2) apply formulas to the area of a triangle, a rectangle, a square, a parallelogram, a rhombus, a trapezoid, and to determine the length of sections with a difficulty level not greater than in the examples:
a) calculate the shortest rectangular triangle with sides of 5 cm, 12 cm and 13 cm long,
b) ABCD diamond diagonals have the length AC = 8 dm and BD = 10 dm. The diagonal BD of the diamond has been extended to point E in such a way that the section BE is twice as long as this diagonal. Calculate the field of the CDE triangle (the task has two answers).
The teacher informs the students that during this lesson they will revise what a trapezoid is. They will also get familiar with the properties of the trapezoidtrapezoidtrapezoid and the formulas for calculating the areaareaarea and the perimeterperimeterperimeter of the trapezoid.
Task The teacher divides the class into groups of 4‑5 students and distributes various tetragons cut out of coloured paper (which are not parallelograms). The students have to select those which are trapezoids.
The groups prepare the answers to the following questions:
- What kind of tetragon is called a trapezoidtrapezoidtrapezoid? - How do we call the sides of the trapezoid? - Which trapezoid is called isosceles? - What kind of properties does an isosceles trapezoidisosceles trapezoidisosceles trapezoid have? - What kind of trapezoid do we call the right‑angled trapezoidright‑angled trapezoidright‑angled trapezoid? - Where is the altitudealtitudealtitude of an isosceles trapezoid? - How to calculate the perimeter of a trapezoidperimeter of a trapezoidperimeter of a trapezoid? - What is the formula for the area of a trapezoid?
Students can search for information in the Internet. After a few minutes the representatives of each group answer the questions.
Task The teacher asks the students to divide the selected trapezoids into isosceles, right‑angles and trapezoids which are neither isosceles nor right‑angled trapezoids.
Task The teacher asks the students to measuremeasuremeasure the sides and calculate the perimeterperimeterperimeter of three selected trapezoids.
Task Draw a trapezoid whose upper base equals 4 cm, the lower base equals 6 cm and its legs have the lengths of 3 cm and 5 cm.
Task Students work individually, using computers. Their task is to determine two angles of a trapezoidtrapezoidtrapezoid on the basis of the given measures of the remaining angles.
Calculating the measures of the angles:
[Geogebra applet]
Task Calculating the area of an isosceles trapezoid whose one base equals 4 cm and the other is twice as long. The altitude of the trapezoid is by 2 cm shorter than the length of the leg and the perimeter of the trapezoid equals 34 cm.
An extra task Calculating the area of a trapezoid whose one base is equal to 6 cm, the other is 2 cm longer and the altitude is equal to 70% of the longer base.
Trapez, w którym przynajmniej jeden kąt ma miarę 90° nazywamy trapezem prostokątnym.
W trapezie prostokątnym ramię prostopadłe do podstawy jest zarazem wysokością.
m935017da5354fe0f_1528449000663_0
Trapezy i ich własności
m935017da5354fe0f_1528449084556_0
Drugi
m935017da5354fe0f_1528449076687_0
IX. Wielokąty. Uczeń:
2) stosuje wzory na pole trójkąta, prostokąta, kwadratu, równoległoboku, rombu, trapezu, a także do wyznaczania długości odcinków o poziomie trudności nie większym niż w przykładach:
a) oblicz najkrótszą wysokość trójkąta prostokątnego o bokach długości: 5 cm, 12 cm i 13 cm,
b) przekątne rombu ABCD mają długości AC = 8 dm i BD = 10 dm. Przekątną BD rombu przedłużono do punktu E w taki sposób, że odcinek BE jest dwa razy dłuższy od tej przekątnej. Oblicz pole trójkąta CDE (zadanie ma dwie odpowiedzi).
m935017da5354fe0f_1528449068082_0
45 minut
m935017da5354fe0f_1528449523725_0
Dostrzeganie regularności, podobieństw oraz analogii i formułowanie wniosków na ich podstawie.
m935017da5354fe0f_1528449552113_0
1. Rozpoznawanie, rysowanie i wykorzystywanie własności trapezów.
2. Obliczanie pola i obwodu trapezu.
3. Porozumiewanie się w języku angielskim, rozwijanie matematycznych i podstawowych kompetencji naukowo‑technicznych oraz informatycznych, kształtowanie umiejętności uczenia się.
m935017da5354fe0f_1528450430307_0
Uczeń:
- rozpoznaje, rysuje i wykorzystuje własności trapezów,
- oblicza pole i obwód trapezu.
m935017da5354fe0f_1528449534267_0
1. Ćwiczenia praktyczne.
