Polecenie 1

Zapoznaj się z drugą częścią wykładu i wykonaj kolejne polecenia.

RMtWgMCFZqr2F
Film opowiadający o systemie partyjnym w Polsce w latach 90.
Polecenie 2

Wyjaśnij, na czym opierał się system polityczny w Polsce do 1997 roku.

RHsflg8wTa7iJ
Twoja odpowiedź (Uzupełnij).
Polecenie 3

Wyjaśnij, co w systemie politycznym zmieniła konstytucja z 1997 roku. Z jakiego powodu wprowadzono mechanizmy zabezpieczające?

RjNChz3NTyPPs
Twoja odpowiedź (Uzupełnij).
1
Pokaż ćwiczenia:
21
Ćwiczenie 1

Zapoznaj się ze źródłami, a następnie wskaż zdania prawdziwe i fałszywe.

Źródło 1

1
„Polenmarkt“ na Placu Poczdamskim w Berlinie

Nawet 40 tysięcy Polaków dziennie przyjeżdżało w 1989 i 1990 roku do Berlina Zachodniego na tzw. Polenmarkt, czyli polski rynek. Prowizoryczny bazar rozciągający się na południe od Placu Poczdamskiego szybko stał się najbardziej polskim miejscem w mieście, a zarazem świadkiem burzliwych czasów transformacji ustrojowej. [...] Bazar rozrastał się tak szybko, że w szczytowym okresie jego działalności, granice zachodnioniemieckiej metropolii, wciąż oddzielonej od Berlina Wschodniego murem,  przekraczało dziennie nawet 300 autokarów z Polski, przynajmniej kilkanaście pociągów i trudna do oszacowania liczba małych fiatów. [...] Do masowego „najazdu” Polaków na Berlin Zachodni przyczyniło się zniesienie na początku 1989 roku obowiązku wizowego do Niemiec. [...] Polacy postanowili skorzystać z tego prawa wyjątkowo licznie, a przebywający w okolicy muru berlińskiego mieszkańcy miasta byli świadkami takich oto scen: „(...) Obładowani ortalionowymi torbami, ciągnąc za sobą dwukołowe, obciążone do granic możliwości wózki, sunęli niekończącym się szeregiem z przejścia granicznego na wschodnioberlińskim dworcu Friedrichsstrasse na plac przed Operą i do parku w pobliżu Landwehrkanal, by wreszcie zastygnąć tysiącami naziemnych i naręcznych kramików na pustym klepisku pomiędzy tureckim pchlim targiem a napowietrzną szyną eksperymentalnej kolejki magnetycznej”. Do handlowania „czym się da” w upokarzających warunkach – w tumanach piachu lub w błocie, w upale i przy niepogodzie, a przede wszystkim w ciągłej obawie przed zarekwirowaniem nieoclonego towaru przez służby celne lub policję - Polaków zmusiły nie tyle wrodzona skłonność do robienia interesów, co niezwykle trudna w tym czasie sytuacja materialna wielu polskich rodzin. Sprzedanie 20 bluzek z krótkim rękawem, kosztujących w Polsce równowartość dwóch marek, było równoznaczne z miesięczną pensją w kraju, wynoszącą wówczas w przeliczeniu około 40 marek. [...] Początkowo berlińczycy reagowali na zjeżdżające do Berlina tłumy polskich handlarzy z ciekawością. [...] Przychodzili tu i kupowali nawet najbardziej kuriozalne towary zarówno rodowici Niemcy, jak i imigranci.

A Źródło: „Polenmarkt“ na Placu Poczdamskim w Berlinie, dostępny w internecie: porta-polonica.de/pl.

Źródło 2

1
Fragment tekstu piosenki „Berlin Zachodni” punk-rockowej grupy Big Cyc z 1990 r.

Jakaś karafka, stary zegarek
Trzeba zarobić te parę marek
Renta, stypendium, wyżyć się nie da
Tu kupisz, tam sprzedasz, nie weźmie cię bieda

Berlin Zachodni, Berlin Zachodni
Tu stoi Polak co drugi chodnik
Za każdym rogiem czai się Turek
Sprzedasz mu wszystko, tylko nie skórę

[...]
Pilsnera wypić trzema łykami
Opylić fajki, kupić salami
Gdy Polizei to dawać chodu
Wrócisz do kraju, będziesz do przodu
A w jeden dzień zarobisz tyle
Co górnik w miesiąc w brudzie i w pyle

Nasza bieda nas rozgrzesza
[...]

Jedzie pociąg, koła stukocą

Parowóz gwiżdże, baby się pocą

B Źródło: Fragment tekstu piosenki „Berlin Zachodni” punk-rockowej grupy Big Cyc z 1990 r., dostępny w internecie: musixmatch.com.

