RvHAcrGEzdzcb
Zdjęcie przedstawia półokrągłą salę z ławami poselskimi. Zasiadają w niej liczni posłowie. Pośrodku sali znajduje się stół marszałka Sejmu i mównica. Za nimi, na ścianie wisi polska flaga i godło.

Rzeczpospolita Polska - organizacja i funkcjonowanie

Posiedzenie Sejmu RP, 11.05.2016 r.
Źródło: Kancelaria Premiera, domena publiczna.

Organy Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej

Twoje cele

  • Scharakteryzujesz sposób wyboru, skład i kompetencje poszczególnych organów sejmu.

  • Przeanalizujesz przykłady działalności podejmowanej przez te organy.

  • Wyjaśnisz znaczenie każdego organu dla realizacji funkcji powierzonych sejmowi.

Parlament to nie tylko głośne głosowania, lecz także precyzyjna koordynacja. W ramach władzy ustawodawczej - sprawowanej przez sejm i senat -przyjrzyjmy się mechanizmowi, który wyznacza tempo i kierunek działań izby niższej. Co stoi za porządkiem obrad, kolejnością tematów i tym, które projekty w ogóle trafiają na salę obrad? Oto punkt wyjścia do omówienia organów sejmu - ich układu, zależności i wpływu na bieg procesu ustawodawczego.

R12tmjc6PSL3z1
Ćwiczenie 1
Dokończ zdanie.
Konstytucyjnymi organami władzy ustawodawczej jest/są… Możliwe odpowiedzi: 1. Sejm RP i Senat RP., 2. Sejm RP, Senat RP, Prezydent RP., 3. Zgromadzenie Narodowe.

Na początek - wirtualny spacer po kompleksie sejmu - od reprezentatywnego wejścia przy ulicy Wiejskiej, poprzez dziedzińce i zielone otoczenie gmachu, po najważniejsze przestrzenie wewnątrz budynku. Po drodze zwróć uwagę na detale architektury i ślady historii, które współtworzą to miejsce.

