Tytuł: W szkole mówimy o szkole

Opracowanie scenariusza: Katarzyna Maciejak

Temat zajęć:

W szkole mówimy o szkole. O sztuce przemawiania.

Grupa docelowa

Uczniowie klasy VII szkoły podstawowej.

Podstawa programowa

II. Kształcenie językowe.

2. Zróżnicowanie języka. Uczeń:

7) rozumie pojęcie stylu, rozpoznaje styl potoczny, urzędowy, artystyczny, naukowy, publicystyczny.

III. Tworzenie wypowiedzi.

1. Elementy retoryki. Uczeń:

2) funkcjonalnie wykorzystuje środki retoryczne oraz rozumie ich oddziaływanie na odbiorcę;

3) gromadzi i porządkuje materiał rzeczowy potrzebny do tworzenia wypowiedzi; redaguje plan kompozycyjny własnej wypowiedzi;

4) tworzy wypowiedź, stosując odpowiednią dla danej formy gatunkowej kompozycję oraz zasady spójności językowej między akapitami; rozumie rolę akapitów jako spójnych całości myślowych w tworzeniu wypowiedzi pisemnych oraz stosuje rytm akapitowy (przeplatanie akapitów dłuższych i krótszych);

5) wykorzystuje znajomość zasad tworzenia tezy i hipotezy oraz argumentów przy tworzeniu rozprawki oraz innych tekstów argumentacyjnych;

6) odróżnia przykład od argumentu;

7) zgadza się z cudzymi poglądami lub polemizuje z nimi, rzeczowo uzasadniając własne zdanie;

7. Mówienie i pisanie. Uczeń:

4) dokonuje interpretacji głosowej czytanych i wygłaszanych tekstów;

8) tworzy spójne wypowiedzi w następujących formach gatunkowych: recenzja, rozprawka, podanie, życiorys, CV, list motywacyjny, przemówienie, wywiad.

IV. Samokształcenie. Uczeń:

6) rozwija umiejętności samodzielnej prezentacji wyników swojej pracy;

9) rzetelnie, z poszanowaniem praw autorskich, korzysta z informacji.

Ogólny cel kształcenia

Uczniowie poznają budowę mowy argumentacyjnej i tworzą własne przemówienie.

Kształtowane kompetencje kluczowe

• porozumiewanie się w języku ojczystym;

• porozumiewanie się w językach obcych;

• umiejętność uczenia się;

• kompetencje społeczne i obywatelskie.

Cele operacyjne

Uczeń:

• dostrzega swój wpływ na atmosferę panującą w szkole;

• podaje, z jakich elementów składa się mowa argumentacyjna;

• stosuje zasady skutecznego przemawiania;

• tworzy kodeks dobrego mówcy;

• rozmawia o emocjach związanych z wystąpieniami publicznymi;

• tworzy własną mowę argumentacyjną.

Metody/techniki kształcenia

• podająca: pogadanka;

• praktyczna: ćwiczenia przedmiotowe;

• programowane: z użyciem komputera, z użyciem e‑podręcznika.

Formy pracy

• aktywność indywidualna jednolita;

• aktywność w parach;

• aktywność w grupach;

• aktywność zbiorowa.

Przebieg zajęć

Faza wprowadzająca

1. Nauczyciel określa cel zajęć: uczniowie poznają trudną sztukę przemawiania. Wspólnie z uczniami ustala kryteria sukcesu.

2. Nauczyciel rozpoczyna lekcję od rozmowy z uczniami. Nawiązuje do roli szkoły w życiu uczniów i ich wpływie na atmosferę panującą w szkole oraz jej wizerunek.

Faza realizacyjna

1. Uczniowie rozmawiają w parach o tym, co podoba im się w ich szkole, a co chcieliby zmienić. Zastanawiają się, czy mogą podjąć jakąś inicjatywę w celu naprawy tego, co wymaga zmian. W parach wykonują zadanie 1 i 2 w abstrakcie.

2. Nauczyciel rozpoczyna rozmowę o sytuacjach szkolnych, które wymagają wygłoszenia wystąpienia lub wzięcia udziału w dyskusji. Pyta uczniów, jak powinna być zbudowana wypowiedź argumentacyjna. Zwraca uwagę na różnice wynikające z celu wypowiedzi.

3. Uczniowie czytają w abstrakcie tekst Witolda Kołodziejczyka na temat umiejętności prezentowania swoich osiągnięć, a następnie, pracując w grupach, tworzą kodeks dobrego mówcy (uwzględniają wskazówki Kołodziejczyka). Przedstawiciele poszczególnych grup przedstawiają ustalenia. Uczniowie mogą wybrać najlepszy kodeks lub połączyć różne pomysły i stworzyć wspólną wersję.

4. Uczniowie wykonują zadanie w abstrakcie – na planszy interaktywnej wypisują jak najwięcej emocji i uczuć, które mogą się pojawić w sytuacji wystąpienia publicznego. Uwzględniają różne etapy wystąpienia oraz osobowości osób przemawiających (np. strach przed przemówieniem i satysfakcja po wywarciu dobrego wrażenia; ekscytacja u osób przebojowych i trema u nieśmiałych).

5. Nauczyciel zachęca uczniów do zastanowienia się, jak radzić sobie z trudnymi emocjami związanymi z wystąpieniami publicznymi (np. Być dobrze przygotowanym - to zminimalizuje stres).

6. Uczniowie zapoznają się ze schematem prezentującym budowę mowy argumentacyjnej z podziałem na wstęp, rozwinięcie i zakończenie.

7. Uczniowie tworzą własną mowę argumentacyjną (mają za zadanie przekonać wychowawcę do przeprowadzenia lekcji wychowawczej na interesujący ich temat).

Faza podsumowująca

Nauczyciel rozdaje uczniom krótkie ankiety z ewaluacją pracy własnej.

Następnie podsumowuje zajęcia.

Praca domowa

Napisz mowę okolicznościową (około 100–200 słów), której celem będzie przekonanie dyrekcji twojej szkoły do poszerzenia oferty pozalekcyjnych zajęć sportowych.

W tej lekcji zostaną użyte m.in. następujące pojęcia oraz nagrania

Pojęcia

Teksty i nagrania

At school we talk about school

School is a place where you gain knowledge and skills but also meet new colleagues and learn how to function in a larger group. Together with the principal, teachers and parents, you create the image of the school and influence its atmosphere. Therefore, the image of the school also depends on your behaviour, your attitude and your learning progress.

Participating in the school life, we often face the necessity to make a speech or take part in a discussion. If we want to celebrate a ceremony (the inauguration of the school year, the jubilee), we prepare a commemorative speech. When the aim is to convince others to take concrete action, we make an encouraging speech. At school, we usually prepare presentations, project during which we have to present and describe the effects of our work.

Classical argumentative speech, that is one in which the speaker strives to convince the audience, consists of three parts: introduction, main part and ending. See which elements should be included in particular parts.