Inne techniki i style kompozytorskie XX w.

Dążenie do indywidualizmu, oryginalności i nowatorstwa było w XX w. jedną z najważniejszych kategorii twórczości. Wśród technik, kierunków i stylów, które zaistniały w minionym stuleciu, na uwagę zasługuje również teatr instrumentalny, będący połączeniem spektaklu z wykonywaną muzyką. W tym gatunku teatralno‑muzycznym instrumentalista jest jednocześnie aktorem, a oprócz gry na instrumencie realizuje zapisany w partyturze scenariusz działań, wykonuje szereg gestów pozamuzycznych, wypowiada słowa. Środki ekspresji aktorskiej często wahają się od groteski i zabawy po gwałtowne wybuchy i krzyki. Prekursorem teatru instrumentalnego był Mauricio Kagel (Sur scène z 1960 r., Match z udziałem dwóch wiolonczelistów i perkusisty z 1964 r.). W Polsce przedstawicielem teatru instrumentalnego jest Bogusław Schaeffer TIS MW2: kompozycja sceniczna (1962‑63 r.).

Muzyka medytacyjna, minimalizm

Przesyt nowością i postawą eksperymentatorską skierował twórców na drogę muzyki medytacyjnej, uproszczonej, poddanej redukcji. Impulsem do tworzenia tego rodzaju muzyki była filozofia Dalekiego Wschodu, muzyka hinduska i tybetańska. Włoski kompozytor Giacinto Scelsi uważał, że:

Skrajnym przykładem tego rodzaju kompozycji jest Quattro pezzi su una nota sola (1959 r.) na orkiestrę kameralną. W każdej z czterech części utworu jeden dźwięk podlega niewielkim przeobrażeniom wysokości, barwy i głośności. Uproszczonym, wielokrotnie powtarzanym materiałem dźwiękowym posługiwali się również w swoich kompozycjach Terry Riley, Steve Reich oraz Philip Glass. Muzykę medytacyjną tworzą także Sofija Gubajdulina, Gija Kanczeli i Arvo Pärt.

RKGXZ7VN56ER4

W Polsce muzykę medytacyjną, inspirowaną filozofią egzystencjalną i literaturą tworzył Tomasz Sikorski (1939–1988). Na stronie culture.pl rola Sikorskiego została określona w następujący sposób: 

Utwór Bez tytułu to kompozycja charakteryzująca się skrajnie uproszczonym materiałem muzycznym. Został napisany dla Warsztatu Muzycznego Zygmunta Krauze, a polską premierę miał w 1973 r. na Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Współczesnej Warszawska Jesień. W książce programowej kompozytor umieścił następujący komentarz: 

Krzycz, łkaj i wyrażaj emocje- nie tylko w muzyce!

Pierrot Lunaire Arnolda Schönberga należy do najważniejszych dzieł muzycznego ekspresjonizmu‑porównywanego w malarstwie do Krzyku Edvarda Muncha. W utworze tym kompozytor zastosował technikę Sprechstimme, sytuującą się na pograniczu śpiewu i mowy, której celem jest oddanie skrajnych emocji zawartych w tekście. Kompozycja powstała do wybranych wierszy Alberta Giraud z cyklu o tym samym tytule.