R13RxREg99lwq
Wycieczka wirtualna po Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej. W Polsce przedrozbiorowej miejscem obrad Sejmu były siedziby królewskie. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku zaczęto szukać nowego, samodzielnego gmachu dla odradzającego się polskiego sejmu. Brano pod uwagę kilka siedzib, jednak ostatecznie postanowiono zaadoptować budynek dawnej średniej szkoły żeńskiej Instytutu Aleksandryjsko‑Maryjskiego przy ul. Wiejskiej w Warszawie. Ta antypolska szkoła została kilka lat wcześniej ewakuowana do Rosji. Rozpoczęto przebudowę budynku i już 10 lutego 1919 roku odbyło się w nim pierwsze posiedzenie Sejmu II Rzeczypospolitej, kilka dni później uchwalano Małą Konstytucję, a Józefowi Piłsudskiemu przyznano tytuł Naczelnika Państwa. W 1925 roku rozpoczęła się rozbudowa budynku sejmu według projektu Kazimierza Skórewicza. Dobudowano amfiteatralną Salę Posiedzeń oraz Dom Poselski. Wojna poważnie uszkodziła sejmowe zabudowania, nieznacznie ucierpiał jedynie Dom Poselski. Do końca 1947 roku wyburzono XIX‑wieczne budynki i odbudowano Salę Posiedzeń. Zaprojektowanie nowego kompleksu sejmowego powierzono znanemu architektowi, Bohdanowi Pniewskiemu. W latach 1949‑1952 powstały nawiązujące do architektury renesansu budynki obłożone białym piaskowcem. Pomnik Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej Zwiedzanie budynku Sejmu powinno rozpoczynać oddanie hołdu żołnierzom Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego. Usytuowanie pomnika w pobliżu parlamentu podkreśla ciągłość państwa polskiego, którego najważniejsze instytucje, pomimo okupacji, ani na jeden dzień nie przerwały swojej działalności. Abstrakcyjna forma pomnika – wysoki na 32 metry obelisk – nie narzuca jednej interpretacji. Każdy może pokusić się o własną. Dumnie wygląda na nim kotwica, znak Polski Walczącej, który w czasie okupacji i powstania dodawał otuchy, był świadectwem Polski, która się nie poddała. Obok, na wykonanych ze strzegomskiego marmuru tablicach umieszczono nazwy wszystkich instytucji i przywódców Polski Podziemnej. Laski marszałkowskie Tuż przy wejściu do Sejmu znajduje się gablota z dawnymi laskami marszałkowskimi. Miały one od zawsze dwojakie przeznaczenie: z jednej strony symboliczne – jako znak władzy i godności marszałka, z drugiej strony praktyczne – uderzając laską w podłogę, marszałek starał się uspokoić zbyt rozdyskutowanych posłów. „Dzień cały nieszczęśliwy był, bo trzy laski marszałkowskie złamały się, gdy nimi bił o ziemię, aby się uciszyli” – opisywał pisarz i publicysta Stanisław Konarski w dziele „O skutecznym rad sposobie”. Nic więc dziwnego, że tak niewiele lasek zachowało się do naszych czasów. Dziś trzykrotne uderzenie laską marszałkowską w podłogę otwiera i zamyka obrady Sejmu i Senatu. Obok gabloty znajduje się tablica upamiętniająca wizytę papieża Jana Pawła II w polskim parlamencie 11 czerwca 1999 roku. Sala Kolumnowa - wejście Ta olbrzymia, prostokątna sala o powierzchni 600mIndeks górny 22 nazwę zawdzięcza dwóm rzędom kolumn. Zachwyca niezwykłą posadzką zdobioną rozetami z wielobarwnych marmurów i ich odbiciem w postaci stiukowych ozdób na suficie. Charakterystycznym elementem wnętrza są kryształowe kandelabry. Po przywróceniu senatu w 1989 roku przez dwa lata Sala Kolumnowa była miejscem obrad izby wyższej parlamentu. Tablice pamiątkowe Z drugiej strony hallu (na pierwszym piętrze) znajdują się tablice ku czci poległych w czasie II wojny światowej parlamentarzystów: „Sejm Rzeczypospolitej oddaje głęboki hołd swoim poprzednikom, posłom II Rzeczypospolitej, którzy oddali życie za Polskę”. Na sąsiedniej ścianie znajduje się tablica upamiętniająca marszałka Sejmu, Macieja Płażyńskiego i 18 parlamentarzystów, zginęli tragicznie w katastrofie smoleńskiej. Sala Posiedzeń - transmisje tv Z prawej strony sejmowego balkonu (stojąc przodem do mównicy) ulokowali się operatorzy telewizyjni. To z tego miejsca najczęściej filmowane są debaty poselskie. Wyjście najbliższymi drzwiami przenosi nas w strefę niemal całkowicie opanowaną przez dziennikarzy. Tu na kanapie czekają oni na wypowiedzi posłów, konferencje prasowe, przygotowują relacje. To najlepszy punkt obserwacyjny, pozwala dostrzec, czy korytarzem sejmowym lub głównym wejściem wchodzi poseł, którego wypowiedź w tym dniu byłaby interesująca. Do budynku Senatu można przejść okazałym korytarzem. Po obu jego stronach usytuowane są sale, w których obradują komisje sejmowe. Noszą one imiona marszałków Sejmu: Wojciecha Trąmpczyńskiego, Ignacego Daszyńskiego, Macieja Rataja. W górnym hallu, przy barierce, organizowane są konferencje prasowe, najczęściej ad hoc, w celu skomentowania wydarzenia, odniesienia się do zarzutów. Posłowie mają wówczas za plecami wspaniałą panoramę. Widać przestrzeń podzieloną smukłymi kolumnami, charakterystyczną marmurową posadzkę, okazałe schody z ozdobną balustradą zakończoną mosiężną poręczą w kształcie węża. Sala Posiedzeń Sala Posiedzeń powstawała przez niemal trzy lata, od maja 1925 r. do marca 1928 r. Projektant Kazimierz Skórewicz doglądał wykonania wszystkich szczegółów wystroju. Kształt sali, zdobiące ją marmury, imponujące kolumny podtrzymujące sklepienie i wspaniały sufit ze świetlikiem najlepiej podziwiać właśnie z wysokości pierwszego piętra, czyli z balkonu dla gości i dziennikarzy. Warto powędrować na miejsce przeznaczone dla prezydenta RP (usytuowane z lewej strony, jeśli stoimy przodem do mównicy). Tu zasiada pierwsza osoba w państwie, kiedy przysłuchuje się ważnym debatom lub słucha przemówień zaproszonych gości, na przykład w 1994 roku Billa Clintona, prezydenta Stanów Zjednoczonych, a w czerwcu 1999 roku - papieża Jana Pawła II. Sala Posiedzeń - wejście dla rządu Przedstawiciele rządu mogą obserwować obrady Sejmu z niewielkiego podwyższenia. Ich ławy znajdują się blisko mównicy z lewej strony (jeśli stoimy do niej przodem), tak aby mogli szybko się na niej znaleźć oraz odpowiedzieć na pytania i interpelacje posłów. Sala Posiedzeń - fotel Marszałka Marszałek kieruje pracami Sejmu, stoi na straży jego godności i praw. Miejsce, które zajmuje w Sali Posiedzeń, odzwierciedla jego wyjątkową pozycję, a przy tym umożliwia ogarnięcie wzrokiem całej sali, będąc jednocześnie widocznym dla wszystkich posłów. Sala Posiedzeń - ławy sejmowe Fotele, stoły, mównicę i balustradę wykonano z drewna dębowego według projektów Stefana Sienickiego, płaskorzeźby na mównicy zaprojektował Aleksander Żurakowski. Z bliska łatwo dostrzec, jak rzetelnie i pieczołowicie zostały wykonane wszystkie meble Sali Posiedzeń. Stanowiska dziennikarzy W górnym hallu, przy barierce, organizowane są konferencje prasowe, najczęściej ad hoc, w celu skomentowania wydarzenia, odniesienia się do zarzutów. Posłowie mają wówczas za plecami wspaniałą panoramę. Widać przestrzeń podzieloną smukłymi kolumnami, charakterystyczną marmurową posadzkę, okazałe schody z ozdobną balustradą, zakończoną mosiężną poręczą w kształcie węża. Sejm Dzieci i Młodzieży Od ponad dwudziestu lat, raz do roku, 1 czerwca w Dzień Dziecka, władzę w Sejmie przejmuje młode pokolenie. Sejm Dzieci i Młodzieży także składa się z 460 posłów (16 województw otrzymuje liczbę mandatów proporcjonalną do liczby uczniów w gimnazjach i liceach). Obrady odbywają się w Sali Posiedzeń, jednak wcześniej, zgodnie z obowiązującymi procedurami, młodzi „parlamentarzyści” przygotowują w komisjach sejmowych projekt uchwały.

Zasób interaktywny dostępny pod adresem https://zpe.gov.pl/a/DE9O89XEP

Sejm – panorama
Źródło: PANORAMIX, licencja: CC BY 3.0.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

W Polsce przedrozbiorowej miejscem obrad Sejmu były siedziby królewskie. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku zaczęto szukać nowego, samodzielnego gmachu dla odradzającego się polskiego sejmu. Brano pod uwagę kilka siedzib, jednak ostatecznie postanowiono zaadoptować budynek dawnej średniej szkoły żeńskiej Instytutu Aleksandryjsko‑Maryjskiego przy ul. Wiejskiej w Warszawie. Ta antypolska szkoła została kilka lat wcześniej ewakuowana do Rosji.

Rozpoczęto przebudowę budynku i już 10 lutego 1919 roku odbyło się w nim pierwsze posiedzenie Sejmu II Rzeczypospolitej, kilka dni później uchwalano Małą Konstytucję, a Józefowi Piłsudskiemu przyznano tytuł Naczelnika Państwa.

W 1925 roku rozpoczęła się rozbudowa budynku sejmu według projektu Kazimierza Skórewicza. Dobudowano amfiteatralną Salę Posiedzeń oraz Dom Poselski.