Źródło 3

R16QqAKe22VH4
Kupujący i sprzedający na polskim rynku w Berlinie. W tle stacja testowanej wówczas kolejki magnetycznej Magnetbahn.
Źródło: dostępny w internecie: porta-polonica.de, domena publiczna.
R3bQ91AJb4GXq
Łączenie par. . Wszystkie źródła dowodzą, że przedmiotem polskiego handlu w Berlinie Zachodnim były poszukiwane przez Niemców antyki.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Na podstawie co najmniej jednego źródła można stwierdzić, że Niemcy traktowali zakupy na Polenmarkt jako formę pomocy charytatywnej dla ubogich handlarzy z Polski.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Polakom, którzy prowadzili dochodowy drobny handel w Berlinie Zachodnim, często towarzyszyło poczucie wstydu i zażenowania.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Kurs marki niemieckiej w stosunku do złotówki był niezwykle korzystny, dlatego Polakom opłacało się sprzedawać na Polenmarkt niemal bezwartościowe przedmioty.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
21
Ćwiczenie 2

Zapoznaj się z przedstawionymi danymi statystycznymi, a następnie zaznacz właściwe odpowiedzi.

Źródło A

Tabela 1. Tempo zmian dochodu narodowego w europejskich krajach postkomunistycznych w latach 1990‑1995

Państwo

1990

1991

1992

1993

1994

1995

Albania

-10

-27,7

-9,7

11,0

7,4

6,0

Białoruś

-2,8

-1,5

-10,1

-9,0

-21,5

-12,0

Bułgaria

-9,1

-11,7

-7,3

-1,5

1,8

2,1

Chorwacja

-7,1

-21,1

-11,7

-8,0

5,9

6,8

Republika Czeska

-1,2

-11,5

-3,3

0,6

3,2

6,4

Estonia

-8,1

-13,6

-14,2

-9,0

-2,0

4,3

Jugosławia

-7,5

-11,2

-26,1

-30,3

1,2

8,6

Litwa

-6,9

-5,7

21,3

-16,2

-9,8

3,3

Łotwa

-3,5

-10,4

-34,3

-14,9

0,6

-0,8

Macedonia

-5,0

-9,8

-12,4

-12,0

-5,7

-4,0

Mołdawia

-2,1

-1,5

-18,6

-25,0

-8,8

-22,1

Polska

-11,6

-7,0

2,6

3,8

5,2

7,0

Rumunia

-5,6

-12,9

-8,8

1,5

3,9

7,1

Federacja Rosyjska

-3,0

-5,0

-14,5

-8,7

-12,7

-4,1

Słowacja

-2,5

-14,6

-6,5

-3,7

4,9

6,9

Słowenia

-4,7

-8,9

-5,5

2,8

5,3

4,1

Ukraina

-2,6

-11,6

13,7

-14,2

-23,0

-12,2

Węgry

-3,5

-11,9

-3,1

-0,6

2,9

1,5

Indeks górny Źródło: M. Onufer, Transformacja systemowa w Polsce: stracona szansa czy otwarcie drzwi do jednoczącej się Europy?, s. 135, dostępny online: repozytorium.uni.wroc.pl. Indeks górny koniec

Źródło B

Tabela 2. Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych w Polsce po 1989 roku

Rok

1989

1990

1991

1992

1993

1994

1995

1996

1997

1998

1999

2000

2001

2002

Wskaźnik cen*

351,1

685,8

170,3

143,0

135,3

132,2

127,8

119,9

114,9

111,8

107,3

110,1

105,5

101,9

Indeks górny *przy podstawie rok poprzedni = 100 Indeks górny koniec

Tabela 3. Stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce latach 1990‑2002

1990

1991

1992

1993

1994

1995

1996

1997

1998

1999

2000

2001

2002

6,5

12,2

14,3

16,4

16,0

14,9

13,2

10,3

10,4

13,1

15,1

17,5

18,0

Indeks górny Źródło: M. Onufer, Transformacja systemowa w Polsce: stracona szansa czy otwarcie drzwi do jednoczącej się Europy?, s. 135, dostępny online: repozytorium.uni.wroc.pl. Indeks górny koniec

R1bg3hDcLDrox
Na podstawie zamieszczonych danych możemy stwierdzić, że w Polsce w okresie transformacji... Możliwe odpowiedzi: 1. w ostatnim roku rządów prezydenckich Lecha Wałęsy tempo rozwoju gospodarczego Polski przewyższało tempo rozwoju byłych republik nadbałtyckich ZSRS., 2. w pierwszych dwóch latach rządów koalicji SLD-PSL wzrostowi dochodu narodowego towarzyszył spadek bezrobocia., 3. w drugiej połowie lat 90 ciągłemu spadkowi wskaźnika cen towarów i usług towarzyszył wyraźny spadek stopy bezrobocia., 4. reformy Leszka Balcerowicza przyniosły w 1991 r. odwrócenie niekorzystnych trendów we wszystkich sferach życia, których dotyczą źródła.