Wróć do informacji o e-podręczniku Wydrukuj Pobierz materiał do PDF Zaloguj się, aby dodać do ulubionych Zaloguj się, aby skopiować i edytować materiał Zaloguj się, aby udostępnić materiał Zaloguj się, aby dodać całą stronę do teczki
Polecenie 1
Zapoznaj się z treścią nagrania i zanotuj, jakie niepokoje towarzyszyły Europejczykom u schyłku XIX w. mimo pozorów spokojnego i dostatniego życia.
Zapoznaj się z treścią nagrania i zanotuj, jakie niepokoje towarzyszyły Europejczykom u schyłku XIX w. mimo pozorów spokojnego i dostatniego życia.
R115oGeE0R4By
(Uzupełnij).
Polecenie 2
Zapoznaj się z treścią wiersza Kazimierza Przerwy‑Tetmajera Koniec wieku XIX. Człowiek z końca wieku po usłyszeniu ostatniego pytania głowę zwiesił niemy. Jak brzmiałaby twoja odpowiedź na to pytanie? Zredaguj ją w trzech zdaniach. 
Zapoznaj się z treścią wiersza Kazimierza Przerwy‑Tetmajera Koniec wieku XIX. Człowiek z końca wieku po usłyszeniu ostatniego pytania głowę zwiesił niemy. Jak brzmiałaby twoja odpowiedź na to pytanie? Zredaguj ją w trzech zdaniach. 
R1J2AMTDqL3EE
(Uzupełnij).
R1YN3SBBv54cu
Nagranie dźwiękowe dotyczące końca XIX wieku.
Źródło: Artur Hutnikiewicz, Młoda Polska, Warszawa 1994, s. 11–14.
R1HtEcLx6IkQj
Film nawiązujący do treści materiału Kazimierz Przerwa‑Tetmajer Koniec wieku XIX.
Kazimierz Przerwa-Tetmajer Koniec wieku XIX

Przekleństwo?… Tylko dziki, kiedy się skaleczy,
złorzeczy swemu bogu, skrytemu w przestworze.
Ironia?… Lecz największe z szyderstw czyż się może
równać z ironią biegu najzwyklejszych rzeczy?

Wzgarda… lecz tylko głupiec gardzi tym ciężarem,
którego wziąć na słabe nie zdoła ramiona.
Rozpacz?… Więc za przykładem trzeba iść skorpiona,
co się zabija, kiedy otoczą go żarem?

Walka?… Ale czyż mrówka rzucona na szyny
może walczyć z pociągiem nadchodzącym w pędzie?
Rezygnacja?… Czyż przez to mniej się cierpieć będzie,
gdy się z poddaniem schyli pod nóż gilotyny?

Byt przyszły?… Gwiazd tajniki któż z ludzi ogląda,
kto zliczy zgasłe słońca i kres światu zgadnie?
Użycie?… Ależ w duszy jest zawsze coś na dnie,
co wśród użycia pragnie, wśród rozkoszy żąda.

Cóż więc jest? Co zostało nam, co wszystko wiemy,
dla których żadna z dawnych wiar już nie wystarcza?
Jakaż jest przeciw włóczni złego twoja tarcza,
człowiecze z końca wieku?… Głowę zwiesił niemy.

kon Źródło: Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Koniec wieku XIX, [w:] Poezje.
Polecenie 3

W wierszu pojawia się wiele pytań. Wyjaśnij, czego one dotyczą. Podaj, kto je zadaje, a kto udziela na nie odpowiedzi.

RBo9bzKifx57m
(Uzupełnij).
Polecenie 4

Ustal, na czym polega pomysł kompozycyjny wykorzystany w utworze Kazimierza Przerwy‑Tetmajera. Jak taka konstrukcja wpływa na twój odbiór tekstu?

R1AbZrNenUzFl
(Uzupełnij).
Polecenie 5

Scharakteryzuj obraz pokolenia z końca XIX w., który wyłania się z wiersza.

RKtXzK2Fgty53
(Uzupełnij).
Polecenie 6

Zastanów się i opisz, w czym jesteśmy podobni do ludzi z przełomu XIX i XX w., a co nas od nich odróżnia.

R92r0YnlK1Ca0
(Uzupełnij).