Wojna poważnie uszkodziła sejmowe zabudowania, nieznacznie ucierpiał jedynie Dom Poselski. Do końca 1947 roku wyburzono XIX‑wieczne budynki i odbudowano Salę Posiedzeń.

Zaprojektowanie nowego kompleksu sejmowego powierzono znanemu architektowi, Bohdanowi Pniewskiemu. W latach 1949‑1952 powstały nawiązujące do architektury renesansu budynki obłożone białym piaskowcem.

Pomnik Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej

Zwiedzanie budynku Sejmu powinno rozpoczynać oddanie hołdu żołnierzom Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego. Usytuowanie pomnika w pobliżu parlamentu podkreśla ciągłość państwa polskiego, którego najważniejsze instytucje, pomimo okupacji, ani na jeden dzień nie przerwały swojej działalności. Abstrakcyjna forma pomnika – wysoki na 32 metry obelisk – nie narzuca jednej interpretacji. Każdy może pokusić się o własną. Dumnie wygląda na nim kotwica, znak Polski Walczącej, który w czasie okupacji i powstania dodawał otuchy, był świadectwem Polski, która się nie poddała. Obok, na wykonanych ze strzegomskiego marmuru tablicach umieszczono nazwy wszystkich instytucji i przywódców Polski Podziemnej.

Laski marszałkowskie

Tuż przy wejściu do Sejmu znajduje się gablota z dawnymi laskami marszałkowskimi. Miały one od zawsze dwojakie przeznaczenie: z jednej strony symboliczne – jako znak władzy i godności marszałka, z drugiej strony praktyczne – uderzając laską w podłogę, marszałek starał się uspokoić zbyt rozdyskutowanych posłów. „Dzień cały nieszczęśliwy był, bo trzy laski marszałkowskie złamały się, gdy nimi bił o ziemię, aby się uciszyli” – opisywał pisarz i publicysta Stanisław Konarski w dziele „O skutecznym rad sposobie”. Nic więc dziwnego, że tak niewiele lasek zachowało się do naszych czasów. Dziś trzykrotne uderzenie laską marszałkowską w podłogę otwiera i zamyka obrady Sejmu i Senatu. Obok gabloty znajduje się tablica upamiętniająca wizytę papieża Jana Pawła II w polskim parlamencie 11 czerwca 1999 roku.

Sala Kolumnowa - wejście

Ta olbrzymia, prostokątna sala o powierzchni 600mIndeks górny 2 nazwę zawdzięcza dwóm rzędom kolumn. Zachwyca niezwykłą posadzką zdobioną rozetami z wielobarwnych marmurów i ich odbiciem w postaci stiukowych ozdób na suficie. Charakterystycznym elementem wnętrza są kryształowe kandelabry. Po przywróceniu senatu w 1989 roku przez dwa lata Sala Kolumnowa była miejscem obrad izby wyższej parlamentu.

Tablice pamiątkowe

Z drugiej strony hallu (na pierwszym piętrze) znajdują się tablice ku czci poległych w czasie II wojny światowej parlamentarzystów: „Sejm Rzeczypospolitej oddaje głęboki hołd swoim poprzednikom, posłom II Rzeczypospolitej, którzy oddali życie za Polskę”. Na sąsiedniej ścianie znajduje się tablica upamiętniająca marszałka Sejmu, Macieja Płażyńskiego i 18 parlamentarzystów, zginęli tragicznie w katastrofie smoleńskiej.

Sala Posiedzeń - transmisje tv

Z prawej strony sejmowego balkonu (stojąc przodem do mównicy) ulokowali się operatorzy telewizyjni. To z tego miejsca najczęściej filmowane są debaty poselskie. Wyjście najbliższymi drzwiami przenosi nas w strefę niemal całkowicie opanowaną przez dziennikarzy. Tu na kanapie czekają oni na wypowiedzi posłów, konferencje prasowe, przygotowują relacje. To najlepszy punkt obserwacyjny, pozwala dostrzec, czy korytarzem sejmowym lub głównym wejściem wchodzi poseł, którego wypowiedź w tym dniu byłaby interesująca. Do budynku Senatu można przejść okazałym korytarzem. Po obu jego stronach usytuowane są sale, w których obradują komisje sejmowe. Noszą one imiona marszałków Sejmu: Wojciecha Trąmpczyńskiego, Ignacego Daszyńskiego, Macieja Rataja. W górnym hallu, przy barierce, organizowane są konferencje prasowe, najczęściej ad hoc, w celu skomentowania wydarzenia, odniesienia się do zarzutów. Posłowie mają wówczas za plecami wspaniałą panoramę. Widać przestrzeń podzieloną smukłymi kolumnami, charakterystyczną marmurową posadzkę, okazałe schody z ozdobną balustradą zakończoną mosiężną poręczą w kształcie węża.

Sala Posiedzeń

Sala Posiedzeń powstawała przez niemal trzy lata, od maja 1925 r. do marca 1928 r. Projektant Kazimierz Skórewicz doglądał wykonania wszystkich szczegółów wystroju. Kształt sali, zdobiące ją marmury, imponujące kolumny podtrzymujące sklepienie i wspaniały sufit ze świetlikiem najlepiej podziwiać właśnie z wysokości pierwszego piętra, czyli z balkonu dla gości i dziennikarzy. Warto powędrować na miejsce przeznaczone dla prezydenta RP (usytuowane z lewej strony, jeśli stoimy przodem do mównicy). Tu zasiada pierwsza osoba w państwie, kiedy przysłuchuje się ważnym debatom lub słucha przemówień zaproszonych gości, na przykład w 1994 roku Billa Clintona, prezydenta Stanów Zjednoczonych, a w czerwcu 1999 roku - papieża Jana Pawła II.

Sala Posiedzeń - wejście dla rządu

Przedstawiciele rządu mogą obserwować obrady Sejmu z niewielkiego podwyższenia. Ich ławy znajdują się blisko mównicy z lewej strony (jeśli stoimy do niej przodem), tak aby mogli szybko się na niej znaleźć oraz odpowiedzieć na pytania i interpelacje posłów.

Sala Posiedzeń - fotel Marszałka

Marszałek kieruje pracami Sejmu, stoi na straży jego godności i praw. Miejsce, które zajmuje w Sali Posiedzeń, odzwierciedla jego wyjątkową pozycję, a przy tym umożliwia ogarnięcie wzrokiem całej sali, będąc jednocześnie widocznym dla wszystkich posłów.

Sala Posiedzeń - ławy sejmowe

Fotele, stoły, mównicę i balustradę wykonano z drewna dębowego według projektów Stefana Sienickiego, płaskorzeźby na mównicy zaprojektował Aleksander Żurakowski. Z bliska łatwo dostrzec, jak rzetelnie i pieczołowicie zostały wykonane wszystkie meble Sali Posiedzeń.

Stanowiska dziennikarzy

W górnym hallu, przy barierce, organizowane są konferencje prasowe, najczęściej ad hoc, w celu skomentowania wydarzenia, odniesienia się do zarzutów. Posłowie mają wówczas za plecami wspaniałą panoramę. Widać przestrzeń podzieloną smukłymi kolumnami, charakterystyczną marmurową posadzkę, okazałe schody z ozdobną balustradą, zakończoną mosiężną poręczą w kształcie węża.

Sejm Dzieci i Młodzieży

Od ponad dwudziestu lat, raz do roku, 1 czerwca w Dzień Dziecka, władzę w Sejmie przejmuje młode pokolenie. Sejm Dzieci i Młodzieży także składa się z 460 posłów (16 województw otrzymuje liczbę mandatów proporcjonalną do liczby uczniów w gimnazjach i liceach). Obrady odbywają się w Sali Posiedzeń, jednak wcześniej, zgodnie z obowiązującymi procedurami, młodzi „parlamentarzyści” przygotowują w komisjach sejmowych projekt uchwały.

2
Polecenie 1
R12TXUS18JPZX
Wskaż, jakie warunki muszą zostać spełnione, by projekt obywatelski ustawy trafił pod obrady Sejmu RP. (Uzupełnij).
2
Polecenie 2
R12TXUS18JPZX
Wskaż, jakie warunki muszą zostać spełnione, by projekt obywatelski ustawy trafił pod obrady Sejmu RP. (Uzupełnij).

Organy sejmu

Zgodnie z art. 9 Regulaminu Sejmu RP organami sejmu są:

