Aplikacja Kompleksowa Analiza Procesów Poznawczych KAPP_A w badaniu dzieci z doświadczeniem migracji
Aplikacja KAPP_A, a także cały system diagnostyczno‑terapeutyczny KAPP zostały skonstruowane w taki sposób, aby zaspokajać zróżnicowane potrzeby uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi z różnych grup, w tym także z grupy z doświadczeniem migracji (Krasowicz‑Kupis i in., 2022). Bazowano na zasadach uniwersalnego projektowania, WCAG oraz wytycznych Międzynarodowej Komisji Testów ICT dotyczących konstruowania testów komputerowych.
Aplikacja jako test psychologiczny do oceny funkcji poznawczych ma dwa rodzaje dostosowań:
ogólne – zawarte w podstawowej wersji testu, wspólne dla wszystkich badanych grup, także populacji generalnej,
szczegółowe – skierowane i aplikowane tylko w przypadku konkretnych grup SPE, po uwzględnieniu ich potrzeb w zakresie dostępności.
Dostosowania ogólne KAPP_A obejmują:
sposób formułowania instrukcji (proste pod względem językowym polecenia),
wprowadzenie zadań treningowych pozwalających na zapoznanie się z naturą zadania,
możliwość powtarzania instrukcji i prób treningowych w celu upewnienia się, czy dziecko rozumie, o co chodzi w zadaniu,
dostosowane cechy czcionki (bezszeryfowa, powiększona),
odpowiednio zaprojektowane grafiki oraz ich kontrast względem tła,
wyraźne ustrukturyzowanie materiału – widoczne w układzie graficznym,
jednolite cechy wizualne dla całej aplikacji i jej konkretnych etapów,
profile funkcjonalne i w niektórych przypadkach dodatkowe normy dla grup SPE.
Należy podkreślić, że dostosowania ogólne wspomagają intuicyjność stosowania narzędzia diagnostycznego poprzez transkrypcję opisową wyświetlaną na ekranie do wszystkich materiałów audio niebędących bodźcami testowymi (dzieci umiejące czytać z wyjątkiem grupy z deficytem wzroku), logiczną i intuicyjną sekwencję nawigacji (na przykład jednolity sposób zaznaczania odpowiedzi, wychodzenia), informacje o powodzeniu lub niepowodzeniu próby treningowej przekazywane wizualnie i audialnie oraz nielimitowany czas na przyswojenie instrukcji i inne (W3C, 2008).
Wykorzystane wskazówki z wytycznych ICT (2005) obejmowały:
stosowanie stałego umiejscowienia i stałego koloru dla tekstów instrukcji,
stosowanie stałego wzoru strony, układu graficznego i kolorów,
różnicowanie zadań testowych i instrukcji testowych,
możliwość powrotu do ekranu z instrukcją, kiedy jest to uzasadnione (powtórzenie instrukcji) itp.
Ogólne zasady badania z wykorzystaniem aplikacji KAPPA_A oraz procedurę opisano w podręcznikach do aplikacji, na przykład Kompleksowa Analiza Procesów Poznawczych – bateria diagnostyczna KAPP dla dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (Krasowicz‑Kupis i in., 2022).
W tym przewodniku odniesiemy się tylko do tych cechy procedury, które są szczególne dla osób z doświadczeniem migracji w grupach wiekowych, których dotyczy interwencja związana z diagnozą rozwoju poznawczego pod kątem ryzyka dysleksji czy rozwojowego zaburzenia językowego.