Lesson plan (Polish)
Temat: Oświecenie i walka o niepodległość – powtórzenie wiadomości
Adresat
Uczniowie klasy VI szkoły podstawowej
Podstawa programowa
XII. Europa w XVII i XVIII wieku. Uczeń:
2. opisuje idee Oświecenia, podaje przykłady ich zastosowania w nauce, literaturze, architekturze i sztuce.
3. charakteryzuje reformy oświeceniowe wprowadzone w Prusach, Rosji i Austrii.
XIII. Rzeczpospolita Obojga Narodów w I połowie XVIII wieku. Uczeń:
1. omawia przyczyny i charakteryzuje przejawy kryzysu państwa w epoce saskiej.
XVI. Rzeczpospolita w dobie stanisławowskiej. Uczeń:
3. sytuuje w czasie obrady Sejmu Wielkiego oraz uchwalenie Konstytucji 3 maja; wymienia reformy Sejmu Wielkiego oraz najważniejsze postanowienia Konstytucji 3 maja.
4. wyjaśnia okoliczności zawiązania konfederacji targowickiej i przedstawia jej następstwa.
Ogólny cel kształcenia
Uczeń powtarza wiedzę oraz słownictwo w zakresie tematycznym: Oświecenie i walka o niepodległość
Kompetencje kluczowe
porozumiewanie się w językach obcych;
kompetencje informatyczne;
umiejętność uczenia się.
Kryteria sukcesu
Uczeń nauczy się:
zadawać i odpowiadać na pytania kolegów dotyczące tematu lekcji;
utrwalać materiał z lekcji: Oświecenie - nowe prądy w nauce, literaturze, architekturze i sztuce; Nowe mocarstwo - Prusy; Czasy saskie - Rzeczpospolita Wettynów; Sejm Wielki oraz uchwalenie Konstytucji 3 maja; Konfederacja targowicka;
utrwalać słownictwo związane z tematem lekcji.
Metody/techniki kształcenia
aktywizujące
dyskusja.
podające
pogadanka.
programowane
z użyciem komputera;
z użyciem e‑podręcznika.
praktyczne
ćwiczeń przedmiotowych.
eksponujące
pokaz.
Formy pracy
praca indywidualna;
praca w parach;
praca w grupach;
praca całego zespołu klasowego.
Środki dydaktyczne
e‑podręcznik;
zeszyt i kredki lub pisaki;
tablica interaktywna, tablety/komputery.
Przebieg lekcji
Przed lekcją
Przed planowaną lekcją powtórzeniową nauczyciel prosi wszystkich uczniów, by przypomnieli sobie materiał e‑podręcznika z działu Oświecenie i walka o niepodległość, a wybranych, by na podstawie lekcji przygotowali w oparciu o generator zamieszczony w abstrakcie krzyżówki dla kolegów do pracy na lekcji.
Faza wstępna
Prowadzący lekcję podaje temat lekcji, określa cel zajęć i wspólnie z uczniami ustala kryteria sukcesu.
Prowadzący przypomina uczestnikom zajęć, jakiego obszaru tematycznego będzie dotyczyła lekcja.
Faza realizacyjna
Uczniowie wyświetlają na tablicy interaktywnej opracowane przed lekcją krzyżówki. Zadaniem pozostałych jest odgadnięcie poszczególnych haseł. Po każdej krzyżówce, w oparciu o technikę świateł, uczniowie dokonują oceny pytań (czy są jednoznaczne, logicznie sformułowane). Nauczyciel ocenia pytania pod kątem językowym i udziela informacji zwrotnej.
Ćwiczenie 1. Zadawanie pytań. Uczniowie wykorzystują formularz do zapisania pytań skierowanych do kolegi lub koleżanki w celu sprawdzenia rozumienia wysłuchanego tekstu.
Ćwiczenie 2. Uczniowie, wykorzystując generator zawarty w abstrakcie, przygotowują pytanie testowe dla koleżanki lub kolegi na podstawie fragmentu tekstu.
Ćwiczenie z mapą. Uczniowie wskazują etapy rozwoju terytorialnego Brandenburgii, a następnie Prus w latach 1600--1795.
Poszerzanie i bogacenie słownictwa angielskiego w zakresie zagadnień ujętych w lekcji - uczniowie wykonują zawarte w abstrakcie ćwiczenie językowe. Nauczyciel upewnia się, że zadanie zostało poprawnie wykonane, i udziela informacji zwrotnej.
Faza podsumowująca
Nauczyciel metodą losową wybiera jednego ucznia i prosi go, by swoimi słowami przedstawił znaczenie danego słowa lub pojęcia poznanego na lekcji.
Nauczyciel zadaje uczniom pytania skłaniające do podsumowania.
Nauczyciel wspólnie z uczniami podsumowuje dotychczasowy przebieg zajęć.
Praca domowa
Przygotuj pięć pytań dotyczących omawianego obszaru, które mogłyby się znaleźć na kartkówce z lekcji.
W tej lekcji zostaną użyte m.in. następujące pojęcia oraz nagrania
Pojęcia
Wolnomularstwo – etyczny ruch ponadnarodowy i wchodzące w jego skład zamknięte stowarzyszenia (tj. posiadające utajniony skład osobowy, ale jawne zasady i programy organizacji), mające na celu duchowe doskonalenie jednostki, zbratanie wszystkich ludzi i walkę z przesądami. Występuje przeciwko nierówności prawnej, nietolerancji, szowinizmowi i stosowaniu przemocy w stosunkach międzyludzkich. W miarę możliwości finansowych świadczy pomoc na rzecz organizacji dobroczynnych, instytucji oświatowych oraz prowadzonych przez nie badań naukowych; inaczej: wolnomularstwo.
Metresa – w społeczeństwach, w których małżeństwa zawierano z powodów ekonomicznych czy też politycznych, metresy spełniały rolę dobrowolnie wybranej, nieumówionej partnerki, nie tylko w życiu seksualnym
Synkretyzm – połączenie różnych, często rozbieżnych i sprzecznych poglądów; wyznawanie zasad lub wierzeń obejmujących odległe od siebie elementy pozornie lub rzeczywiście wzajemnie sprzecznych
Deizm – nurt religijno‑filozoficzny, którego cechą wspólną jest przekonanie, że racjonalnie można uzasadnić istnienie jedynie Boga bezosobowego.
Wielka podróż – typ podróży w jaką wyruszali młodzi arystokraci i intelektualiści europejscy, w celu dokształcenia się, zdobycia wiedzy o świecie i kulturze
Dryl – ostra dyscyplina, wymuszona przez system kar, charakterystyczna zwłaszcza dla wojska
Elektor – książę niemiecki, któremu przysługiwało prawo wybierania cesarza.
Kanton – jednostka terytorialno‑administracyjna w wybranych krajach
Klawesyn – klawiszowo‑strunowy instrument muzyczny, działający podobnie do fortepianu
Konfederacja - związek zawierany na pewien okres przez szlachtę (lub miasta) dla osiągnięcia określonych celów politycznych; jej członkowie dążyli do wymuszenia na władzy określonych postulatów, lub działali w jej zastępstwie.
Traktat trzech czarnych orłów – inaczej Loewenwolda - przymierze zawarte w grudniu 1732 roku przez Rosję, Prusy i Austrię zakładające wspólną politykę mocarstw wobec Rzeczpospolitej służące jej osłabieniu.
Sejm niemy – jednodniowy sejm obradujący w lutym 1717 r. w Warszawie. Został nazwany „niemym” z powodu niedopuszczenia posłów do głosu z obawie przed zerwaniem obrad.
Ziemia korony – dobra królewskie- królewszczyzny (majątki ziemskie, miasta) w dawnej Rzeczypospolitej.
Kodyfikacja – uporządkowanie licznych przepisów prawa w danej dziedzinie przez zastąpienie ich jednym nowym aktem prawnym, który staje się podstawowym źródłem prawa
Rada Nieustająca – powołana w 1775 roku najwyższa władza administracyjna Rzeczypospolitej; dokonał tego sejm rozbiorowy
Czarna procesja – nazwa wydarzenia z 2 grudnia 1789 roku, gdy przedstawiciele 141 miast królewskich w Rzeczypospolitej udali się do Warszawy, aby zamanifestować swoje poparcie dla obozu reform Sejmu Czteroletniego.
Plenipotent – przedstawiciel większego miasta, wysyłany na sejm w celu przedstawienia postulatów mieszczan
Konstytucje – dawne określenie na prawo stanowione przez sejm
Liberum veto – zasada ustrojowa, dająca każdemu z posłów prawo do zerwania Sejmu i unieważnienia podjętych na nim uchwał.
Konstytucja 3 maja – inaczej Ustawa Rządowa; była to pierwsza w Europie, a druga w świecie ustawa zasadnicza, uchwalona przez Sejm Czteroletni (1788‑1792)
Fiat Lux – łacińska sentencja „niech się stanie światłość”
Aukcja – w Rzeczypospolitej szlacheckiej podniesienie liczebności wojsk.
Gildia – zgromadzenia kupców, którzy razem organizowali i zbierali sie na przewozy swoich towarów przez miasta
Malkontentci – negatywne, potoczne określenie środowisk opozycyjnych w stosunku do dworu królewskiego, używane w XVII–XVIII w.; dosłownie: niezadowoleni
Order Virtuti Militari – najwyższe i jedyne polskie odznaczenie militarne, przyznawane od początku jego ustanowienia do dzisiaj.
Targowica – potoczne określenie konfederacji targowickiej 1792; w polskim słowniku politycznym synonim zdrady.
Teksty i nagrania
Enlightenment and the fight for independence - a repetition lesson
Links to the lessons: 1 , 2 , 3 , 4 , 5
Links to the abstracts: 1, 2, 3, 4, 5