RUC25H1K7NL3K
Zdjęcie przedstawia pustą salę Sejmu RP. Opis punktów znajdujących się na zdjęciu: 1. Marszałek sejmu Do jego obowiązków należy między innymi: stanie na straży praw, godności i powagi sejmu; reprezentowanie sejmu na zewnątrz, tj. wobec pozostałych organów władzy (np. w stosunkach z senatem) i innych podmiotów (np. parlamentów innych krajów, instytucji UE); zwoływanie i przewodniczenie obradom; czuwanie nad tokiem i terminowością prac sejmu i jego organów; nadawanie biegu inicjatywom ustawodawczym i uchwałodawczym oraz wnioskom organów państwa, dokumentom przedkładanym w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej oraz petycjom złożonym do sejmu; udzielanie posłom niezbędnej pomocy w ich pracy; sprawowanie pieczy nad spokojem i porządkiem na całym obszarze należącym do sejmu oraz wydawanie stosownych zarządzeń porządkowych, w tym o interwencji, w razie konieczności, straży marszałkowskiej. Marszałek w trakcie wykonywania obowiązków: Katowice. Relacja z centralnych obchodów Święta Wojska Polskiego z udziałem marszałek sejmu. Uroczysta defilada „Wierni Polsce” była głównym punktem centralnych obchodów Święta Wojska Polskiego w Katowicach. Obecni byli przedstawiciele najwyższych władz państwowych: prezydent Andrzej Duda wraz z małżonką, marszałek Sejmu Elżbieta Witek i Senatu Stanisław Karczewski oraz premier Mateusz Morawiecki z ministrami. Parlament reprezentowali ponadto wicemarszałek Sejmu Ryszard Terlecki i parlamentarzyści. W obchodach wziął też udział Szef Kancelarii Sejmu, minister Agnieszka Kaczmarska. Zdjęcie przedstawia marszałek sejmu Ewę Witek i Stanisława Karczewskiego, którzy są w otoczeniu wojskowych. Źródło: Katowice. Relacja z centralnych obchodów Święta Wojska Polskiego z udziałem marszałek sejmu, 16.08.2019, marszalek.sejm.pl.; fot. Kancelaria Sejmu/Marta Marchlewska, licencja: CC BY‑SA 3.0. Przemówienie marszałka sejmu Marka Kuchcińskiego w litewskim Seimasie. Wideo przedstawia Marszałka Sejmu Marka Kuchcińskiego stojącego przy mównicy i przemawiającego. Mężczyzna jest dojrzały, ma krótkie, proste włosy. Ubrany jest w garnitur i koszulę. Pod szyją ma zawiązany krawat. Na mównicy zawieszone jest czerwone godło z Pogonią – rycerzem w zbroi jadącym konno. Treść przemówienia: Panie Marszałku, Wysoki Seimasie, Decyzje podjęte w Wilnie i w Krakowie pod koniec czternastego wieku na trwałe zmieniły losy Polaków i Litwinów, a także naszych sąsiadów ówczesnych i współczesnych oraz wszystkich mieszkańców Europy Środkowo‑Wschodniej, którzy różnili się wiarą, kulturą, językiem i obyczajami, ale połączyło ich wspólne państwo, ład polityczny, prawa i wolności oraz tolerancja i wzajemne poszanowanie. Tworzono wtedy wielką historię. Źródło: Sejm RP/YouTube/TVP Info, licencja: CC BY‑SA 3.0. Awantura w Sejmie. Poseł z partii Stonogi okupował mównicę. Poseł Jarosław Gromadzki z partii Zbigniewa Stonogi nie chciał opuścić sejmowej mównicy. Został wyprowadzony przez Straż Marszałkowską. (…) Marszałek sejmu Małgorzata Kidawa‑Błońska poinformowała posła, że nie zostanie zwołany Konwent Seniorów, a jeśli on ma dowody, że popełniono fałszerstwo, to powinien zwrócić się z tym do prokuratury. Poseł został przywołany do porządku przez marszałek, ale odmówił zejścia z mównicy. (…) Wobec tego marszałek zarządziła przerwę w obradach do godziny 10:00. Źródło: Awantura w Sejmie. Poseł z partii Stonogi okupował mównicę, 8.10.2015 r., newsweek.pl. Zdjęcie przedstawia dokument wydany przez Prezesa Rady Ministrów w Sejmie RP ósmej kadencji w dniu 12 lipca 2019 roku skierowany do Marszałka Sejmu Marka Kuchcińskiego. Treść dokumentu: Szanowny Panie Marszałku Na podstawie artykułu 118 ustęp 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 roku przedstawia Sejmowi RP projekt ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo zamówień publicznych. Projekt ma na celu wykonanie prawa Unii Europejskiej. W załączeniu przedstawiam także opinię dotyczącą zgodności proponowanych regulacji z prawem Unii Europejskiej. Jednocześnie informuję, że do prezentowania stanowiska Rządu w tej sprawie w toku prac parlamentarnych został upoważniony Minister Przedsiębiorczości i Technologii. Podpis: Mateusz Morawiecki. Źródło: sejm.gov.pl. Do jakich kompetencji tego organu sejmu odnoszą się przedstawione działania? 2. Prezydium Sejmu W zakres jego obowiązków wchodzi: ustalanie planu pracy sejmu i kalendarza tzw. tygodni posiedzeń; dokonywanie wykładni Regulaminu Sejmu RP, po zasięgnięciu opinii Komisji Regulaminowej, Spraw Poselskich i Immunitetowych; opiniowanie spraw wniesionych przez marszałka sejmu; organizacja współpracy między komisjami sejmowymi i koordynacja ich działań; ustalanie zasad organizowania doradztwa naukowego na rzecz sejmu i jego organów, powoływania doradców sejmowych oraz korzystania z opinii i ekspertyz. Prezydium w trakcie wykonywania obowiązków: Poseł Nitras znów z niższym uposażeniem. Poszło o buciki. Prezydium Sejmu podjęło decyzję o ukaraniu posła Sławomira Nitrasa obniżeniem uposażenia poselskiego o połowę przez dwa miesiące. Kolejna już kara wobec Nitrasa nałożona została na niego za „naruszenie powagi Sejmu” podczas debaty w sprawie nowelizacji Kodeksu karnego. Sam poseł złożył tymczasem wniosek o ukaranie marszałka Marka Kuchcińskiego, któremu zarzuca „podeptanie regulaminu” Sejmu. (…) Sam Nitras (…) poinformował, że złożył do Prezydium Sejmu wniosek o ukaranie marszałka Marka Kuchcińskiego. – Zwracam się do prezydium Sejmu w sposób pisemny o ukaranie pana marszałka Kuchcińskiego za naruszenie powagi Sejmu. Nie ma większego naruszenia powagi Sejmu niż podeptanie regulaminu Sejmu. Zobaczymy, na ile prezydium Sejmu i pan marszałek Sejmu są obiektywni w ocenianiu posłów - oznajmił Nitras. Poseł PO zarzucił marszałkowi, że uznając projekt nowelizacji Kodeksu karnego za pilny, naruszył art. 123 konstytucji. Źródło: tmw//kg, Poseł Nitras znów z niższym uposażeniem. Poszło o buciki, 3.07.2019 r., tvn24.pl. Zdjęcie przedstawia Uchwałę numer 34 Prezydium Sejmu RP ósmej kadencji z 19 kwietnia 1995 roku. W sprawie wykładni art. 84 ustęp 2 (art. 158 ust. 2 – obecnie skreślony) i art. 89 ust. 2 (obecnie art. 163 ust. 2) w związku z art. 113 ust 2 (obecnie art. 188 ust. 2) Regulaminu Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej. Na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 5 (obecnie art. 12 pkt 2) w związku z art. 8 ust. 8 uchwały Sejmu Rzeczpospolitej polskiej z dnia 30 lipca 1992 roku – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (Monitor Polski nr 26, poz. 185, nr 34, pozycja 239, z 1993 roku nr 13, poz. 89, nr 63, poz. 562, z 1994 r. nr 47, poz. 379, nr 62, poz. 545 oraz z 1995 r. nr 8, poz. 111 i nr 18, poz. 213) Prezydium Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej uchwala, co następuje: Paragraf 1. Głosowanie na posiedzeniu komisji (komisji obradujących wspólnie) jest jawne i odbywa się przez podniesienie ręki i obliczenie głosów. Jeżeli w pomieszczeniu, w którym odbywa się posiedzenie, znajduje się urządzenie do liczenia głosów przewodniczący komisji może zarządzić głosowanie przez podniesienie ręki przy równoczesnym wykorzystaniu tego urządzenia. Paragraf 2. Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia uchwalenia. Kolejne zdjęcie przedstawia dokument wydany przez Sejm RP ósmej kadencji w dniu 17 stycznia 20219 roku. Treść dokumentu: Prezydium Sejmu na podstawie artykułu 33 regulaminu Sejmu – w uzgodnieniu z Konwentem Seniorów – przedstawia Sejmowi RP projekt uchwały: w sprawie upamiętnienia prezydenta Thomasa Woodrowa Wilsona. Projekt przedstawia Marszałek Sejmu. Podpis Marszałek Sejmu Marek Kuchciński. Podpis: Marszałek Sejmu Marek Kuchciński. Źródło: sejm.gov.pl. Do jakich kompetencji tego organu sejmu odnoszą się przedstawione działania? 3. Konwent Seniorów Zajmuje się opiniowaniem: projektów planów prac sejmu; projektów porządku dziennego poszczególnych posiedzeń sejmu i ich terminów; wniosków co do trybu dyskusji nad poszczególnymi punktami porządku dziennego posiedzenia sejmu; wniosków co do wyboru przez sejm jego organów; zadań i przebiegu pracy Kancelarii Sejmu. Konwent w trakcie wykonywania obowiązków: Zdjęcie przedstawia dużą salę, w której zgromadzona jest kilkunastoosobowa grupa kobiet i mężczyzn. Znajduje się wśród nich Prezydent Andrzej Duda. Prezydent Andrzej Duda podczas spotkania z Konwentami Seniorów Sejmu RP i Senatu RP w gmachu sejmu. Źródło: Kancelaria Senatu RP/Michał Józefaciuk, licencja: CC BY‑SA 3.0. Zdjęcie przedstawia terminarz posiedzeń Sejmu RP w 2019 roku. Styczeń 76. Posiedzenie Sejmu RP w dniach 16, 17 stycznia 2019 roku. Styczeń / Luty 77. Posiedzenie Sejmu RP w dniach 30, 31 stycznia, 20, 21, 22 lutego 2019 roku. Marzec 78. Posiedzenie Sejmu RP w dniach 13, 14, 15 marca 2019 roku. Kwiecień 79. Posiedzenie Sejmu RP w dniach 3, 4 kwietnia 2019 roku. 80. Posiedzenie Sejmu RP w dniach 11,12, 25, 26 kwietnia 2019 roku. Maj 81. Posiedzenie Sejmu RP w dniach 15, 16 maja 2019 roku. Czerwiec 82. Posiedzenie Sejmu RP w dniach 12, 13, 14 czerwca 2019 roku. Lipiec 83. Posiedzenie Sejmu RP w dniach 3, 4 lipca 2019 roku. 84. Posiedzenie Sejmu RP w dniach 17, 18, 18 lipca 2019 roku. Lipiec / Sierpień 85. Posiedzenie Sejmu RP w dniach 31 lipca, 9 i 30 sierpnia 2019 roku. Wrzesień / Październik 86. Posiedzenie Sejmu RP w dniach 11 września, 15 i 16 października 2019 roku. Źródło: sejm.gov.pl. Będzie dodatkowe posiedzenie Sejmu. Na tapecie ustawa o NBP i zmiany w kodeksie wyborczym. (…) Po zakończeniu środowego posiedzenia Konwentu Seniorów [Stanisław] Tyszka, [wicemarszałek sejmu i członek Konwentu Seniorów], powiedział, że dodatkowe posiedzenie Sejmu, które zaplanowano na 30 stycznia będzie miało „dosyć bogaty porządek”. „M.in. projekt o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, pierwsze czytanie nowelizacji do kodeksu wyborczego” – wyliczał [wicemarszałek]. Źródło: Będzie dodatkowe posiedzenie Sejmu. Na tapecie ustawa o NBP i zmiany w kodeksie wyborczym, 23.01.2019 r., wnp.pl. Do jakich kompetencji tego organu sejmu odnoszą się przedstawione działania? 4. Komisje sejmowe Przynależące im obowiązki to między innymi: rozpatrywanie i przygotowywanie spraw stanowiących przedmiot prac sejmu; wyrażanie opinii w sprawach przekazanych pod ich obrady przez sejm, marszałka sejmu lub Prezydium Sejmu; kontrola sejmowa w zakresie określonym konstytucją i ustawami. Komisje w trakcie wykonywania obowiązków: Zdjęcie przedstawia fragment strony WWW z informacjami na temat planowanych posiedzeń komisji i podkomisji sejmowych w dniu 13 sierpnia 2020 roku. 13 sierpnia 2020 (czwartek) godzina 12 – Komisja Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (GMZ) sala nr 211, budynek U. Posiedzenie będzie prowadzone z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej umożliwiających porozumiewanie się na odległość. Rozpatrzenie przedstawionego przez Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej dokumentu: Informacja z wykonania w 2019 roku programu wieloletniego pod nazwą Program ochrony brzegów morskich oraz harmonogram prac na rok 2020 (druk nr 319). 14 sierpnia 2020 (piątek), 18 sierpnia 2020 (wtorek), 19 sierpnia 2020 (środa). Źródło: sejm.gov.pl. Połączone komisje sejmowe przyjęły projekt zmian w tzw. ustawie terminalowej. Podczas połączonego posiedzenia komisji sejmowych – Komisji do Spraw Energii i Skarbu Państwa oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa – przyjęto i skierowano do dalszych prac w Sejmie rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu, tzw. ustawy terminalowej, oraz niektórych innych ustaw. Źródło: Połączone komisje sejmowe przyjęły projekt zmian w tzw. ustawie terminalowej, 5.06.2018 r., money.pl. Małgorzata Solecka. Komisje sejmowe rekomendują odrzucenie obywatelskiego projektu w sprawie dobrowolności szczepień. (…) 55 posłów poparło wniosek posłanki Alicji Chybickiej (PO) i posła Tomasza Latosa (PiS) o odrzucenie obywatelskiego projektu ustawy zakładającego zniesienie obowiązku szczepień dzieci i młodzieży. Przeciwko opowiedziało się tylko 2 posłów połączonych komisji zdrowia oraz polityki społecznej. Źródło: Małgorzata Solecka, Komisje sejmowe rekomendują odrzucenie obywatelskiego projektu w sprawie dobrowolności szczepień, 8.11.2018 r., mp.pl. Do jakich kompetencji tego organu sejmu odnoszą się przedstawione działania?
Źródło: Mateusz Kudła, licencja: CC BY-SA 3.0.
R1Yel6xYzuGIN
Marszałek Sejmu RP Marszałek wybierany jest bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Sejm może odwołać marszałka również bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów na wniosek złożony przez co najmniej 46 posłów i imiennie wskazujący kandydata na kolejnego marszałka.