2. Analiza sytuacyjna.
m935017da5354fe0f_1528449514617_0
1. Praca indywidualna.
2. Praca zbiorowa.
m935017da5354fe0f_1528450135461_0
m935017da5354fe0f_1528450127855_0
Nauczyciel informuje uczniów, że na lekcji przypomną sobie, co to jest trapez.
Na zajęciach uczniowie poznają również własności trapezu i wzory na pole i obwód trapezu.
Polecenie Nauczyciel dzieli uczniów na grupy 4‑5 osobowe i rozdaje uczniom różne czworokąty (które nie są równoległobokami) wycięte z kolorowego papieru. Zadaniem uczniów jest wybranie trapezów.
m935017da5354fe0f_1528446435040_0
Uczniowie w grupach przygotowują odpowiedzi na pytania:
- Jaki czworokąt nazywamy trapezem? - Jak nazywają się boki trapezu? - Jaki trapez nazywamy równoramiennym? - Jakie własności ma trapez równoramienny? - Jaki trapez nazywamy prostokątnym? - Gdzie znajduje się wysokość trapezu równoramiennego? - Jak obliczyć obwód trapezu? - Jaki jest wzór na pole trapezu?
Uczniowie mogą poszukiwać informacji w internecie. Po kilku minutach przedstawiciele grup odpowiadają na pytania.
Definicja Jeśli czworokąt ma co najmniej jedną parę boków równoległych to nazywamy go trapezem.
[Ilustracja 1]
Boki równoległe trapezu nazywamy jego podstawami, zaś dwa pozostałe boki to ramiona trapezu.
Nauczyciel mówi uczniom, że na obecnej lekcji omówimy trapezy, które mają dokładnie jedną parę boków równoległych.
Definicja Trapez, którego ramiona są równe i nie jest on równoległobokiem nazywamy trapezem równoramiennym.
[Ilustracja 2]
W trapezie równoramiennym:
- przekątne są równe,
- miary kątów leżących przy tej samej podstawie są równe
Definicja Trapez, w którym przynajmniej jeden kąt ma miarę 90° nazywamy trapezem prostokątnym.
[Ilustracja 3]
W trapezie prostokątnym ramię prostopadłe do podstawy jest zarazem wysokością.
Suma miar kątów leżących przy jednym z ramion trapezu jest równa 180°.
Obwód trapezu to suma długości wszystkich jego boków.
Pole trapezu o podstawach a, b i wysokości h wyraża się wzorem:
Polecenie Nauczyciel prosi uczniów, aby podzielili wybrane wcześniej trapezy na równoramienne, prostokątne i trapezy, które nie są równoramienne i nie są prostokątne.
Polecenie Nauczyciel prosi uczniów, aby zmierzyli długości boków i obliczyli obwód trzech wybranych trapezów.
Polecenie Narysuj trapez, którego górna podstawa ma długość 4 cm, dolna podstawa ma długość 6 cm, a ramiona mają długość 3 cm i 5 cm.
Polecenie Uczniowie pracują indywidualnie, korzystając z komputerów. Ich zadaniem jest wyznaczanie miar dwóch kątów trapezu mając dane miary pozostałych kątów.
Obliczanie kątów trapezu.
[Geogebra aplet]
Polecenie Oblicz pole trapezu równoramiennego, którego jedna podstawa ma długość 4 cm, a druga jest dwukrotnie dłuższa. Wysokość trapezu jest o 2 cm krótsza od długości ramienia, a obwód trapezu wynosi 34 cm.
Polecenie dla chętnych Oblicz pole trapezu, którego jedna podstawa wynosi 6 cm, druga jest o 2 cm dłuższa, a wysokość stanowi 70% dłuższej podstawy.
m935017da5354fe0f_1528450119332_0
Uczniowie wykonują ćwiczenia podsumowujące.
Następnie wspólnie podsumowują zajęcia, formułując wnioski do zapamiętania.
Jeśli czworokąt ma co najmniej jedną parę boków równoległych to nazywamy go trapezem.
Boki równoległe trapezu nazywamy jego podstawami, zaś dwa pozostałe boki to ramiona trapezu.
Trapez, którego ramiona są równe i nie jest on równoległobokiem nazywamy trapezem równoramiennym.
W trapezie równoramiennym:
- przekątne są równe,
- miary kątów leżących przy tej samej podstawie są równe.
Trapez, w którym przynajmniej jeden kąt ma miarę 90° nazywamy trapezem prostokątnym.
W trapezie prostokątnym ramię prostopadłe do podstawy jest zarazem wysokością.
Suma miar kątów leżących przy jednym z ramion trapezu jest równa180°.
Obwód trapezu to suma długości wszystkich jego boków.
Pole trapezu o podstawach a, b i wysokości h wyraża się wzorem: