orkiestrach dętych. Instrument wykorzystany został między innymi przez Hectora Berlioza w Marszu Trojan z opery Trojanie. Teraz, gdy wiemy jak wyglądają i brzmią nietypowe instrumenty, wykorzystane przez Hectora Berlioza w kompozycji Te Deum, wysłuchajmy jej początkowego fragmentu. Zwróćmy szczególną uwagę na instrumentarium – postarajmy się nazwać pojawiające się instrumenty, scharakteryzujmy ich brzmienie oraz rolę w danym odcinku utworu.
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
R1STA9Z83E9UX
RCeCSrGy3KZYt
Ilustracja przedstawia muzyków orkiestry symfonicznej grających podczas koncertu. Dodatkowo na ilustracji pojawia się punkt, który po naciśnięciu pozwala odtworzyć utwór: Hector Berlioz, Symfonia Fantastyczna. Symfonia fantastyczna op.14 jest programowym utworem przeznaczonym na orkiestrę. Posiada pięć części: Marzenia, namiętności, Bal, Scena na wsi, Marsz na stracenie, Sabat czarownic. Dzieło ma instrumentalną fakturę homofoniczną. Każda z części inspirowana jest kolejnymi etapami nieszczęśliwego zakochania.
Orkiestra symfoniczna w trakcie koncertu
Źródło: opracowanie: online skills, dostępny w internecie: wikipedia.org (ilustracja), licencja: CC BY 3.0.
RR1JP8ALQ2Q1Z