Marszałek to organ sejmu o najliczniejszych kompetencjach. Należy do niego przede wszystkim zwoływanie i przewodniczenie obradom oraz reprezentowanie sejmu. Marszałek kieruje też pracami Prezydium Sejmu, zwołuje Konwent Seniorów, a także przewodniczy ich obradom.

Marszałek Sejmu RP wykonuje też inne zadania przewidziane w konstytucji i w ustawach, np. zastępuje Prezydenta RP w przypadku opróżnienia urzędu.

Marszałka sejmu w zakresie przez niego określonym zastępują wicemarszałkowie sejmu. W przypadku śmierci marszałka sejmu lub rezygnacji z funkcji jego obowiązki sprawuje najstarszy wiekiem wicemarszałek sejmu do wyboru nowego marszałka sejmu., Prezydium Sejmu RP W skład Prezydium Sejmu wchodzą marszałek i wicemarszałkowie. W jego posiedzeniach bierze udział z głosem doradczym szef Kancelarii Sejmu RP, marszałek może też zaprosić na posiedzenie Prezydium inne osoby.

Do najistotniejszych zadań Prezydium należy opiniowanie nadawania przez marszałka biegu inicjatywom ustawodawczym i uchwałodawczym oraz wnioskom organów państwa skierowanym do sejmu, jak również ustalanie, po zasięgnięciu opinii Konwentu Seniorów, planu pracy sejmu., Konwent Seniorów Konwent Seniorów jest organem zapewniającym współdziałanie klubów w sejmie w sprawach związanych z działalnością oraz tokiem prac sejmu.
W skład Konwentu Seniorów wchodzą:
  • członkowie Prezydium, czyli Marszałek i wicemarszałkowie,
  • przewodniczący lub wiceprzewodniczący klubów poselskich;

a także, jeśli reprezentują co najmniej 15 posłów:
  • przedstawiciele porozumień klubów lub kół poselskich,
  • przedstawiciele klubów parlamentarnych;

oraz:
  • przedstawiciele kół parlamentarnych reprezentujących w dniu rozpoczęcia kadencji sejmu osobną listę wyborczą, co w praktyce oznacza koła, w skład których wchodzą wyłącznie posłowie, którzy umieszczeni byli na listach kandydatów do sejmu zgłoszonych przez ten sam komitet wyborczy i którzy utworzyli koło najpóźniej w dniu, na który Prezydent RP zwołał pierwsze posiedzenie sejmu.


Konwent Seniorów zwołuje marszałek sejmu z własnej inicjatywy, z inicjatywy Prezydium Sejmu, na wniosek klubu reprezentowanego w Konwencie Seniorów lub grupy co najmniej 15 posłów. W posiedzeniach Konwentu bierze udział z głosem doradczym szef Kancelarii Sejmu RP. Marszałek sejmu, z własnej inicjatywy bądź na wniosek członków Konwentu Seniorów, może zaprosić na posiedzenie Konwentu inne osoby., Komisje sejmowe W sejmie działają trzy rodzaje komisji – komisje stałe, nadzwyczajne i śledcze.
R1M3VHANX9EPH
Na zdjęciu przedstawiona jest sala obrad Sejmu RP. Na pierwszym planie znajduje się stanowisko pracy marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, fotel marszałka. Po prawej stronie dwie stojące na stojakach flagi: Polski i Unii Europejskiej.
Fotel Marszałka Sejmu RP. Do kompetencji marszałka należy m.in. przewodniczenie obradom Sejmu, czuwanie nad terminowością jego prac. W wyjątkowych sytuacjach Marszałek Sejmu RP może tymczasowo zastępować Prezydenta RP.
Źródło: Adrian Grycuk, licencja: CC BY-SA 3.0.
R2KF1RA4RN93S
Ćwiczenie 2

Komisje sejmowe

W sejmie działają trzy rodzaje komisji: stałe, nadzwyczajne i śledcze. Komisje stałe, wyliczone w regulaminie sejmu, to takie, które tworzone są w każdej kadencji sejmu, gdyż zawsze będą potrzebne. Znajdziemy wśród nich m.in. komisje:

R14QSEM55A37T1
Mapa myśli. Lista elementów:
  • Nazwa kategorii: [bold]komisje stałe[br] w sejmie[/]{color=#320A28}
      • Elementy należące do kategorii [bold]komisje stałe[br] w sejmie[/]
    • Nazwa kategorii: Komisja [br]Administracji[br] i Spraw [br]Wewnętrznych{color=#505E79}
    • Nazwa kategorii: Komisja [br]Etyki Poselskiej{color=#534488}
    • Nazwa kategorii: Komisja [br]Finansów [br]Publicznych{color=#29416D}
    • Nazwa kategorii: Komisja [br]Gospodarki [br]i Rozwoju{color=#7397A7}
    • Nazwa kategorii: Komisja [br]Infrastruktury{color=#4C7A9B}
    • Nazwa kategorii: Komisja [br]Obrony[br] Narodowej{color=#5F3073}
    • Nazwa kategorii: Komisja [br]Odpowiedzialności[br] Konstytucyjnej{color=#3F5493}
    • Nazwa kategorii: Komisja [br]Spraw[br] Zagranicznych{color=#3F5493}
    • Nazwa kategorii: Komisja [br]Ustawodawcza{color=#1F77B2}
    • Nazwa kategorii: Komisja [br]Zdrowia{color=#535168}
      • Koniec elementów należących do kategorii [bold]komisje stałe[br] w sejmie[/]{color=#320A28}
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

W załączniku do Regulaminu Sejmu RP szczegółowo określono zakres działania każdej z komisji stałych, łatwo się jednak domyślić, co te działania obejmują, na podstawie samej nazwy komisji.

Rs5sTR0U8D9yY
Zdjęcie przedstawia dużą salę. Są tu ustawione w trzech rzędach stoły, przy których siedzą posłowie i posłanki. Na końcu sali znajduje się stół prezydialny i mównica, przy której stoi mężczyzna.
Posiedzenie sejmowej Komisji Gospodarki i Rozwoju (2015).
Źródło: Adrian Grycuk, licencja: CC BY-SA 3.0.

Sejm może powoływać i odwoływać komisje nadzwyczajne. Powołując takie komisje, sejm określa cel, zasady i tryb ich działania. Komisje nadzwyczajne tworzone są w sytuacji, kiedy zachodzi potrzeba zajęcia się określoną sprawą, a sprawę taką trudno przyporządkować do zakresu działania komisji stałych, albo wtedy, kiedy zadanie stawiane przed komisją byłoby zbyt obciążające dla komisji stałej i uniemożliwiłoby jej zajmowanie się pozostałymi kwestiami leżącymi w zakresie jej odpowiedzialności.

Sejm może również powoływać komisje śledcze do zbadania określonej sprawy. Komisja taka otrzymuje uprawnienia prokuratorskie, m.in. prawo przesłuchiwania świadków. W skład komisji może wchodzić do 11 członków, którzy powinni odzwierciedlać reprezentację w sejmie klubów parlamentarnych i kół poselskich, mających swoich przedstawicieli w Konwencie Seniorów, odpowiednio do jej liczebności. Prace komisji kończy sprawozdanie, które może skutkować pociągnięciem wskazanych w nim osób do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu.

Posiedzenia sejmowej komisji śledczej odbywają się, co do zasady, w sali Kolumnowej w sejmie.

RMwZXSWE1EQAy
Zdjęcie przedstawia dużą salę z dwoma szeregami kolumn, w której znajdują się trzy rzędy stołów z krzesłami. Na końcu sali wisi na ścianie polskie godło.
Sala Kolumnowa
Źródło: Piotr Waglowski, domena publiczna.
RXus0As5jicx02
Ćwiczenie 3
Wskaż poprawne dokończenia zdania:
Organem Sejmu RP jest… Możliwe odpowiedzi: 1. Marszałek Sejmu RP, 2. Konwent Seniorów, 3. komisja stała, 4. Prezydium Sejmu RP, 5. komisja nadzwyczajna, 6. Kancelaria Sejmu RP, 7. klub poselski
2
Ćwiczenie 4
R9eAVL7zHcMCZ
Rozstrzygnij, czy poniższe stwierdzenia dotyczące pracy sejmowych komisji śledczych są prawdziwe czy fałszywe. Komisja śledcza dysponuje prawem przesłuchiwania świadków. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Zakończeniem pracy komisji sejmowej jest wyrok w sprawie, która była powodem zwołania komisji. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Komisje śledcze w sejmie dysponują uprawnieniami sądowniczymi. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
R76Q16KX9LJ88
Ćwiczenie 5
2
Ćwiczenie 6

Zapoznaj się z tekstem i wykonaj zadanie.

1
PAP Komisje sejmowe, czyli trudne wybory posłów

Dziś Sejm wybierze skład pierwszych trzech komisji: współpracy z Unią Europejską, regulaminowej i spraw poselskich oraz finansów. Ostateczna liczba sejmowych komisji ciągle nie jest znana. Nie ma też pewności, ilu komisjom będą przewodniczyć poszczególne partie. Nieoficjalnie mówi się, że Platforma pokieruje 10 lub 11, PiS – siedmioma, a PSL i lewica – dwiema każda z nich – spekuluje dziennik „Polska”. Posłowie – i ci doświadczeni, i debiutanci – już bacznie rozglądają się za miejscami w komisjach. Od tego zależy parlamentarne być albo nie być: czy będą podróżować po świecie i brylować w mediach, dyskutując o nowych ustawach, czy w zaciszu sejmowych sal będą analizować nudne, prawnicze formułki. Według dziennika najdłuższa kolejka jest do komisji infrastruktury i samorządu terytorialnego (bo posłowie chcą zdobyć pieniądze na inwestycje w swoim regionie), współpracy z Polakami za granicą (bo zdarzają się atrakcyjne wyjazdy) i ds. mediów (bo można zaistnieć w prasie i telewizji). Do komisji ustawodawczej raczej nikt się nie pali. – Jest szara, bezbarwna medialnie, choć naprawdę ważna – przyznaje Grzegorz Dolniak z PO.

CART59 Źródło: PAP, Komisje sejmowe, czyli trudne wybory posłów, dostępny w internecie: tvn24.pl [dostęp 22.09.2019].
R1J1RsWioKrH0
Rozstrzygnij, czy poniższe stwierdzenia są prawdziwe czy fałszywe.. Jednym z czynników przesądzających o atrakcyjności pracy w określonej komisji jest dla posłów możliwość częstej medialnej obecności związanej z pracami w tej komisji. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Posłowie jednakowo cenią możliwość zaangażowania się w prace wszystkich komisji sejmowych. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Największą popularnością cieszy się wśród posłów komisja ustawodawcza, ponieważ to w niej zapadają najważniejsze decyzje. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz

Podsumowanie

Organy sejmu tworzą spójny układ organizacyjny, który nadaje pracom izby rytm, porządek i przejrzystość. Zapewniają koordynację działań politycznych z procedurą parlamentarną, łącząc planowanie, uzgadnianie i merytoryczne opracowanie materiału z transparentnym przebiegiem obrad. Dzięki temu sejm funkcjonuje jako efektywna przestrzeń deliberacji i stanowienia prawa, zdolna godzić dynamikę sporów z wymogami ładu instytucjonalnego.

Słownik

klub parlamentarny
klub parlamentarny

klub tworzony wspólnie przez posłów i senatorów

klub poselski
klub poselski

frakcja parlamentarzystów polskiego parlamentu składająca się z co najmniej 15 posłów

koło parlamentarne
koło parlamentarne

koło, w skład którego wchodzą członkowie obu izb parlamentu

koło poselskie
koło poselskie

jedna z form zrzeszenia się posłów w polskim parlamencie składająca się z przynajmniej trzech posłów

kontrola sejmowa
kontrola sejmowa

sprawowanie przez sejm kontroli nad działalnością innych organów państwowych, w szczególności władzy wykonawczej (Rada Ministrów)

12. Główne zasady prawa wyborczego obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej
14. Organy Senatu Rzeczypospolitej Polskiej